Гастроентерология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Отоиммüн гепатит - бу жигарнинг сурункали яллиғланиши бўлиб, унда иммунитет тизими ўз жигар ҳужайраларига нотўғри ҳужум қилади. Вируслар, спиртли ичимликлар ва гиёҳванд моддалар билан ҳеч қандай алоқаси йўқ, гарчи баъзида касаллик инфекциядан ёки дори-дармонларни қабул қилгандан кейин бошланади. Аёллар тез-тез таъсирланади ва касаллик ҳар қандай ёшда бошланиши мумкин. Унинг ҳийла-найранглиги шундаки, у узоқ вақт давомида яширинча давом этади: одамни фақат ўнг ҳипокондриюмда чарчоқ ва оғирлик безовта қилади ва баъзида касаллик биринчи марта сироз босқичида аниқланади. Шу билан бирга, отоиммüн гепатит даволанишга яхши жавоб беради ва терапияни эрта бошлаш жигарни сақлаб қолиш имконини беради.

Ачаласиа сардиа - қизилўнгачнинг бузилиши бўлиб, унда ютиш пайтида пастки қизилўнгач сфинктери бўшашмайди ва қизилўнгачнинг ўзи нормал қўзғатувчи қисқариш қобилиятини йўқотади. Натижада, озиқ-овқат ошқозонга киришдан олдин кечиктирилади, тўпланади ва бир неча дақиқа ёки соатдан кейин ҳазм қилинмаган ва нордон таъмсиз оғизга қайтади. Бунинг сабаби - қизилўнгач деворидаги нерв ҳужайраларининг ўлими; аниқ механизми тўлиқ маълум эмас. Касаллик камдан-кам учрайди, йиллар давомида аста-секин ривожланади ва кўпинча рефлюкс ёки невроз билан хато қилади. Тўғри ташхис тактикани ўзгартиради: самарали даволаш мавжуд.

Крон касаллиги сурункали иммун-яллиғланиш касаллиги бўлиб, унда яллиғланиш овқат ҳазм қилиш трактининг оғиздан анусгача бўлган ҳар қандай қисмига таъсир қилиши мумкин, лекин кўпинча ингичка ва йўғон ичакнинг охирги қисми. Яллиғланиш ичак деворининг бутун қалинлигини қоплайди ва улар орасида соғлом шиллиқ қават қоладиган жойларда жойлашган. Касаллик алевленмелер ва ремиссиялар тўлқинларида юзага келади ва қорин оғриғи, диарея, вазн йўқотиш ва заифлик билан намоён бўлади ва вақт ўтиши билан ичакнинг торайиши, оқма ва хўппозлар билан мураккаблашиши мумкин. Крон касаллигини тўлиқ даволаш ҳали мумкин эмас, аммо замонавий терапия кўпчилик беморларга узоқ муддатли ремиссияда тўлиқ ҳаёт кечириш имконини беради.

Қорин оғриғи шифокорга ташриф буюришнинг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир. Унинг манбаи ошқозон, ичак, жигар, ўт пуфаги, ошқозон ости бези, буйраклар, сийдик пуфаги, тос аъзолари, катта томирлар, қорин мушаклари, баъзан эса юрак ва ўпка бўлиши мумкин. Аксарият эпизодлар хавфли бўлмаган ҳолатлар билан боғлиқ - ортиқча овқатланиш, спазмлар, шиширади, функционал бузилишлар. Бироқ, тўсатдан кучли оғриқ, юқори иситма билан оғриқ, қусиш, қорин бўшлиғи таранглиги ёки ҳушидан кетиш ҳар бир соат муҳим бўлган ўткир жарроҳлик касаллигини кўрсатиши мумкин. Қаерда оғриётганини ва қандай қилиб тўғри эчимга биринчи қадам эканлигини тушуниш.

Қорин оғриғи болаларда энг кўп учрайдиган шикоятлардан бири ва айни пайтда ота-оналар учун энг ташвишли нарсалардан биридир. Аксарият ҳолларда сабаб зарарсиздир: ич қотиши, ичак инфекцияси, ортиқча овқатланиш, вирусли инфекция ёки ҳиссиётлар ва стресс билан боғлиқ функционал оғриқ. Аммо худди шу ниқоб остида аппендицит, ичак тутилиши, сийдик йўллари инфекцияси ёки бўғиқ чурраси соат тақиллаганда яшириниши мумкин. Сиз нафақат оғриқнинг оғирлигига, балки унинг бошқа белгилар билан комбинациясига ҳам эътибор қаратишингиз керак: қусиш, иситма, ҳаракат қилишдан бош тортиш, ахлатнинг ўзгариши. Шифокор томонидан текширилгунга қадар ўткир оғриқлар учун оғриқ қолдирувчи воситалар берилмаслиги керак.

