Параметрия нима ва у қандай яллиғланади?
Параметриум - бачадон бўйни ва танасини ўраб турган ва тос бўшлиғининг ён деворларига чўзилган бўшашган ёғли ва бириктирувчи тўқима. У орқали бачадон томирлари ва сийдик йўллари ўтади. ИНФЕКЦИОН бу эрга кўпинча бачадон бўшлиғидан киради - лимфа йўллари ёки томирлар орқали, камроқ тез-тез аралашув пайтида деворга бевосита зарар этказади. Тўқималар яллиғланишли эфüзён билан тўйинган, зич инфилтрат ҳосил бўлиб, у ён томонларга ва пастга тарқалади. Агар курс ижобий бўлса, у аста-секин ҳал қилинади; агар курс ноқулай бўлса, у йиринглайди.
- Латерал параметрит энг кенг тарқалган вариант ҳисобланади
- Қувиққа чўзилган олдинги параметрит
- Тўғри ичакка ўтиш билан постериор параметрит
- Инфилтрация босқичи
- Хўппоз шаклланиши билан йиринглаш босқичи
- Тўқималарнинг деформацияси билан скарланиш босқичи
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаблар аралашувлар ва туғилиш билан боғлиқ. Туғруқ пайтида бачадон бўйни ёрилиши, плацентани қўлда ажратиш, сезарен, аборт қилиш, куретаж, интраутерин воситани ўрнатиш - буларнинг барчаси инфекция учун кириш нуқтасини яратади. Иккинчи катта сабаблар гуруҳи - даволанмаган ёки даволанмаган эндометрит ва қўшимчаларнинг яллиғланиши. Камроқ, яллиғланиш қўшни органлардан тарқалади: аппендицит билан, пери-ректал тўқималарнинг яллиғланиши, сийдик йўллари инфекциялари. Иммунитетнинг пасайиши, анемия, диабетес меллитус ва организмдаги сурункали инфекция ўчоқлари ривожланишга ёрдам беради.
- Мураккаб туғилиш, бачадон бўйни ёрилиши
- Кесария ва қўл меҳнати аралашуви
- Бачадон бўшлиғини аборт қилиш ва куретаж қилиш
- Интраутерин воситани киритиш
- Даволанмаган эндометрит
- Бачадон ва қўшимчалардаги операциялар
- Жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар
- Анемия, диабет, иммунитетнинг пасайиши
Семптомлар
Касаллик туғруқдан, абортдан ёки аралашувдан бир неча кун ўтгач бошланади. Биринчи бўлиб ҳароратнинг доимий ўсиши пайдо бўлади, бу антипиретиклар томонидан ёмон камаяди, титроқ ва терлаш. Қориннинг пастки қисмидаги оғриқ доимий, зерикарли, сакрумга, пастки орқа ва сонга тарқалади, ҳаракат билан кучаяди. Агар инфилтрат сийдик пуфаги ёки тўғри ичакка босим ўтказса, тез-тез оғриқли сийиш, нотўғри чақириқлар ва ич қотиши пайдо бўлади. Йиринг пайдо бўлганда, ҳарорат ўзгариб туради ва вазият ёмонлашади. Баъзида қон томирларининг сиқилиши туфайли оёқнинг шишиши ривожланади.
- Совуқ билан доимий юқори иситма
- Пастки қоринда доимий оғриқ
- Оғриқни сакрум, пастки орқа, кестириб юбориш
- Тез-тез, оғриқли сийиш
- Нотўғри дефекация қилиш, ич қотиши
- Йирингли ёки қонли оқинди
- Заифлик, терлаш, тез пулс
- Яллиғланиш томонида оёқнинг шишиши
Диагностика
Асосий маълумот икки қўлда вагинал текширув билан таъминланади: шифокор бачадоннинг ён томонида тос деворига этиб борадиган зич, оғриқли инфилтратни аниқлайди, бачадон эса қарама-қарши томонга силжиган ва ёмон ҳаракатчан. Синовлар аниқ лейкоцитоз, тезлаштирилган ЭСР, юқори С-реактив оқсил ва кўпинча анемияни аниқлади. Тос аъзоларининг ултратовуш текшируви тўқималарнинг ўзгаришини, суюқлик тўпланишини кўрсатади ва инфилтрацияни хўппоздан ажратишга ёрдам беради. Шубҳа туғилганда ва аралашувни режалаштирганда, МРИ ёки КТ кўпроқ маълумот беради. Бачадон бўйни канали ва қон маданияти ва сийдик таҳлили талаб қилинади.
- Икки қўлда вагинал ва ректал текширув
- Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил
- Бачадон ва қўшимчаларнинг ултратовуш текшируви
- Шубҳали хўппоз учун тос бўшлиғининг МРИ ёки КТ текшируви
- Сервикал каналдан смеар ва маданият
- Хламидия, микоплазма, уреаплазма учун текширув
- Юқори иситма учун қон маданияти
- Умумий сийдик тести ва буйрак ултратовуш текшируви
Даволаш ва тикланиш
Даволаш шифохонада кенг спектрли вена ичига юбориладиган антибиотиклар билан бошланади, кейинчалик улар маданият натижаларига кўра тузатилади. Бундан ташқари, инфузион терапия, оғриқни йўқотиш, анемия даволанади, ўткир босқичда қориннинг пастки қисмига дам олиш ва совуқлик берилади. Агар хўппоз шаклланган бўлса, уни очиш ва дренажлаш керак - кўпинча орқа вагинал тешик орқали, баъзида қорин олд девори орқали. Ўткир ҳодисалар сусайгандан сўнг, физиотерапия ва резорбсия даволаш қўшилади, бу эса зич чандиқлар хавфини камайтиради. Қайта тиклаш бир неча ҳафта давом этади.
- Касалхонага ётқизиш ва вена ичига антибиотик терапияси
- Маданият натижаларига кўра даволанишни тузатиш
- Инфузион терапия ва оғриқни бошқариш
- Анемияни даволаш
- Хўппозни очиш ва дренажлаш
- Яллиғланишнинг ривожланишидаги роли туфайли интраутерин воситани олиб ташлаш
- Ўткир босқичдан кейин физиотерапия ва резорбсион терапия
- Гинеколог томонидан кузатув ва ултратовуш текшируви
- Жинсий шерикни инфекция учун текшириш ва даволаш
