Тўғри тишлаш нима деб ҳисобланади?
Ортодонтистлар окклюзионни умумий таассуротга эмас, балки бир нечта ўзига хос хусусиятларга қараб баҳолайдилар. Юқори олд тишлар пастки тишларни тож баландлигининг учдан бир қисми билан қоплаши керак, юқори ва пастки қаторларнинг ўрта чизиқлари бир-бирига ва юзнинг марказига тўғри келиши керак, латерал тишлар маълум бир нақшда ёпилиши керак, бунда ҳар бир тиш қарама-қарши жағнинг иккита тиши билан алоқа қилади. Бундай ҳолда, тиш бўшлиғи бўшлиқларсиз ва сиқилишсиз бўлиши керак ва юқори тишлар пастки тишларни бутун латерал чизиқ бўйлаб бир-бирига ёпишиши керак.
Буни дарҳол эслатиб ўтиш керак: ҳар томонлама идеал ёпилиш камдан-кам учрайди ва даволанишнинг мақсади мутлақ геометрия эмас. Чайнашга халақит бермайдиган, тозалаш учун эришиб бўлмайдиган жойларни яратмайдиган ва алоҳида тишларни ортиқча юкламайдиган энгил оғиш даволанишни талаб қилмайди. Ортодонтист косметик нуансе ва функционал бузилишни ажратиб туради ва даволаниш зарурати ҳақида суҳбат шу билан бошланади. Шунинг учун иккита ўхшаш кўринишдаги вазият турли хил тавсияларни олиши мумкин - бири тиш ва тиш гўшти учун хавф туғдиради, иккинчиси эса йўқ.
Қандай аномалиялар бор?
Оғишлар бир вақтнинг ўзида бир неча йўналишда тасвирланади: жағлар олд томондан орқага қандай боғлиқлиги, олдинги тишларнинг баландлиги бир-бирига қанчалик мос келиши, латерал қисмларда қаторлар қандай ёпилиши ва қатордаги тишлар учун этарли жой мавжудлиги. Бир киши кўпинча бир вақтнинг ўзида бир нечта вариантни бирлаштиради ва шунинг учун даволаш режаси шаблонга кўра эмас, балки индивидуал равишда тузилади.
- Дистал тишлаш - юқори жағ ёки юқори тишлар сезиларли даражада олдинга сурилади, ияги қия кўринади, олд тишлар остидаги лаб кўпинча тишланади.
- Месиал тишлаш - пастки жаг олдинга сурилади, пастки тишлар юқори тишларни қоплайди, ияги ташқарига чиқади.
- Чуқур тишлаш - юқори тишлар пастки тишларнинг ярмидан кўпига ёпишади, баъзида пастки тишлар танглайнинг шиллиқ қаватига суяниб туради.
- Очиқ тишлаш - жағлар ёпилганда юқори ва пастки тишлар ўртасида бўшлиқ пайдо бўлади, олдинги тишлар билан овқатни тишлаш мумкин эмас.
- Сроссбите - юқори тишлар бир ёки икки томондан пастки тишлардан ичкарига ёпилади, кўпинча жағнинг силжиши билан бирга келади.
- Сиқилиш - тишлар учун жой этарли эмас, улар очилиб, бир-бирига ёпишади, кўпинча пастки жағнинг олд қисмида.
- Тишлар ва диастема орасидаги бўшлиқлар - олд тишлар орасидаги бўшлиқ, баъзида лабнинг френулуми билан боғлиқ.
Нима учун бу нафақат эстетика
&қуот;Гўзаллик учун қавслар&қуот; ҳақидаги нотўғри тушунчани таҳлил қилиш оддий кузатиш билан бошланиши керак: нотўғри ёпилганда чайнаш юки нотекис тақсимланади ва бу мавҳумлик эмас, балки жуда ўзига хос эскириш. Контактни биринчи навбатда қабул қиладиган тиш эскиради, чекка бўйлаб парчаланади ва вақт ўтиши билан чайқалай бошлайди, чунки унинг атрофидаги суяк доимий ортиқча юкга бардош бера олмайди. Қўшни тишлар, аксинча, умуман ишламайди ва бу ҳам ёмон: юксиз, уларнинг атрофидаги суяк зичликни йўқотади.
