Шиш қандай ривожланади?
Анус канали бачадон бўйни эпителийсига ўхшаш текис эпителий билан қопланган ва тўғри ичакнинг шиллиқ қаватига ўтади. Юқори онкоген хавфга эга бўлган инсон папилломавируси ушбу эпителия ҳужайраларига қўшилиб, уларнинг қайта тузилишига олиб келиши мумкин. Биринчидан, дисплази пайдо бўлади - умуман сезилмайдиган прекансер ўзгаришлар. Йиллар давомида уларнинг баъзилари инвазив саратонга айланади, субмукозал қатлам ва сфинктер мушакларига ўсади. Ўсимта атрофдаги тўқималарга ва лимфа тугунларига тарқалади - ингуинал, тос бўшлиғи, бу даволашни режалаштиришда ҳисобга олинади.
- Скуамоз ҳужайрали карсинома асосий вариант ҳисобланади
- Прекансероз босқич - анал интраепителиал неоплазия
- Анал каналнинг ўсмалари тўғри
- Анус четидаги ўсмалар
- Ингуинал ва тос лимфа тугунларига тарқалади
Хавф омиллари
Асосий омил - юқори онкоген хавфга эга бўлган инсон папилломавируси билан доимий инфекция. Бундан ташқари, хавф иммунитет тизими вирусга дош бера олмайдиган шароитлар билан ортади: ОИВ инфекцияси, трансплантациядан кейин иммуносупрессив дориларни қабул қилиш, сурункали касалликлар. Чекиш муҳим рол ўйнайди. Илгари бачадон бўйни дисплази ёки саратони билан касалланган аёлларда хавф ортади, чунки биз худди шу вирус ҳақида гапирамиз. Сурункали анал оқма ва узоқ муддатли яллиғланиш жараёнлари ҳам предиспозиция қилувчи омиллар ҳисобланади.
- Доимий юқори хавфли ҲПВ инфекцияси
- ОИВ инфекцияси ва бошқа иммунитет танқислиги
- Иммуносупрессив дориларни қабул қилиш
- Чекиш
- Бачадон бўйни дисплази ёки саратон тарихи
- Жинсий шерикларнинг кўплиги, анал алоқа
- Анал соҳада сурункали оқмалар ва яллиғланиш
Семптомлар
Дастлабки кўринишлар ўзига хос эмас ва бу асосий хавф. Кўпинча, биринчи навбатда, ичак ҳаракатида қон оқиши пайдо бўлади - шунинг учун касаллик ҳемороид билан нотўғри ҳисобланади. Кейин оғриқ ва бегона жисмнинг ҳисси, қичишиш, оқим пайдо бўлади, баъзида беморнинг ўзи зич тугун ёки шифо бермайдиган ярани ҳис қилади. Огоҳлантириш белгиси - бу сфинктернинг ишлашидаги ўзгариш: оқиш, газ ўғирлаб кетиш, нотўғри чақириқлар. Лимфа тугунлари таъсирланганда, қорин бўшлиғида зич, оғриқсиз шаклланишлар пайдо бўлади. Оғирликни йўқотиш ва заифлик кейинги босқичларга хосдир.
- Ичак ҳаракати пайтида қон
- Анусдаги бегона жисмнинг оғриғи ва ҳисси
- Қичишиш ва оқинди
- Палпация қилинадиган бўлак ёки ошқозон яраси
- Газ ва нажасни ушлаб турмаслик
- Нажас шаклининг ўзгариши, нотўғри чақириқлар
- Чўққиларда зич лимфа тугунлари
Диагностика
Текширув ректумнинг текшируви ва рақамли текшируви билан бошланади, кейин аноскопия амалга оширилади. Ҳар қандай шубҳали шаклланиш, ошқозон яраси ёки шиш биопсия қилиниши керак - фақат гистологик текширув ташхисни тасдиқлайди. Ўсимтанинг тарқалишини ва лимфа тугунларининг ҳолатини баҳолаш учун тос аъзоларининг МРИ, керак бўлганда, кўкрак қафаси ва қорин бўшлиғининг компютер томографияси қўлланилади. Ингуинал лимфа тугунларини текширишга ишонч ҳосил қилинг ва агар улар катталашган бўлса, понксиён қилинади. Аёлларга бачадон бўйни ситологияси билан гинеколог томонидан кўрикдан ўтиш тавсия этилади ва барча беморларга ОИВ тестини ўтказиш таклиф этилади.
- Тўғри ичакнинг рақамли текшируви
- Аноскопия ва сигмоидоскопия
- Гистологик текширув билан биопсия
- Контрастли тос аъзоларининг МРИ
- Кўкрак ва қорин бўшлиғининг компютер томографияси
- Ингуинал лимфа тугунларининг ултратовуш ва понксиёни
- Юқори хавфли ҲПВ ва ОИВ тести
- Гинеколог томонидан текшириш ва аёлларда бачадон бўйни ситологияси
Даволаш ва олдини олиш
Даволашнинг асосий усули - радиация ва кимётерапиянинг комбинацияси. Ушбу ёндашув кўпчилик беморларга тўғри ичак ва сфинктерни сақлаб қолган ҳолда, яъни доимий стомадан қочиб, ўсимтани бутунлай олиб ташлашга имкон беради. Тўғри ичакни олиб ташлаш учун жарроҳлик кимётерапия муваффақияцизликка учраган ёки касаллик қайтган ҳолатлар учун ажратилади. Ануснинг четидаги кичик ўсмалар баъзан маҳаллий равишда олиб ташланади. Энг яхши профилактика - бу ўсмирлик даврида ҲПВга қарши эмлаш, чекишни ташлаш ва қон кетишида ўз вақтида текшириш.
- Кимёвий терапия асосий усул сифатида
- Анал чегаранинг кичик ўсмалари учун маҳаллий эксизён
- Даволаш самарасиз бўлса, жарроҳлик
- Таъсирланган лимфа тугунларини даволаш
- Онкологнинг жадвалига мувофиқ текширув ва МРИ билан кузатиш
- ҲПВ га қарши эмлаш
- Чекишни ташлаш
- ОИВ ва иммуносупрессия учун мунтазам текширув
