Нима учун тупурик керак?
Кун давомида туприк безлари сезиларли миқдорда тупурик ишлаб чиқаради ва одам унинг кўп қисмини сезмайди. У тиш ва шиллиқ пардаларни ювади, бактерияларни ювади, овқатдан кейин кислоталарни нейтраллайди ва калций ва фосфатларни эмалга қайтаради, уни тиклайди. Бундан ташқари, тупурик моддаларни эритиб юборади, уларсиз таъмни сезиш мумкин эмас ва овқатни ютиш учун намлайди. Шунинг учун тупурикнинг этишмаслиги бир вақтнинг ўзида бир нечта йўналишларга таъсир қилади - тиш парчаланишидан нутқ ва овқатланиш бузилишига қадар.
- Тишлар ва шиллиқ пардаларни тозалаш
- Кислоталарни нейтраллаш ва эмални ҳимоя қилиш
- Антибактериал ва антифунгал компонентлар
- Болус шаклланиши ва ютиш
- Таъмни ҳис қилиш
- Тиш протезларини кийишда қулайлик
Қуруқ оғизнинг сабаблари
Дори-дармонлар биринчи ўринда туради - бу энг кенг тарқалган ва айни пайтда энг тузатиладиган сабабдир, айниқса кекса одамларда бир вақтнинг ўзида бир нечта дори-дармонларни қабул қилишади. Иккинчиси - этарли даражада ичиш, иссиқлик, иситма, қусиш ва диарея туфайли сувсизланиш. Кейинчалик қуйидаги касалликлар келади: қуруқлик чанқоқлик ва тез-тез сийиш билан бирлаштирилган диабетес меллитус ва қуруқ оғиз билан бирга қуруқ кўзлар пайдо бўладиган Сжöгрен синдроми. Бош ва бўйин ҳудудига радиация терапияси безларни доимий равишда бузиши мумкин. Алоҳида омил - тиқилиб қолган бурун ва ҳорлама билан оғиздан нафас олиш.
- Дори-дармонларни қабул қилиш: диуретиклар, антигистаминлар, антидепрессантлар, қон босимини камайтирадиган дорилар
- Сувсизланиш, этарли даражада ичмаслик, иссиқлик
- Қандли диабет
- Сжöгрен синдроми ва бошқа отоиммüн касалликлар
- Бош ва бўйин учун радиация терапияси, кимётерапия
- Туприк безларининг тошлари ва яллиғланиши
- Чекиш ва спиртли ичимликларни истеъмол қилиш
- Оғиздан нафас олиш, ҳорлама, бурун тиқилиши
- Анксиете ва стресс
Бу нимага таҳдид солади?
Туприкнинг ҳимоя таъсири бўлмаса, кариес тез ривожланади ва атипик жойларда - тишларнинг бўйинларида ва илдизларда. Тиш гўшти яллиғланади, шиллиқ қават заиф ва осон шикастланади, кандидоз кўпинча ёниш ҳисси ва оқ қоплама билан пайдо бўлади. Оғизнинг бурчакларида ёриқлар пайдо бўлади, тилда қоплама ва ёқимсиз ҳид. Олинадиган тиш протезларини кийганлар учун қуруқлик уларни жойида ушлаб туришни қийинлаштиради ва ишқаланиш узоқроқ давом этади. Вақт ўтиши билан таъмга, нутққа ва ичмасдан қуруқ овқат истеъмол қилиш қобилиятига таъсир қилади.
- Кўп кариеснинг тез ривожланиши
- Тиш гўшти ва шиллиқ пардаларнинг яллиғланиши
- Оғиз бўшлиғининг кандидози ва соқчилик
- Ёмон нафас
- Тиш протезларини кийишда қийинчилик
- Таъм, нутқ ва ютишнинг бузилиши
Сўров
Шифокор қабул қилинган дори-дармонларнинг тўлиқ рўйхатини, шикоятларнинг давомийлигини, қуруқ кўзлар, тери ва қин мавжудлигини аниқлайди, шиллиқ қаватнинг ҳолатини, тупурик ва тишларнинг миқдорини баҳолайди. Туприк безларининг ултратовуш текшируви тошлар, яллиғланиш ва тизимли ўзгаришларни аниқлашга ёрдам беради. Қондаги глюкоза ва глюкозаланган гемоглобинни текшириб кўринг, чунки қуруқ оғиз диабетнинг биринчи сезиларли аломатидир. Қуруқ оғиз ва қуруқ кўзларнинг комбинацияси мавжуд бўлса, бемор Сжöгрен синдромини истисно қилиш учун ревматологга юборилади.
- Дори-дармонлар ва тегишли шикоятлар ҳақида сўраш
- Оғзаки текширув ва туприкни баҳолаш
- Туприк безларининг ултратовуш текшируви
- Қон глюкоза ва глюкозаланган гемоглобин
- Умумий қон текшируви
- Сжöгрен синдромига шубҳа қилиш учун ревматолог билан маслаҳатлашиш
Нима ёрдам беради
Агар сабаб дорида бўлса, уни тайинлаган шифокор алмаштиришни танлаши ёки қабул қилиш вақтини ўзгартириши мумкин - сиз ўзингиз дори-дармонларни қабул қилишни тўхтата олмайсиз. Семптоматик тарзда, тез-тез сувни кичик қултумларда ичиш, намлагичлар, шакарсиз сақич чайнаш ва сўлакни рағбатлантириш учун шакарсиз конфетларни сўриш, шунингдек, жел ва спрейлар кўринишидаги фармацевтик тупурик ўрнини босувчи воситалар ёрдам беради. Кариеснинг олдини олишни кучайтириш керак: флорид ўз ичига олган паста, тиш шифокорида фторидли лак, одатдагидан кўра тез-тез ташриф буюриш. Шиллиқ пардаларни кўпроқ қуритадиган спиртли ичимликлар, чекиш, спиртли ичимликларни ювиш ва кўп миқдордаги қаҳвалардан воз кечишга арзийди.
- Қуруқликни келтириб чиқарадиган дори-дармонларни ўзгартириш ҳақида докторингиз билан гаплашинг.
- Сувни тез-тез ва кичик қисмларда ичинг
- Сақич ва шакарсиз шакарламалар
- Туприк ўрнини босувчи воситалар - желлар, спрейлар, алкоголсиз чайишлар
- Фторид ўз ичига олган пасталар ва тиш профилактикаси одатдагидан кўпроқ
- Чекишни ташлаш, спиртли ичимликлар, қаҳва чеклаш
- Ётоқхонадаги ҳавони намлаш
- Бурун тиқилиши ва ҳорламани даволаш