Ўнг ҳипокондриюм - қориннинг пастки ўнг қовурғалари остидаги майдони. Бу эрда жигар, ўт пуфаги, ўн икки бармоқли ичак ва йўғон ичакнинг бир қисми, ўнг буйрак устида - ўпканинг пастки қирраси ва диафрагма жойлашган. Кўпинча бу соҳадаги оғриқлар ўт пуфаги билан боғлиқ: тошлар, холецистит ёки функционал бузилишлар билан билиар колик. Жигарнинг кенгайиши билан зерикарли оғирлик пайдо бўлади - ёғли гепатоз, гепатит, юрак этишмовчилиги. Бундан ташқари, ўн икки бармоқли ичак яраси, буйрак санчиғи, пелонефрит, интеркостал невралгия ва ҳатто ўнг томонлама пневмония ҳам шу тарзда намоён бўлиши мумкин. Иситма ёки сариқлик билан кучли оғриқ шошилинч ёрдамни талаб қилади.

Гемангиома энг кенг тарқалган яхши хулқли жигар ўсмаси бўлиб, у оддий жигар тўқималари билан ўралган кенгайган томирларнинг чигаллигидир. Бу саратон ёки саратондан олдинги ҳолат эмас: у ёмон хулқли ўсмага айланмайди, жигар фаолиятини бузмайди ва аксарият ҳолларда даволанишни талаб қилмайди. Ҳар қандай сабабга кўра ултратовуш текшируви пайтида тасодифан топилади, кўпинча ўрта ёшли аёлларда. Кўпгина гемангиомалар кичик, барқарор ўлчамларга эга ва шикоят қилмайди. Врачнинг асосий вазифаси - баъзида контрастли томографияни талаб қиладиган шаклланишнинг бенигн хусусиятини ишончли тасдиқлаш ва беморни тинчлантиришдир.

Оғиздаги аччиқлик - эрталаб, овқатдан кейин пайдо бўлиши ёки доимо давом этиши мумкин бўлган аччиқ таъм ҳисси. Одамлар одатда уни жигар ва &қуот;сафро турғунлиги&қуот; билан боғлашади, аммо амалда сабаблар анча хилма-хилдир. Аччиқ ёки нордон таъм кўпинча рефлюкс касаллиги пайтида ошқозон таркибини қизилўнгачга қайтаради. Аччиқланиш тиш гўшти ва тиш касалликларида, қуруқ оғизда, чекиш ва спиртли ичимликлардан кейин, антибиотиклар ва бошқа дори-дармонларни қабул қилишда, АРВИдан кейин таъмнинг бузилиши билан юзага келади. Фақат айрим ҳолларда сабаб ўт пуфаги билан боғлиқ. Шунинг учун тасодифий холеретик препаратлар билан &қуот;аччиқланиш&қуот; ни даволаш энг яхши усул эмас.

Дивертикуллар - 50 ёшдан ошган одамларда кўпинча сигмасимон ичакда ҳосил бўлган ичак деворининг кичик сумкасимон ўсимталари. Уларнинг мавжудлиги дивертикулоз деб аталади; Аксарият одамларда у асемптоматик бўлиб, колоноскопия ёки компютер томографияси пайтида тасодифан аниқланади. Агар дивертикул яллиғланган бўлса, дивертикулит ривожланади - чап пастки қоринда оғриқлар, иситма ва ичак ҳаракатининг ўзгариши. Дивертикулит хўппоз, ичак тешилиши, оқма ёки қон кетиши билан мураккаблашиши мумкин. Тўғри овқатланиш ва яллиғланишни ўз вақтида даволаш беморларнинг кўпчилигини жарроҳлик қилмасдан қилиш имконини беради.

Дисбактериоз - ичак микрофлораси таркибидаги бузилиш. МДҲ мамлакатларида бу атама жуда машҳур бўлиб, кўпинча қорин бўшлиғидаги ҳар қандай шикоятлар учун мустақил ташхис сифатида қўлланилади, аммо халқаро тиббий амалиётда бундай касаллик йўқ. Микрофлорадаги ўзгаришлар рўй беради - антибиотиклар, ичак инфекциялари, ошқозон, ичак, жигар ва ошқозон ости бези касалликларида - лекин бу сабаб эмас, оқибатдир. Шунинг учун &қуот;дйсбиоз&қуот; ни пробиётикларнинг чексиз курслари билан даволаш фойдасиз: шиширади, беқарор ахлат ва оғриқни келтириб чиқарадиган касалликни топиб, уни махсус даволаш керак.