- Эмалнинг нотекис аşıнмасı, кесилган қирраларнинг, ёриқлар
- Ҳаддан ташқари юкланган тишларнинг бўйнидаги такоз шаклидаги нуқсонлар ва сезгирликни оширади
- Тўпланган тишларнинг алоқа юзаларида кариес - бу эрда на чўтка, на ип кирса.
- Тиш гўштининг сурункали яллиғланиши ва оломон жойларда эрта периодонтит
- Чуқур тишлашда танглай шиллиқ қаватининг пастки кесувчи тишлар томонидан шикастланиши
- Очиқ тишлашда ҳуштак ва хириллаган товушларнинг талаффузи бузилган
- Олдинги тишлар билан овқатни тишламаслик ва латерал тишларнинг ортиқча юкланиши
- Кейинги протезлаш ва имплантация қилиш билан боғлиқ қийинчиликлар: эгилган тишларда тож учун этарли жой йўқ ва узоқ чиқарилган тишдан кейинги бўшлиқ тораяди.
Аномалиялар қаердан келиб чиқади ва болани қачон қабул қилиш керак
Асосни ирсият ётади: жағларнинг катталиги ва тишларнинг ўлчами бир-биридан мустақил равишда узатилади, шунинг учун катта тишлар кичик жағи бўлган одамга бориши мумкин - ва улар учун ҳеч қандай ғамхўрлик билан этарли жой бўлмайди. Аммо бузилишларнинг муҳим қисми туғилгандан кейин ривожланади ва боланинг нафас олиши, ютиши ва ўз тишлари билан нима қилиши билан боғлиқ. Бу омиллар, ирсиятдан фарқли ўлароқ, тузатилиши мумкин ва қанчалик тезроқ бўлса, шунчалик осон.
- Аденоидлар билан доимий оғиздан нафас олиш, сурункали бурун оқиши ёки бурун септумининг оғиши - тил пастга силжийди, юқори жағ тораяди.
- Уч йилдан сўнг узоқ вақт сўрғич ва бош бармоғини сўриш
- Ютишнинг инфантил тури, бунда тил оғиз томига эмас, балки тишларга таянади.
- Жойни тежашсиз сут тишларининг эрта йўқолиши - қўшни тишлар бўшлиққа суянади ва доимий тиш чиқадиган жой йўқ.
- Сизнинг лабларингизни, ёноқларингизни, қўлларингизни ёки тирноқларингизни тишлаш одати
- Ўсиш даврида жағнинг шикастланиши
- Қолганларнинг нормал отилишига халақит берадиган очилмаган ва ортиқча тишлар
Одамлар ортодонтга барча тишлари алмаштирилгандан кейингина боришади, деган кенг тарқалган эътиқод нотўғри ва қиммат. Биринчи маслаҳат тахминан олти-этти ёшда, биринчи доимий моларлар ва олд тишлар пайдо бўлганда тавсия этилади. Бу ёшда жағлар ҳали ҳам ўсиб бормоқда ва бу ўсишга таъсир қилиши мумкин: торайган юқори жағни кенгайтириш, пастки жағнинг ўсишини йўналтириш, эрта йўқолган сут тишидан кейин жойни тежаш, ёмон одатни йўқотиш. Етти ёшда бир неча ой ичида кичик қурилма билан ҳал қилиниши мумкин бўлган нарса ўн этти ёшда тиш чиқаришни талаб қилиши мумкин, балоғат ёшида эса - ортодонт ва жарроҳнинг биргаликдаги иши. Шу билан бирга, эрта ташриф дарҳол даволанишни англатмайди: кўпинча шифокор болани кузатув остига олади ва ҳар олти ойда ёки йилига бир марта мониторингни буюради.
Текширув ва даволаш режаси
- Осмотр с оценкой смыкания, состояния зубов и десны, объёма движений челюсти и профиля лица.
- Фотопротокол лица и зубных рядов — база для планирования и для сравнения результата.
