27.07.2020 · 👁 1,557
SHIFOKORLARIMIZ - BUGUNGI KUN KAHRAMONLARI
Salomatlik ҳhar bir inson uchun bebakho boylik, chunki turt muchasi sogolom bulsagina uzini shodu khurram ҳis etadi, meҳnat qilib bunday zavklanadi, oilasiga, yakinlariga, atrofibagi odamlar nafi tegadi, kelajakka ishonch kuzi bilan karaidi, ўz oldiga yuksak orzu-maqsadlarni qўyib, ular sari intiladi. Zhamiyatning izhtimoiy-iktisodiy rivozhlanishi, mamlakat tarakkiyoti uchun ham fukarolar salomatligi mukhim omillardan biri hisoblanadi. Uluglarimiz “Tibbiyot barcha san’atlar ichida eng ulugidir”, Alisher Navoi ҳazratlari esa “Shirin suzli moҳir tabib tan hastaliga shifodur” deya bezhizga lutf etmagan. Halqimiz salomatligi yўlida meҳnat qilib kelayotgan tibbiyot khodimlari zimmasiga ўta masuliyatli, shu bilan birga sharafli vazifa yuklangan. Bemorlar dardiga nafakat dori-darmon, kasbiy mahorati, tazhribasi, beams widths suzlari bilan ham bulib, ularni soglom khayot, oilasi bagriga kaytarish har bir shifokor uchun ezgu maksad sanaladi.
Bugun pandemic butun insoniyatni tahlikaga solayotgani barchamizga ayon. otgan yilning dekabrida Hitoyda paido bulgan coronavirus infectionsi kiska muddatda er yuzining kўplab mamlakatlari ҳududini қamrab olib, ҳatto iktisodiy zhiҳatdan қudratli davlatlar ҳam shoshirib қўydi. Kuzga kurinmas ofatni zhilovlash, uni bartaraf etish uchun billion-billionlab mablaglar azhratilib, keskin quarantine choralari kullanildi.
Tozhdor virus sabab dunyo aqli tabobat ilmi sultoni Abu Ali ibn Sinoning “Tib qonunlari” ga kaita-kaita murozhaat qilayotgani ham aini khaqikat. Bundai ishonch boisi shundaki, kўp yillar avval kinoizhodkorlar tomonidan Abu Ali ibn Sino siymosi gavdalantirilgan badiy filmni yakinda yana tomosha qildim. Ibn Sino kora ўlat tarkalgan shaharga boradi.
—Khurmatli Ibn Sino bu ma'shum kora waboning davosi bormi? — deb sўraydilar.
Buyuk tabib shundai zhavob beradi:
—Davosi boron. Buning uchun eng avvalo odamlarni wabo vakhimasidan kutkarmok kerak. Kora wabo odamdan odamga yukadi. U hamma narsaga - kiyimboshga, yuz-kўllarga yopishib oladi. Shuning uchun oldi-sotdini man etib, bozorlarni yopish kerak. Vaqtincha masjidlarni ham berkitish kerak. Namozni har kim uy-uyida ўqib tursin...
Keyin zharchilar odamlar gavzhum zhoylarga, bozorlarga chiqib zhar solishadi:
—Haloyik, eshitmadim demanglar, bir erda tўplanmanglar! Odamlar tarkalinglar! Savdogarlar mollarini a lot of yurib sotsinlar! Pullarini sirka solingan yidishda saqlasinlar! Uluq tabib Ibn Sino shundai deb aitmoqdalar. Haloyik, haloyik, kasallarni airi honada etkizinglar. Kasal bokuvchilar burunlariga sirkali buttermilk tiqib olsinlar... Bozorda, masjidda tўplanmanglar! Har bir kasal kishidan yuz sog odam bemor bulishi mumkin...
Yukoridagilarga etibor bersangiz, bugungi kunlardagi quarantine choralariga ainan uhshaidi. Bundan kўrinib turibdiki, alloma bobomiz ўn asr avval yukumli kasalliklarning tarkalish oldini olish va ularni davolash usullarini bayon etgan. Coronavirus karshi kurashishda ham uluh tabibning tavsiyalariga amal qilinsa, foydadan holi bulmaydi.
Er yuzida epidemiologist holat murakkabligini kuyidagilardan ham bilish mumkin.AҚShdagi John Hopkins University Tomonidan 2020 yil 25 July sanasida berylgan malumotlarga kura, dunyo mamlakatlarida coronavirus bilan kasallanganlar sony - 15 746 452 nafar; ushbu kasallikdan vafot ethganlar sony - 639,900 nafar; coronavirusdan tuzalganlar sony - 9,054,474 nafar. Ommaviy akhborot vositalarida Europada coronavirus infectionsining ikkinchi tўlkini boshlandi, degan khabarlar ham paido boldi.
