Оқ жойлар орқасида нима бор?
Лейкоплакия атамаси сабабни эмас, балки нақшни тасвирлайди. Замонавий таснифлар бу ўзгаришларни бир неча гуруҳларга ажратади. Энг кенг тарқалган ликен склерози, сурункали яллиғланиш касаллиги бўлиб, отоиммüн механизмга эга бўлиб, тери юпқалашиб, эластиклигини йўқотади, оқ ва пергаментга ўхшайди. Яна бир гуруҳ - скуамоз ҳужайра гиперплазияси, эпителия қалинлашганда узоқ вақт чизиш ва тирнаш хусусияти билан жавоб беради. Алоҳида-алоҳида, прекансероз ўзгаришлар мавжуд - инсон папилломавируси ёки узоқ муддатли ликен склерози билан боғлиқ бўлган вулванинг интраепителиал неоплазияси.
- Вулванинг ликен склерози
- Скуамоз эпителия гиперплазияси
- Аралаш шакл
- Эстроген этишмовчилиги туфайли атрофик ўзгаришлар
- Вулва интраепителиал неоплазияси
- Витилиго ва шунга ўхшаш расмни берадиган бошқа тери касалликлари
Сабаблари ва хавф омиллари
Ликен склерозининг аниқ сабаби номаълум, аммо отоиммüн касалликлар билан боғлиқлик мавжуд: баъзи аёлларда қалқонсимон без касалликлари, витилиго ва алопесия исата ташхиси қўйилган. Ирсий мойиллик ва гормонал фон рол ўйнайди: касалликнинг энг юқори даражаси менопаузадан кейинги даврда ва камроқ тез-тез болаликда содир бўлади. Скуамоз ҳужайра гиперплазияси доимий тирнаш хусусияти бўлган жойда ривожланади: кандидоз пайтида чизиш, прокладкалар ва совунга аллергия, қаттиқ синтетик ички кийим кийиш. Прекансероз ўзгаришлар учун алоҳида хавф омили инсон папиллома вируси ва чекишдир.
- Постменопозал эстроген этишмовчилиги
- Отоиммüн касалликлар ва ирсият
- Сурункали тирнаш хусусияти ва тирнаш хусусияти
- Гигиена воситаларига ва зиғирга аллергия
- Такрорий кандидоз
- Юқори хавфли ҲПВ инфекцияси
- Чекиш
- Қандли диабет
Семптомлар
Этакчи шикоят қичима бўлиб, кечқурун ва тунда кучайиб, уйқуга халақит беради. Тери қурийди, ингичка бўлиб, осонгина ёрилиб кетади, бу ёниш ва оғриқни келтириб чиқаради, айниқса сийиш ва жинсий алоқада. Ташқи томондан, жойлар оқ рангли, порлоқ кўринади, баъзида нозик қоғозни эслатади; узоқ вақт давомида кичик жинсий лаблар силлиқ бўлади ва қинга кириш тораяди. Кўпинча чизишдан ёриқлар ва кичик қон кетишлар мавжуд. Баъзи аёлларда қичишиш умуман сезилмаслиги ва профилактик текширув вақтида ўзгаришлар аниқланиши муҳимдир.
- Кечаси кучаядиган доимий қичишиш
- Оқ рангли зич ёки порлоқ жойлар
- Қуруқлик, ёниш, ёриқлар
- Жинсий алоқа пайтида оғриқ
- Сийдик чиқаришда ноқулайлик
- Лабия шаклини ўзгартириш ва киришни торайтириш
- Қон кетишлар ва тирналгандан сıйрıклар
Диагностика
Текширув вулвани батафсил текшириш билан бошланади, агар керак бўлса, катталаштириш - вулвоскопия. Шифокор қичишишнинг юқумли сабабларини истисно қилади: замбуруғлар ва микрофлора учун смеарларни олади, вагинанинг ҳолатини баҳолайди. Асосий тадқиқот гистология билан ўзгартирилган ҳудуднинг биопсиясидир: бу ликен склерозини гиперплазия ва прекансероз ўзгаришлардан ажратиб туради. Яралар, индурациялар, қон кетишлар ва даволаш самараси бўлмаса, биопсия талаб қилинади. Бундан ташқари, глюкоза даражаси, қалқонсимон без функцияси ва инсон папилломавирусининг ҳолати текширилади.
- Гинекологик текширув ва вулвоскопия
- Қўзиқоринлар, микрофлоралар ва инфекциялар учун смеарлар
- Гистологик текширув билан вулва биопсияси
- Юқори хавфли ҲПВ тести
- Қон глюкозасини, қалқонсимон безни баҳолаш
- Бачадон бўйни ситологияси
- Даволаш самарасиз бўлса, биопсияни такрорланг
Даволаш ва парвариш
Ликен склерози учун даволашнинг асоси кучли маҳаллий гормонал дорилар бўлиб, улар фойдаланиш частотасини босқичма-босқич камайтирадиган схема бўйича шифокор томонидан белгиланади; тўғри фойдаланилганда, улар хавфсиз ва қичишиш ва прогрессияни сезиларли даражада камайтиради. Бундан ташқари, ҳар куни юмшатувчи воситалар билан намлаш, совун ва антисептиксиз юмшоқ гигиена, пахта ички кийими ва хушбўй ҳидли пантй линерлардан қочиш ҳам муҳимдир. Постменопозал аёллар топикал эстроген терапиясига муҳтож бўлиши мумкин. Даволаш узоқ муддатли, кузатиш эса умр бўйи, чунки хавфли ўзгаришларнинг кичик хавфи сақланиб қолади.
- Шифокор режимига мувофиқ маҳаллий гормонал препаратлар
- Терини мунтазам намлаш ва ҳимоя қилиш
- Совун, жел ва антисептикларсиз юмшоқ гигиена
- Пахтадан тикилган юмшоқ ички кийим
- Аллерген ва тирнаш хусусияти берувчи моддаларни йўқ қилиш
- Кандидозни даволаш ва қон шакарини назорат қилиш
- Шифокор томонидан тайинланган менопаузадан кейин маҳаллий эстрогенлар
- Фақат асоратлар ва прекансероз ўзгаришлар учун жарроҳлик даволаш
- Йилига камида бир марта гинеколог томонидан кўрикдан ўтиш
