Дивертикуллар қандай ҳосил бўлади?
Ёши билан йўғон ичак девори камроқ эластик бўлади. Агар бирор киши озгина тола истеъмол қилса ва ич қотиши билан оғриган бўлса, ичаклар зич таркибни кўчириш учун юқори босим ҳосил қилиши керак. Томирлар мушак қатламидан ўтадиган жойларда девор энг заиф - у эрда шиллиқ қават ташқарига чиқиб, дивертикулларни ҳосил қилади. Ғарбий диетага эга бўлган мамлакатларда 60 ёшдан ошган одамларнинг катта қисми уларга эга.
- Асемптоматик дивертикулёз
- Яллиғланишсиз симптомлар билан дивертикуляр касаллик
- Ўткир асоратланмаган дивертикулит
- Мураккаб дивертикулит - хўппоз, тешилиш, оқма, стеноз
- Дивертикуляр қон кетиш
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий омиллар турмуш тарзи ва ёшга боғлиқ. Яллиғланиш ичак таркиби дивертикулда турғунлашганда ва унинг девори шикастланганда пайдо бўлади. Дивертикулитга уруғлар, ёнғоқлар ва попкорн сабаб бўлади деган фикр тадқиқотлар билан тасдиқланмаган.
- Ёши 50 дан ошган
- Кам толали парҳез, қизил гўштга бой
- Сурункали ич қотиши
- Семизлик ва ҳаракацизлик
- Чекиш, НСАИД ва глюкокортикоидларни қабул қилиш
Семптомлар
Асоратланмаган дивертикулёз одатда шикоятларга олиб келмайди. Баъзида пастки чапда шиширади ва зерикарли оғриқ бор, бу ахлатдан кейин кетади. Дивертикулит ўзини бошқача намоён қилади: оғриқ доимий бўлиб қолади, иситма ва заифлик пайдо бўлади. Кекса одамларда симптомлар ҳатто жиддий асоратлар билан ҳам ўчирилиши мумкин.
- Чап ёнбош минтақасида оғриқ
- Иситма, титроқ
- Кабıзлıк ёки камроқ тез-тез диарея
- Кўнгил айниши, шиширади
- Дивертикуляр қон кетиши туфайли ахлатда қон
Диагностика
Агар дивертикулитдан шубҳа қилинган бўлса, танлов усули қорин бўшлиғининг КТ текширувидир: у яллиғланишни тасдиқлайди ва асоратларни аниқлайди. Ўткир даврда колоноскопия тешилиш хавфи туфайли амалга оширилмайди - яллиғланиш тўхтаганидан кейин 6-8 ҳафта ўтгач, ичакни баҳолаш ва симптомлари ўхшаш бўлиши мумкин бўлган ўсмани истисно қилиш учун амалга оширилади.
- Тўлиқ қон рўйхати ва СРП
- Қорин бўшлиғини контрастли компютер томографияси
- Қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви
- Яллиғланиш пасайганидан кейин колоноскопия
- Урологик сабабларни истисно қилиш учун сийдик таҳлили
Даволаш ва олдини олиш
Асемптоматик дивертикулоз даволанмайди; этарли миқдорда толага эга бўлган парҳез ва мунтазам ичак ҳаракати тавсия этилади. Энгил асоратланмаган дивертикулит кўпинча амбулатория шароитида даволанади: юмшоқ овқатланиш, оғриқни йўқотиш ва агар кўрсатилса, антибиотиклар. Оғир ҳолатларда хўппоз ёки тешилиш касалхонага ётқизишни, хўппозни дренажлашни ёки жарроҳлик амалиётини талаб қилади. Бир нечта оғир эпизодлардан сўнг, ичакнинг таъсирланган ҳудудини танлаб олиб ташлаш муҳокама қилиниши мумкин. Даволаш режими шифокор томонидан белгиланади: антибиотикларни ўз-ўзидан қўллаш асоратларнинг ривожланишини яшириши мумкин.
- Кўпроқ сабзавот, мева, тўлиқ дон ва дуккакли экинларни истеъмол қилинг
- Этарлича сув ичинг
- Кабıзлığı даволаш, лаксатифларни суиистеъмол қилманг
- Мунтазам жисмоний фаолият, нормал вазн
- Чекишни тўхтатинг, НСАИД билан эҳтиёт бўлинг
