Катталаштириш даражалари ва улар нимани англатади
Бодомсимон безларнинг ўлчами улар палатин ёйлари орасидаги масофанинг қанча қисмини эгаллаганлиги билан баҳоланади. Биринчи даражада бу тахминан учдан бир, иккинчисида - учдан иккига қадар, учинчисида бодомсимон безлар ўрта чизиқ бўйлаб деярли ёпилади. Даражанинг ўзи жарроҳлик учун кўрсатма эмас: муҳими, ўсиш нафас олиш, уйқу, ютиш ва нутққа қандай таъсир қилади. Учинчи даражали бола тинчгина ухлаши мумкин, аммо иккинчиси билан у тунги нафас олишни тўхтатишдан азоб чекиши мумкин.
- Биринчи даража - фаренкс лüменинин учдан бир қисмигача
- Иккинчи - учдан иккига қадар
- Учинчидан - бодомсимон безлар деярли тегади
- Кўпинча кенгайган аденоидлар билан боғлиқ
- Даволаш бўйича қарорлар ўлчамга эмас, балки аломатларга қараб қабул қилинади
Нима учун бодомсимон безлар ўсади?
Палатин бодомсимон безлар фаренкснинг лимфоид ҳалқасининг бир қисми бўлиб, микроблар учун биринчи тўсиқдир. Мактабгача ва бошланғич мактаб ёшидаги болаларда бу тўсиқ айниқса фаол ишлайди ва такрорий инфекциялар лимфоид тўқималарнинг ўсишини рағбатлантиради. Аллергия, доимий оғиздан нафас олиш, тутунли ҳаво ва рефлюкс. Ўсмирлик даврида лимфоид тўқималар камайишни бошлайди. Катталарда биринчи марта пайдо бўлган кенгайган бодомсимон безлар, айниқса, бир томонлама, шифокордан алоҳида эътибор талаб қилади.
- Болаликда тез-тез АРВИ ва томоқ оғриғи
- Аллергик ринит
- Катталашган аденоидлар ва оғиз орқали нафас олиш
- Пассив чекиш ва ҳавонинг ифлосланиши
- Ирсий мойиллик
- Катта ёшдаги бир томонлама кенгайиш ўсимтани истисно қилишни талаб қилади
Сурункали тонзиллитдан қандай фарқ қилади?
Бу кўпинча чалкашиб кетадиган турли хил шартлар. Гипертрофия билан бодомсимон безлар оддийгина катта, аммо тоза: улар оғримайди, лакуналарда йирингли тиқинлар йўқ, лимфа тугунлари катталашмаган ва томоқ оғриғи умуман бўлмаслиги мумкин. Сурункали тонзиллит инфекциянинг доимий манбаи ҳисобланади: такрорий томоқ оғриғи, тиқилиши, ёмон нафас, паст даражадаги иситма, асоратлар билан бўғимларда ва юракда оғриқ. Фарқи асосий: гипертрофия билан асосий мақсад нафас олишни тиклаш, тонзиллит билан - инфекция манбасини олиб ташлашдир.
- Гипертрофия - яллиғланишсиз ўлчам
- Тонзиллит - ҳажмидан қатъий назар яллиғланиш
- Тонзиллит учун тирбандлик ва ёмон нафас характерлидир
- Ҳорлама ва апнеа гипертрофияга хосдир
- Иккала шартнинг комбинацияси ҳам мумкин
Қандай текшириш керак
КББ шифокори фаренксни текширади, кенгайиш даражасини, лакуна ва ёйларнинг ҳолатини баҳолайди, бурун нафасини текширади. Кенгайган бодомсимон безлар кўпинча аденоидлар билан бирлаштирилганлиги сабабли, назофаренгеал эндоскопия ёки латерал рентгенограмма амалга оширилади. Агар ҳорлама бўлса ва уйқу апнесига шубҳа бўлса, шифокор ота-оналардан уларнинг уйқу табиати ҳақида батафсил сўрайди ва агар керак бўлса, уларни уйқуни ўрганишга йўналтиради. Бир томонлама катталашиши бўлган катталар учун ўсимтани истисно қилиш учун қўшимча текширув буюрилади.
- Даражани аниқлаш билан фаренксни текшириш
- Назофаренкнинг эндоскопияси
- Назофаренкнинг латерал рентгенограммаси
- Ҳорлама ва уйқуда нафас олишни баҳолаш
- Шубҳали инфекция учун тўлиқ қон рўйхати
- Катта ёшдаги бир томонлама кенгайиш учун онколог билан маслаҳатлашиш
Даволаш: қачон кузатиш ва қачон операция қилиш керак
Агар ўсиш нафас олиш, овқатланиш ва уйқуга тўсқинлик қилмаса, кузатиш танланади: ёш билан лимфоид тўқималар камаяди. Шу билан бирга, аллергик ринит даволанади, бурун нафаси тикланади ва пассив чекиш йўқ қилинади - кўпинча бу этарли. Жарроҳлик уйқу апнеси, ютишнинг доимий қийинчиликлари, нутқнинг бузилиши ва юз скелетининг ўсиши учун муҳокама қилинади. Болаларда бодомсимон безларнинг қисман қисқариши кўпинча уларнинг функцияларини сақлаб қолган ҳолда амалга оширилади; тўлиқ олиб ташлаш сурункали тонзиллит билан биргаликда қўлланилади.
- Нафас олиш ва ютиш билан боғлиқ муаммолар бўлмаганда кузатиш
- Аллергияни даволаш ва бурун нафасини тиклаш
- Иккиламчи тутунни йўқ қилиш
- Болаларда бодомсимон безларнинг қисман қисқариши
- Сурункали тонзиллит билан бирлашганда тўлиқ олиб ташлаш
- Кўрсатилган ҳолларда аденоидларни бир вақтнинг ўзида олиб ташлаш
- Операциядан кейинги биринчи кунларда юмшоқ, салқин овқат ва дам олиш
