Сақич қандай ишлайди ва нима учун унинг қирраси ҳаракатланади
Тиш гўштининг четини илдизнинг ташқи қисмини қоплайдиган ингичка суяк пластинкаси ушлаб туради. Агар бу пластинка юпқа бўлса ёки туғилишдан бери бўлмаса, унинг устидаги тиш гўшти қон билан кам таъминланган ва ҳар қандай шикастланиш ёки яллиғланиш билан осонгина орқага чекинади. Стоматологлар юпқа ва қалин сақич биотиплари ҳақида гапиришади: юпқалари билан рецессия сезиларли даражада тез-тез ривожланади. Бундан ташқари, сақичнинг қирраси юқори даражада бириктирилган френулум ёки шиллиқ қаватнинг шнури билан тортилади. Шунинг учун рецессия одатда анатомия ва доимий травматик омилнинг комбинацияси натижасидир.
- Юпқа гингивал биотипи ва илдизда суяк этишмовчилиги
- Тишларни ювишда механик шикастланиш
- Гингивит ва периодонтитда сурункали яллиғланиш
- Қисқа френулум ёки шиллиқ шнурнинг тортилиши
- Нотўғри ёпиш туфайли тишнинг ортиқча юкланиши
- Ортодонтик тиш ҳаракати пайтида босим
Сабаблари ва хавф омиллари
Уй хўжалигининг энг кенг тарқалган сабаби - кучли босим ва горизонтал ҳаракатлар билан қаттиқ чўтка билан тозалаш. Иккинчи энг кенг тарқалган касаллик - бу периодонтит: тиш тошлари яллиғланишни сақлайди, суяк эрийди ва ундан кейин тиш гўшти пасаяди. Ўсмирлар ва ёшларда, агар тиш суяк пластинкасидан ташқарига ўтказилса, ортодонтик даволанишдан кейин рецессия кўпинча пайдо бўлади. Дудак ва тилни пирсинг бир нуқтада доимо сақични ишқалайди. Чекиш қон таъминоти ва даволанишни бузади, шунинг учун чекувчиларда жараён тезроқ кетади.
- Қаттиқ чўтка ва агрессив тозалаш техникаси
- Татар, гингивит, периодонтит
- Малоклузиялар ва тиқилиб қолган тишлар
- Суяк захирасисиз ортодонтик даволаш
- Дудак ёки тилнинг қисқа френулуми
- Дудак ва тилни тешиш
- Чекиш
- Бруксизм
Семптомлар
Одатда пайдо бўладиган биринчи нарса - совуқ ичимлик ёки ҳаводан ноқулайлик, шунингдек, сақичнинг четидаги жойни чўткалашда оғриқ. Тиш аста-секин қўшниларига қараганда узунроқ кўринади ва тишлар орасида озиқ-овқат тиқилиб қоладиган қоронғу учбурчак бўшлиқлар очилади. Очиқ илдиз эмалга қараганда юмшоқроқ, шунинг учун унинг устида кариес тезда пайдо бўлади ва сирт эскиради. Агар турғунлик периодонтит билан боғлиқ бўлса, қон кетиши, ёмон ҳид ва тишларнинг ҳаракатчанлиги қўшилади. Шикастланишдан ажратилган рецессия билан тиш гўшти оқарган ва зич кўринади, яллиғланишсиз.
- Совуққа сезувчанлик ва чўткаси пайтида
- Тиш визуал равишда узайтирилди
- Сариқ илдиз юзаси кўринади
- Тишлар орасидаги бўшлиқлар, озиқ-овқат тиқилиб қолади
- Бачадон бўйни кариес ва ханжар шаклидаги нуқсонлар
- Периодонтит туфайли тиш гўштининг қон кетиши
Диагностика
Тиш шифокори очилган илдизнинг баландлигини ва бириктирилган сақичнинг кенглигини ўлчайди, гингивал бўшлиқни текширади ва тишларнинг биотипи ва ҳаракатчанлигини баҳолайди. Рецессияни периодонтал чўнтакдан ажратиш муҳим: биринчи ҳолда, сақич орқага чекинди, аммо бириктирма сақланиб қолади, иккинчисида лигамент ва суяк йўқ қилинади. Кўриш ёки панорамик рентген нурлари тишлар орасидаги суяк даражасини кўрсатади, бу илдизни жарроҳлик йўли билан ёпиш мумкинлигини аниқлайди. Бундан ташқари, тишларнинг ёпилиши, френулумларнинг мавжудлиги ва травматик чўтка излари текширилади.
- Гингивал бўшлиқни текшириш ва текшириш
- Рецессиянинг чуқурлиги ва кенглигини ўлчаш
- Гум биотипини баҳолаш
- Спот ёки панорамали суратга олиш
- Окклюзион ва тишларнинг ҳаракатчанлигини баҳолаш
- Тиш чўткаси техникасини текшириш
Даволаш ва олдини олиш
Биринчи қадам сабабни йўқ қилишдир: юмшоқ чўтка ва тўғри техникани танланг, тиш пластинкасини олиб ташланг, яллиғланишни даволанг, агар керак бўлса, ортиқча юкланган жойларни жилоланг ёки уларни ортодонтистга юборинг. Кўпинча бу жараённи тўхтатиш учун этарли. Очиқ илдизни қоплаш учун тиш гўшти пластик жарроҳлик қўлланилади: бириктирувчи тўқима ёки танглайдан бўш тиш гўшти, коронал кўчирилган қопқоқ ва френулум тортишиш бўлса, вестибулопластика ёки френулопластика. Сезувчанлик фторидли лак ва калий бирикмалари ёки фторидлар билан пасталар билан бартараф этилади. Илгари даволаш бошланган бўлса, илдизни бутунлай ёпиш эҳтимоли шунчалик юқори бўлади.
- Юмшоқ чўтка, босимсиз тозалаш техникаси
- Профессионал гигиена ва периодонтитни даволаш
- Фторидлаш ва сезгирликни оширадиган дорилар
- Гумни пайванд ёки қопқоқ билан пайвандлаш
- Френумпластия, вестибулопластика
- Тишлар ҳолатини ортодонтик тузатиш
- Чекишни ва оғиз пирсингларини тўхтатинг