Ҳиди қаердан келади?
Бактериялар оғизда яшайди, улар оқсил қолдиқларини парчалайди ва характерли чириган ҳидга эга учувчи олтингугурт бирикмаларини чиқаради. Ушбу бактерияларнинг аксарияти тилнинг орқа қисмининг орқа учдан бир қисмида тўпланади, бу эрда папиллаларнинг нотекис релефи бляшка сақлайди, шунингдек, чуқур милк чўнтакларида ва пломба ва тожларнинг осилган қирралари остида. Туприк табиий равишда бу моддаларни ювади ва бактериялар ўсишига тўсқинлик қилади, шунинг учун тупурик ишлаб чиқаришни камайтирадиган ҳар қандай ҳолат ҳидни оширади - шунинг учун уйқудан кейин эрталаб ҳид ва сувсизланганда ҳид.
- Тилнинг орқа қисмидаги бляшка асосий манба ҳисобланади
- Периодонтит туфайли милк чўнтаклари
- Бўшлиқлар ва озиқ-овқат қолдиқлари
- Пломба ва тожларнинг ҳаддан ташқари осилган қирралари
- Қуруқ оғиз ва тупурикнинг камайиши
- Тўғри парвариш қилинмасдан олинадиган протезлар
Оғиздан ташқаридаги сабаблар
Тахминан ҳар ўнинчи беморда манба оғиздан ташқарида жойлашган. Кўпинча бу КББ аъзолари: бодомсимон безлардаги тиқинлар билан сурункали тонзиллит, бурундан кейинги томчилар билан синусит, болаларда аденоидлар. Ошқозон касалликлари одатда ўйлангандан кўра камроқ ҳидни келтириб чиқаради ва одатда юрак уриши, қичишиш ва бошқа шикоятлар билан бирга келади. Бундан ташқари, ўзига хос ҳидлар мавжуд: ширин мевали диабетда кетоацидоз белгиси ва шошилинч ёрдам талаб қилади, аммиак - оғир буйрак этишмовчилиги белгиси. Болаларда бурундан бир томонлама чириган ҳид уларни бегона жисмни излашга мажбур қилади.
- Сурункали тонзиллит ва бодомсимон тиқинлар
- Синусит ва постназал томизиш
- Болаларда аденоидлар ва оғиз орқали нафас олиш
- Гастроезофагиал рефлюкс
- Бронхоектатик ва сурункали ўпка касалликлари
- Диабетик кетоацидоз, буйрак ва жигар этишмовчилиги
- Боланинг бурнидаги бегона жисм
Вақтинчалик ҳидни нима беради
Оғиздан ёқимсиз ҳиднинг ҳаммаси ҳам касаллик эмас. Деярли ҳар бир киши эрталаб бор: кечаси озгина тупурик ажралиб чиқади ва бактериялар эркин кўпаяди. Пиёз, саримсоқ ва баъзи зираворлар қонга сингиб кетадиган ва ўпка томонидан чиқариладиган бирикмаларни ўз ичига олади, шунинг учун тишларни ювиш уларга ёрдам бермайди ва ҳид бир неча соат давом этади. Рўза тутиш, қаттиқ паст карбонгидратли диеталар ва узоқ вақт овқатланмаслик характерли асетон рангига эга бўлган кетонларнинг шаклланишига олиб келади. Спиртли ичимликлар ва чекиш ўзининг доимий ҳидини чиқаради ва айни пайтда шиллиқ қаватларни қуритади.
- Уйқудан кейин эрталаб ҳид
- Пиёз, саримсоқ, зираворлар
- Рўза тутиш ва кам углеводли диеталар
- Чекиш ва спиртли ичимликлар
- Сувсизланиш ва суюқликни кам истеъмол қилиш
- Қуруқ оғизга олиб келадиган дори-дармонларни қабул қилиш
Ҳиди борлигини ва нимани текшириш кераклигини қандай тушуниш мумкин
Ўзингизнинг ҳидингизни баҳолаш деярли мумкин эмас: ҳид ҳисси тезда мослашади. Оддий уй давоси - тоза билакни ялаш, сўлакни ярим дақиқа қуритиб, ҳидлаш ёки тилнинг орқа қисмидаги қопламани чой қошиқ билан қириб ташлаш. Севимли одамдан сўраш хавфсизроқ. Учрашувда шифокор тишларни, тиш гўштини, тилни ва протезларни текширади, тиш гўшти чўнтакларининг чуқурлигини баҳолайди ва илдизда яширин кариес ёки яллиғланишга шубҳа бўлса, рентгенограмма олади. Оғизда топилмалар бўлмаса, бемор оториноларингологга, овқат ҳазм қилиш билан боғлиқ шикоятлар бўлса, гастроентерологга юборилади.
- Тишлар, тиш гўшти ва тилни текшириш
- Тиш гўшти чўнтакларини ва гигиена даражасини баҳолаш
- Тиш рентгенограммаси
- КББ шифокорининг текшируви: бодомсимон безлар, бурун, назофаренкс
- Ошқозонни куйиш ва қичишиш учун текшириш
- Чанқоқлик ва вазн йўқотиш учун қон глюкоза
Қандай қилиб ҳиддан қутулиш мумкин
Сақич ва оғиз ювиш воситаси муаммони 20-30 дақиқа давомида ниқоблайди ва уни ҳал қилмайди. Яна бир нарса ишлайди: тиш тошларини олиб ташлаш билан профессионал гигиена, кариес ва тиш гўшти касалликларини даволаш, ҳар куни тилни қирғич билан ювиш ва тиш иплари ёки чўткалардан мажбурий фойдаланиш, чунки тишлар орасида энг кўп бляшка қолади. Этарлича сув ичиш ва туприкни рағбатлантириш, чекишни ташлаш муҳимдир. Спиртли ичимликларни ўз ичига олган чайишлар тез-тез ишлатилса, қуруқликни оширади ва охир-оқибат вазиятни ёмонлаштиради.
- Профессионал гигиена ва тиш тошларини олиб ташлаш
- Кариес, периодонтитни даволаш, нуқсонли пломбаларни алмаштириш
- Ҳар куни тилингизни қирғич билан тозаланг
- Ҳар куни тиш иплари ёки интердентал чўткалар
- Этарлича ичиш, чекишни ташлаш
- Олинадиган протезларни парвариш қилиш, кечаси олиб ташлаш
- Сурункали тонзиллит ва синуситни даволаш