Кист қаердан келади?
Ҳомила ривожланиши даврида эмбрионда Волф каналлари деб номланувчи жуфтлашган мезонефрик каналлар мавжуд. Ўғил болаларда вас деференс улардан ҳосил бўлади; қизларда улар туғилиш вақтида бутунлай камайиши керак. Агар каналнинг кичик қисми вагинанинг ён девори қалинлигида қолса, унинг ҳужайралари секреция ишлаб чиқаришда давом этади. Суюқлик тўпланиб, юпқа деворли бўшлиқни ҳосил қилади. Бундай кисталар одатда битта бўлиб, антеролатерал деворда, одатда қиннинг юқори учдан бир қисмида жойлашган бўлиб, ҳажми бир неча миллиметрдан бир неча сантиметргача бўлади.
- Мезонефрик каналнинг қолдиқлари
- Антеролатерал вагинал деворда жойлашиши
- Силлиқ юзага эга бўлган ягона шаклланиш
- Таркиби: шаффоф ёки сарғиш суюқлик
- Баъзида бачадон ва буйракларнинг анормалликлари билан бирлаштирилади
- Бартолин бези кистасидан жойлашуви бўйича фарқи
Семптомлар
Аксарият кистлар ҳеч қандай ҳис-туйғуларга олиб келмайди ва мунтазам текширув вақтида топилмага айланади. Агар ўлчам икки-уч сантиметрдан ортиқ бўлса, аёлнинг ўзи силлиқ эластик шаклланишни ҳис қилиши ёки босимни ҳис қилиши мумкин. Жинсий алоқада ноқулайлик ва оғриқ, юриш пайтида бегона жисм ҳисси ва тампонлардан фойдаланишда ноқулайлик бўлиши мумкин. Уретрага яқин жойлашган катта кисталар баъзида тез-тез сийиш ёки тўлиқ бўшатиш ҳисси пайдо бўлишига олиб келади. Оғриқ ва қизариш фақат таркибни юқтирганда пайдо бўлади, бу камдан-кам учрайди.
- Кўпинча шикоятлар йўқ
- Вагинада бегона жисмни сезиш
- Жинсий алоқа пайтида ноқулайлик ёки оғриқ
- Палпация қилинадиган силлиқ эластик шаклланиш
- Қувиққа босим, тез-тез сийиш
- Тампонни киритишда қийинчилик
- Йиринглаш пайтида оғриқ ва қизариш
Қандай текшириш керак
Ташхис одатда спекулумда текшириш орқали амалга оширилади: кист ўзгармаган шиллиқ қават остида юмалоқ шаклланишга ўхшайди, юмшоқ ва ҳаракатчан. Ҳажми ва чуқурлигини аниқлаш учун ултратовуш текшируви, шу жумладан трансвагинал текширув қўлланилади. Тўқималарга чуқур чўзилган ёки юқорида жойлашган йирик кисталар сийдик пуфаги ва сийдик пуфаги билан алоқасини баҳолаш учун операцияни режалаштиришдан олдин тос бўшлиғининг МРТини талаб қилади. Агар сийдик йўллари билан боғлиқлиги шубҳа қилинган бўлса, буйраклар қўшимча равишда текширилади, чунки эстродиол туғма аномалиялар мумкин.
- Кўзгуларда гинеколог текшируви
- Трансвагинал ултратовуш
- Катта ва чуқур кисталар учун тос бўшлиғининг МРИ
- Агар комбинацияланган аномалияга шубҳа бўлса, буйракларнинг ултратовуш текшируви
- Уретра дивертикуллари билан дифференциал ташхис
- Олиб ташлангандан кейин гистологик текшириш
Нима билан аралаштириш мумкин
Қиндаги шунга ўхшаш шаклланишлар қиннинг кириш қисмида пастда жойлашган Бартолин бези кистаси ва туғилиш ёрилиши ёки операциядан кейин инклюзия кисталаридир. Уретрал дивертикулни истисно қилиш муҳим: уни босганда сийдик ёки йиринг чиқиши мумкин. Вагинал деворларнинг пролапсаси бўлган аёлларда бўртиқ киста билан янглишиши мумкин. Алоҳида-алоҳида, шифокор ўсимта шаклланишини истисно қилади, айниқса мустаҳкамлик зич бўлса, сирт нотекис ёки қон кетиши бўлса. Агар бирон бир шубҳа бўлса, МРИ ёрдам беради.
- Бартолин безининг кистаси
- Уретрал дивертикул
- Йиртилиш ёки операциядан кейин инклюзия кисти
- Вагинал деворнинг пролапсаси ва систосел
- Вагинал эндометриоид киста
- Яхши ва ёмон хулқли ўсмалар
Даволаш
Кичкина асемптоматик кистлар даволанишни талаб қилмайди - йилига бир марта текширув билан кузатиш кифоя. Агар шаклланиш аралашса, ўсади, яқин бўлганда оғриқ келтирса ёки қўшни органларга босим ўтказса, у олиб ташланади. Энг яхши вариант - бу кистани мембрана билан бирга тўлиқ кесиш, чунки оддий очилиш ёки понксиён деярли ҳар доим суюқликнинг қайта тўпланишига олиб келади. Операция маҳаллий ёки умумий беҳушлик остида амалга оширилади ва одатда клиникада узоқ вақт қолишни талаб қилмайди. Олиб ташланган материал гистологик текширувга юборилади.
- Кичик асемптоматик кистларни кузатиш
- Шикоятлар бўлса, кистани капсула билан тўлиқ олиб ташлаш
- Тез-тез релапслар туфайли оддий понксиёндан бош тортиш
- Уретра ва сийдик чиқариш каналига яқинлигини операциядан олдин баҳолаш
- Олиб ташланган кистнинг гистологик текшируви
- Йиринглаш вақтида очилиш ва дренажлаш
- Соғайиш даврида жинсий дам олиш