Dunyoda coronavirus pandemicsi yuzaga kelganidan boslab, mamlakatimiz rakhbari va ҳukumatimiz katyi choralar kurishga kirishdi. Presidentimiz tomonidan 2020 yil March 19 kuni “Coronavirus pandemicasi va global inqiroz ҳolatlarining iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta'sirini yumshatish biyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar tugrisida”gi farmoni imzolandi. 2020 yil 23 March esa Vazirlar Makhkamasining “Coronavirus infectionsi tarkalishiga karshi qўimcha chora-tadbirlar tugrisida“gi karori ham kabul qilindi. Oz vaqtida amalga oshirilgan tadbirlar samarasida kasallikning ommawiy kirib kelishi va keng tarkalishining oldi olindi. Uzbekistan Republic Presidential 2020 July 26 March Dagi “Coronavirus infectionsi tarkalishiga karshi kurashishga zhalb qilingan tibbiyot va sanitation-epidemiology hizmati hodimlarini qўllab-quvvatlashga oid qўimcha chora-tadbirlar tugrisida”gi karoriga kura, coronavirus infectionsidan zararlangan bemorlar bilan mulokotda bladigan, bemorlar zhoylashtirilgan objectlarda hamda coronavirus infectionsini aniqlash laboratorylarida faoliyat olib borayotgan tibbiyot, sanitation-epidemiology hizmati va boshka hodimlarga har 14 kunlik faoliyat davri uchun makhsus qўimcha ragbatlantirish túlovi belgilandi.
Darҳakikat, murakkab vaziyatda, tabir zhoiz bulsa, zhang maydoniga oldingi safda shifokorlarimiz kirishdi. Oh robe haloskorlar ўz khayotini, salomatligini haf-khatarga қўyib, yurtdoshlarimizni coronavirusdan himoya kolish masulyatini zimmasiga olishdi. Oz kasbiga sadokatli shifokorlar havfli virusni yuktirib olgan bemorlarni davolash zharayonida kunu tun meҳnat qilib, ҳakikkatdan zhasorat kўrsatishmoqda. Bu zhasoratni, matonatni yurakdan ҳis etgan ҳhar bir inson tibbiyot hodimlarini қўllab-quvvatlayapti, olqishlab turibdi desak, aslo mubolaga bulmaydi.
Zhoriy yilning July 23 kuni Presidentimiz raisligida ўkazilgan navbatdagi video selector yigilishida mamlakatimizda COVID-19 yuktirganlar sony 18 min 700 nafardan oshgani, vaziyat khamon zhiddiy bulib qolayotgani takidlandi. Shu bois koronavirusni davolash uchun qўimcha 46.5 minta ўrin azhratilgani, yana 31 minta ўrin tashkil etilishi, 397 ta tez tibbiy erdam mashinasi kharid qilingani, bi oh muddatda yana 409 ta mashina zhoylarga etkazilishi, tibbiyot oliy ўқув yurtlari va kollezhlari professor-ўkituvchilari, ilmiy hodimlar va pensionaga chikkan mutahassislar orasidan zhami 5 mingta doctor hamda 9 mingta hamshira bemorlarni davolash va maslakhat berishga jalb ethylgani malum kilindi.
“Shu ўrinda ўz ҳаyoti va soғligini havf ostiga қўyib, kasallikka karshi mardona kurashayotgan fidoyi shifokorlarimizga ҳar kancha raҳmatlar aitsak, arziidi” deb takidladi davlatimiz raҳbari.
Presidentimizning 2020 July 23 Imzolangan “Coronavirus pandemicsig karshi kurashishda fidoilik kursatgan yurtdoshlarimizdan bir guruchini mukofotlash tugrisida”gi farmoniga muvofik, coronavirus pandemicsi tufayli yuzaga kelgan murakkab va sinovli kunlarda khayoti va sogligini havf ostiga qyib, mavzhud hatarlarga karshi kurashish, infection keng tarkalishining oldini olish, yurtimizda sanitary-epidemiologist osoyishtalikni taminlash ishlariga qushgan munosib hissasi, ўzining matonati, bilim va salohiyati, professional mahoratini namoen etib, aholi salomatligini muhofaza kilish, bemorlar khayotini asrash, ularga yuksak etibor va gamkhurlik kursatish borasidagi alohida hizmatlari, shuningdek, ўz burchi va kasamyodiga sodiq qolib, zimmasiga yuklangan vazifalarni bazharish yўlidagi ulkan zhasorati va fidoyiligi uchun bir guru yurtdoshlarimiz fakhriy unvon, order va medallar bilan mukofotlandi.
