Буйрак усти безлари массасини баҳолаш
Буйрак усти безлари буйраклар устида жойлашган кичик органлар бўлиб, қорин бўшлиғининг стандарт компютер томографияси уларни фақат бир қарашда кўрсатади; юпқа қисмларга эга бўлган мақсадли протокол 5 мм дан тугунларни, уларнинг зичлигини, контурларини, тузилишини кўрсатади. Контрасциз 10 ҲУ дан кам зичлик аденома учун характерлидир, бу кўпинча кейинги тадқиқотларни бартараф қилади; юқори зичликда контрастни ювишни баҳолаш учун кечиктирилган контрастли сканерлаш амалга оширилади. Тадқиқот эндокринологлар ва урологлар томонидан шубҳали эндокрин сабаб, гормонал касалликлар ва ултратовуш текширувида тасодифий топилмалар билан артериал гипертензия учун буюрилади. Натижалар асосида адреналектомия масаласи ҳал қилинади.
Кўрсаткичлар
- номаълум сабабларга кўра қорин оғриғи, ўткир ҳолатлар (аппендицит, панкреатит, ичак тутилиши, тешилиш);
- жигар, ошқозон ости бези, буйраклар, буйрак усти безлари, ичаклар, бачадон, простата ўсмалари - аниқлаш ва босқичма-босқич;
- қорин бўшлиғининг шикастланиши, органларнинг шикастланиши, ички қон кетиши;
- буйрак ва сийдик йўлларида тошлар (контрастли бўлмаган КТ энг аниқ усул);
- кисталар, хўппозлар, катталашган лимфа тугунлари, асцитлар;
- операциялар ва ўсмаларни даволашдан кейин назорат қилиш.
МССТ нима
Кўп қисмли компютер томографияси қатламли рентгенологик тадқиқот бўлиб, унда детекторлар найчанинг бир айланишида қалинлиги 0,5-1 мм гача бўлган ўнлаб бўлимларни олади ва компютер органнинг уч ўлчовли тасвирини яратади. МССТ 5-15 дақиқада амалга оширилади, суяклар, ўпкалар, тошлар, қон кетишлар, ўсмалар ва томирларни аниқ кўрсатади (контрастли) ва кўпинча МРИ жуда узоқ ёки контрендикатив бўлса, травма ва ўткир ҳолатлар учун танлов усули ҳисобланади.
Тайёрлаш ва контраст
Контрасциз МССТ тайёргарликни талаб қилмайди. Вена ичига контрастли тадқиқотдан олдин, креатинин (буйрак функцияси) ва ёдга аллергия йўқлиги учун тест талаб қилинади; 4-6 соат овқатланмасдан; Метформинни қабул қилганда, шифокорингиз билан танаффус ҳақида келишиб олинг. Контраст (Унигехол) автоматик инжектор ёрдамида бошқарилади; 1-2 дақиқа давомида иссиқлик ҳисси нормалдир. Қорин бўшлиғи ва тос аъзоларини текшириш учун сканердан 30-60 дақиқа олдин ичиладиган оғиз контрасти ишлатилади. Текширув майдонидан металл буюмларни олиб ташланг. Рентгенологнинг хулосаси 1-2 соат ичида якунланади, тасвирлар кино ва дискда чиқарилади.
Радиация таъсири ва хавфсизлик
Замонавий қурилмалар паст дозали протоколлардан фойдаланади; бир тадқиқот учун доза бир неча ойлик табиий фон билан таққосланади ва тегишли равишда тайинланганда хавфли равишда тўпланмайди. МССТ ҳомиладор аёлларга ўтказилмайди (ҳаётий кўрсаткичлар бундан мустасно); болалар учун - минимал доза билан қатъий кўрсатмаларга мувофиқ. Ёд контрасти оғир буйрак этишмовчилиги, ёд аллергияси ва назорациз ҳипертироидизмда контрендикедир. Электрокардиостимулятор ва металл имплантлар МРИдан фарқли равишда контрендикация эмас.