- Ортопантомограмма — обзорный снимок: показывает все зубы, их зачатки, непрорезавшиеся и лишние зубы, состояние корней и уровень кости.
- Телерентгенограмма головы в боковой проекции с расчётом — ключевое исследование, которое отвечает на вопрос, где именно проблема: в положении зубов или в размерах и положении самих челюстей.
- Слепки или внутриротовое сканирование с изготовлением моделей, анализ места в зубном ряду.
- КЛКТ — по показаниям: при непрорезавшихся зубах, планировании имплантации, оценке объёма кости и положения корней.
- Консультация оториноларинголога при затруднённом носовом дыхании и логопеда при нарушениях речи и глотания — без этого результат ортодонтического лечения неустойчив.
Телерадиограммани ҳисоблаш расмиятчилик сифатида эмас, балки у тубдан бошқа йўлларни аниқлагани учун муҳимдир. Агар жағлар ҳажми ва ҳолатида нормал бўлса ва муаммо фақат тишларнинг мойиллиги ва ҳолатида бўлса, муаммони асбоб-ускуналар ёрдамида ҳал қилиш мумкин. Агар номувофиқлик жағнинг ўзига хос бўлса ва одам аллақачон ўсиб улғайган бўлса, қавслар фақат тишларни эгиш орқали муаммони маскалаши мумкин, бу ҳар доим ҳам барқарор эмас ва тиш гўшти учун ҳар доим ҳам хавфсиз эмас; бундай ҳолларда оғиз ва махиллофасиал жарроҳ билан биргаликда даволаш муҳокама қилинади. Даволашни бошлашдан олдин бу ҳақда ҳалол суҳбатлашиш икки йилдан кейин умидсизликни сақлайди. Ташхис натижаларига кўра, бемор аниқ режани олиши керак: аниқ нима қилинади, олиб ташлаш талаб қилинадими, қанча вақт кетади ва натижа қандай сақланади.
Қавслар, текислагичлар ва энг муҳими ушлагичлар ҳақида
Ускунани танлаш нафақат имтиёзларга боғлиқ, балки вазифага боғлиқ. Бракетлар тишларга ёпиштирилган доимий тизим бўлиб, шунинг учун улар барча ҳаракатларни, шу жумладан энг мураккабларини ҳам энгишади: илдизларни силжитиш, йиртилмаган тишларни чўзиш, олиб ташлангандан кейин бўшлиқларни ёпиш. Сиз уларни кийишни эслаб қолишингиз шарт эмас ва натижалар интизомга боғлиқ эмас. Алигнерс - бу жадвалга мувофиқ ўзгартириладиган шаффоф олинадиган текислагичлар; улар кўринмас, гигиенага аралашмайди ва кундалик ҳаётда қулайроқдир, лекин улар фақат кунига 20-22 соат кийганда ишлайди ва қийин ҳолатларда уларнинг имкониятлари чекланган. Шунингдек, оралиқ вариантлар мавжуд: тишларнинг ички қисмидаги қавслар, керамика, эстродиол схемалар.
- Катта ёшдаги фаол даволанишнинг ўртача даври бир ярим йилдан икки ярим йилгача; болалар ва ўсмирларда у кўпинча қисқароқ
- Ўрнатишдан кейинги биринчи кунлар ва ҳар бир фаоллаштирилгандан сўнг, тишлар сезгир - бу кутилади ва бир неча кун ичида йўқолади.
- Даволаш пайтида гигиена анча мураккаблашади: одатдагидан кўра тез-тез чўткалар, бир тутамли чўтка, ирригатор ва профессионал тозалаш керак.
- Алоҳида тишларни олиб ташлаш баъзан хонани бўшатиш учун керак бўлади, аммо бу қарор сукут бўйича эмас, балки ҳисоб-китоб билан амалга оширилади.
- Фаол кариес ва тиш гўшти яллиғланиши учун ортодонтик даволаш бошланмайди - улар биринчи навбатда даволанади
- Жиддий суяк йўқотилиши ва периодонтит билан даволаш мумкин, аммо у айниқса эҳтиёткорлик билан ва периодонтолог билан биргаликда амалга оширилади.