Нима учун трахеит пайдо бўлади?
Кўпгина ҳолларда, сабаб шиллиқ қаватига зарар этказадиган ва ҳар қандай тирнаш хусусияти берувчи респиратор вируслардир. Камроқ, бактериал инфекция одатда касалликдан бир неча кун ўтгач, вазият яна ёмонлашганда пайдо бўлади. Алоҳида сабаблар гуруҳи юқумли бўлмаган тирнаш хусусияти берувчи моддалардир: тамаки тутуни, қуруқ чангли ҳаво, уй кимёвий моддаларининг буғлари, қаттиқ совуқ. Трахеитга ўхшаш узоқ давом этадиган йўтал кўпинча ошқозоннинг кислотали таркибини қизилўнгачга қайтариш, бурундан шиллиқ қаватнинг бурундан тушиши ёки баъзи қон босими дори-дармонларини қабул қилиш билан қўллаб-қувватланади.
- Нафас олиш вируслари
- Бактериал инфекциянинг бириктирилиши
- Тамаки тутуни ва фаол чекиш
- Қуруқ, чанг ёки совуқ ҳаво
- Уй кимёвий моддалари ва бўёқлардан буғлар
- Гастроезофагиал рефлюкс
- Шиллиқ томоқнинг орқа қисмига томизилади
Семптомлар
Одатда трахеит томоқ оғриғи ва овознинг овози билан бошланади, сўнгра характерли йўтал пайдо бўлади. У қуруқ, пароксисмал, стернум орқасида қитиқлаш билан бошланади ва бир вақтнинг ўзида бир неча дақиқа давом этиши мумкин, бу кўкрак ва қорин мушакларида кўз ёшлари ва оғриқларга сабаб бўлади. Ҳужумлар чуқур нафас олиш, гапириш, кулиш, совуқ ҳаво ва горизонтал ҳолат билан қўзғатилади, шунинг учун йўтал кечалари оғриқлироқ бўлади. Ҳарорат одатда паст, соғлиқ ўртача даражада азобланади. 3-5 кундан кейин балғам пайдо бўлади, йўтал янада самарали бўлади ва аста-секин пасаяди.
- Қуруқ пароксисмал йўтал
- Стернум орқасида ёниш ва хом
- Кечаси ва совуқда йўталнинг кучайиши
- Овознинг хириллаши
- Паст ҳарорат ва заифлик
- Бир неча кундан кейин балғамнинг кўриниши
Бронхит ва ларингитдан қандай фарқ қилади?
Ларингит билан асосий шикоят овознинг хириллаши ёки йўқолиши бўлиб, ёш болаларда шовқинли нафас олиш билан қичқириқли йўтал бўлиши мумкин - бу шошилинч ёрдамни талаб қиладиган ҳалқумнинг торайиши белгисидир. Бронхит билан йўтал тез-тез нам бўлади, шифокор ўпкада хириллашни тинглайди ва стернум орқасида чизиш ҳисси камроқ аниқланади. Изоляция қилинган трахеит бузилмаган ўпка билан стернум орқасида характерли оғриқни беради. Амалда, бу шартлар кўпинча бир-бирига айланади ва шифокор битта аломатни эмас, балки бутун расмни баҳолайди.
- Ларингит: хириллаш, қичқириқли йўтал
- Болалардаги круп: шовқинли инҳалация, 103 талаб қилади
- Бронхит: нам йўтал, ўпкада хириллаш
- Трахеит: стернум орқасида ёниш, қуруқ йўтал
- Пневмония: юқори иситма, нафас қисилиши, ён томондан оғриқ
Сўров
Одатда расм ва касалликнинг қисқа муддати билан махсус текширув талаб этилмайди: текшириш, томоқни баҳолаш ва ўпкани тинглаш этарли. Шифокор вирусли инфекцияга мос келмайдиган белгиларга эътибор беради: бир неча кундан ортиқ юқори иситма, нафас қисилиши, нафас олишнинг ассиметрияси, балғамдаги қон. Бундай ҳолларда кўкрак қафаси рентгенограммаси ва қон тестлари буюрилади. Агар йўтал уч ҳафтадан кўпроқ давом эца, текширув кенгайтирилади: кўк йўтал, бронхиал астма, рефлюкс, сил касаллиги ва дори воситаларининг ён таъсири чиқариб ташланади.
- КББ шифокори ва терапевт томонидан текширув
- Ўпка аускултацияси
- Пневмонияга шубҳа қилинган кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил
- Доимий йўтал учун спирометрия
- Кўрсаткичлар бўйича кўк йўтал ва сил касаллигини текшириш
Даволаш
Вирусли трахеит учун антибиотиклар фойдасиз: улар вирусларга таъсир қилмайди, аммо ён таъсирга эга. Асосий вазифа шиллиқ қаватни намлаш ва тирнаш хусусияти камайтиришдир. Кўп миқдорда илиқ сув ичиш, хонада салқин, нам ҳаво, чекишни ташлаш, шу жумладан пассив чекиш ва овознинг бўғилиши учун дам олиш ёрдам беради. Шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек, йўтални тўхтатувчи воситалар қўлланилади, агар балғам пайдо бўлса, уни олиб ташлашни осонлаштирадиган дорилар қўлланилади. Йўтални тўхтатувчи ва экспекторанларни бир вақтнинг ўзида бермаслик керак. Тасдиқланган бактериал инфекция ёки асоратлар учун антибиотик шифокор томонидан белгиланади.
- Кун давомида кўп миқдорда илиқ ичимликлар ичинг
- Нам салқин ҳаво, мунтазам шамоллатиш
- Бино ичида чекишни ва чекишни тўлиқ тўхтатиш
- Бурун оқиши учун бурунни ювиш
- Белгиланганидек, туз эритмаси билан инҳалация
- Йўталга қарши дорилар фақат шифокор тавсиясига биноан
- Антитуссив ва экспекторанларни бирлаштирманг
- Антибиотик - фақат бактериал инфекция учун буюрилганидек
