Оғизда кандидознинг шакллари
Классик, энг таниқли шакл псевдомембраноздир: тилда, ёноқларда, танглайда ва тиш гўштидаги оқ пишлоқли плиталар, улар спатула билан олиб ташланади, ёрқин қизил, баъзан қон кетадиган сирт пайдо бўлади. Атрофик шакл бошқача кўринади: бляшка деярли йўқ, шиллиқ қават силлиқ, қизил, тил порлоқ ва оғриқли - кандидоз кўпинча олинадиган протез остида пайдо бўлади. Алоҳида-алоҳида, бурчакли чеилитис ажралиб туради - оғиз бурчакларида ёриқлар ва йиғлашлар, кўпинча шиллиқ қават кандидози билан бирлаштирилади.
- Псевдомембраноз - жингалак бляшка
- Атрофик - қизил силлиқ шиллиқ қават
- Гиперпластик - зич, ўчирилмайдиган бляшка
- Олинадиган протез остидаги протез стоматити
- Бурчакли чеилит - оғиз бурчакларига ёпишиб олиш
Сабаблари ва қўзғатувчи омиллар
Кандидознинг деярли ҳар доим бир сабаби бор ва уни излаш, баркамол даволанишни чексиз такрорлашдан ажратиб туради. Катта ёшлиларда тез-тез учрайдиган ҳолат - яқинда тугалланган антибиотиклар курси ёки бронхиал астма учун инҳалацияланган гормон, агар сиз инҳалациядан кейин оғзингизни ювмасангиз. Дори-дармонлар ёки туприк безларининг касалликлари туфайли қуруқ оғиз шиллиқ қаватини табиий ҳимоя қилишдан маҳрум қилади. Кекса одамларда олинадиган протезлар, айниқса, кечалари олиб ташланмаса, рол ўйнайди. Катта ёшдаги доимий кандидознинг биринчи пайдо бўлиши қон шакарини текширишни талаб қилади.
- Кенг спектрли антибиотиклар курси
- Нафас олиш ва тизимли глюкокортикостероидлар
- Қандли диабет ва юқори глюкоза даражаси
- Қуруқ оғиз, диуретиклар ва антидепрессантларни қабул қилиш
- Олинадиган протезлар ва ёмон гигиена
- Гўдаклик ва қарилик
- Иммунитет танқислиги ҳолатлари, кимётерапия
- Чекиш
Болалар ва катталардаги симптомлар
Чақалоқларда қорақўтир тилда, тиш гўштида ва ёноқларнинг ички қисмида оқ доғлар ва плёнкалар шаклида пайдо бўлади. Сут қолдиқларидан асосий фарқ шундаки, сут бляшка осонгина ювилади ва фақат тилда ётади, кандидоз бляшка олиб ташлаш қийин ва қизил нуқта қолдиради. Кичкинтой кўкрагида инжиқ бўлиши мумкин, овқатлантириш пайтида тортиб олинади ва йиғлайди. Катта ёшлиларда ёниш, қуруқлик, металл ёки пахта таъми, таъм сезувчанлигининг пасайиши ва аччиқ ва нордон овқатларни истеъмол қилишда оғриқ пайдо бўлади.
- Қизариш билан ажралиб турадиган оқ пишлоқли қоплама
- Ёниш ва қуруқ оғиз
- Бузилиш ёки таъмни йўқотиш
- Овқатланиш ва ютиш пайтида оғриқ
- Оғизнинг бурчакларидаги ёриқлар ва мурабболар
- Болани овқатлантиришда ташвишланиш, кўкракни рад этиш
Диагностика
Одатда ташхис текширув вақтида амалга оширилади: расм жуда характерлидир ва ҳал қилувчи белги олиб ташланган бляшка остидаги қизил сиртдир. Баҳсли ҳолатларда, шиллиқ қаватдан парчалар микроскопия ва маданият учун олинади, айниқса доимий касаллик ва гиёҳванд моддаларга чидамлилигига шубҳа қилинган ҳолларда. Агар кандидоз биринчи марта катталарда аниқ провакаторсиз пайдо бўлса, шифокор қон глюкозасини текширади ва такрорий эпизодлар ва бошқа ташвишли белгилар билан текширувни кенгайтиради.
- Оғзаки имтиҳон
- Шиллиқ қаватни қириб ташлаш, микроскопия ва маданият
- Қон глюкоза
- Умумий қон текшируви
- Қабул қилинган дори-дармонларни ва инҳалация техникасини баҳолаш
- Кўчма протезларни текшириш ва баҳолаш
Даволаш ва олдини олиш
Даволашнинг асоси антифунгал препаратлар бўлиб, улар шифокор томонидан танланади: чекланган зарар учун жел, суспензия ёки эритма шаклида маҳаллий шакллар этарли; кенг тарқалган жараён учун ва иммунитети пасайган беморларда тизимли воситалар буюрилади. Шу билан бирга, сабабни йўқ қилиш керак: улар гормонни инҳалациядан кейин оғизни қандай ювишни, шакар даражасини созлашни ва протезни парвариш қилишни яхшилашни ўргатади. Зеленка, сода ва асал даволанишни алмаштирмайди ва чақалоқларда асал ҳам хавфлидир. Кичкинтойда қичитқи бўлса, эмизикли онанинг кўкраги текширилади ва керак бўлганда даволанади.
- Шифокор томонидан тайинланган маҳаллий антифунгал воситалар
- Умумий шакл учун тизимли дорилар
- Нафас олинган гормонлардан кейин оғизни ювинг
- Қон глюкоза мониторинги
- Протезни олиб ташлаш ва даволаш, уни кечаси кийишдан бош тортиш
- Нипеллар ва шишаларни стерилизация қилиш, овқатланиш вақтида кўкракни парвариш қилиш
- Чекишни ташлаш ва ширинликларни чеклаш