Pandemic shifokorlar kanchalik sharafli va masuliyatli kasb egalari bulishi bilan birga, ularning jamiyatdagi ўrni va makomi yukori, halqimiz orasida hurmati baland ekanini ham kursatib berdi.
Coronavirus infectionsi tahdid solib turgan bir paytda, har bir fukaro, tibbiyot hodimlarining zimmasiga katta mashuliyat yuklamoqda. Tibbiyot khodilari timsolida biz ўz khalovatidan kechib, yurtdoshlarimiz salomatligi yўlida kunni tunga ulab, fidokorona meҳnat kilayotgan қaҳramonlarni Ҟrayapmiz.
Ana shundai zhonkuyar insonlardan biri - Tashkent shahridagi "Ibn Sino" nomli 1-son clinics shifokhonasida faoliyat olib borayotgan Ziyoviddin Gulomov edi. U 1963 yili zieli oilasida tavallud topgan. Our paydagi Sobir Rahimov, ҳozirgi Olmazor tumanidagi “Huvaido” mahallasida ўsib ulғaigan. Otasi Nazhmiddin Gulomov 169-maktabda ўqituvchi sifatida bolalarga sabok bergan, ўtgan asrning 60-70 yillar ilmiy mudir bўlib ishlagan. Ҳozirgi davrda mamlakatimiz tarakkiyotiga munosib ҳissa қўshib kelayotgan ming-minglab insondan Najmiddin akaning qўlidan etishib chikkan. Mana shu insonning farzandi Ziyoviddin gulomov Tibbiyot institute ўkigan, Tashkent doctorlar malakasini oshirish institute urology large departments tashkil topishida ўz ҳisani қўshgan. Shu ўrinda takidlash lozimki, 1971-1988 years of the department, professor Odil Mukhtorov boshkardi. Uzbekiston Republicasi urologlari ilmiy jamyati raisi, Uzbekistonda hizmat kursatgan fan arbobi Odil Mukhtorov 130 ilmiy makola va 4 monograph muallifi bulib, uning rahbarligida 4 ta nomzodlik va 1 ta doctorlik dissertation Chimoya kilingan. Ziyoviddin Gulomov karindoshi bўlgan shu olimni ezozlab, undan namuna olib ўz kasbini shu urology sogasida tanlagan. Shu asnoda 80-yillardan buyen urology bolimda shifokor urologist, bolim mudiri sifatida ishlab kelgan. Shu yillar mobaynida Ziyoviddin Gulomov minglab bemorlarning dardiga shifo topdi. Siidik-tosh kasalligi, prostate bezi va boshka kasalliklarni zharroklik usuli bilan davolashga munosib hissani qushdi. Uning qўl ostida iqtidorli shogirdlari etishib chikdi.
Kimning kanday inson ekani el boshiga ish tushganda bilinadi deb bbezhiz aitilmaydi. Ziyoviddin Gulomov COVID-19 tўlqini mamlakatimizga kirib kelganida, yani coronavirus kasalligi tarkala boshlagan davrda Toshkent shaҳridagi "Ibn Sino" nomli 1-son clinics shifokhonasi urolgia bulimida 18 kun mobainida quarantining bulgan bemorlarni davolash bilan shugullandi. Oradan ma'lum vakt ўtib, kasbiy faoliyatini davom ettirish zharayonida shifokor coronavirus infectionini ўziga yuktirib olgan. Shundan keyin ҳamkasblarining tagishli choralarni қўllashiga karamasdan, Ziyoviddin Ғulomov ҳayotdan kўz yumdi.
Shu munosabat bilan mutasaddi tashkilotlar, Sogliqni saqlash vazirligi masul hodimlaridan Z.Kulomov kasbiy faoliyatini olib borisda kursatgan hizmatlarini, tabir zhoiz bulsa, zhasoratini, fidoy iligini unutmaslikni suraimiz. Shu zhonkuyar insonning oila azolariga, yakinlariga hamdardlik bildirilsa, maksadga muvofik bўlardi.
Biz Ziyoviddin Gulomov hotirlaganimizdan, ezgu amallarini, qilgan ishlarini yodga olganimizdan oila azolari har holda biroz taskin topadi, deb umid qilamiz.
Barcha fidoyi tibbiyot hodimlariga, ainiksa, butun zhahonni tahlikaga solgan pandemic saroitida inson uchun eng aziz nemat bulgan khayot va salomatlikni muhofaza kilishdek sharafli vazifani bazharayotgani uchun yuksak ehtirom, chukur minnatdorlik bildiramiz.