Эрта белгилар
Кўринишлар ўсимта ҳалқумнинг қайси қисмида пайдо бўлишига боғлиқ.Овоз пардаси шикастланганда, энг биринчи ва энг қимматли белгиси овознинг ўзгариши бўлиб, у ўтмайди ва аста-секин кучаяди: овоз хириллаб, қўпол ва заиф бўлади. Кўпчилик буни совуқ, чекиш ёки чарчоқ деб ҳисоблайди ва бир неча ойдан кейин шифокорга мурожаат қилади. Овоз бурмалари устидаги ўсмалар бўлак ҳисси, ютиш пайтида оғриқ ва қулоққа тарқаладиган оғриқни, бурмалар остида эса нафас олиш қийинлигини келтириб чиқаради. Бўйиндаги катталашган, зич лимфа тугунлари баъзан биринчи сезиларли аломатдир.
- Доимий ортиб бораётган овоз хириллаши
- Томоқдаги бегона жисмни ҳис қилиш
- Ютиш пайтида оғриқ, қулоққа нурланиш
- Жисмоний машқлар пайтида нафас олиш қийинлишуви
- Бўйиндаги қаттиқ тугун
- Йўтал, баъзида қон билан қопланган
Хавф омиллари
Чекиш - асосий омил: хавф тўғридан-тўғри вақт ва сигареталар сонига боғлиқ ва бу тамакининг ҳар қандай шаклига, шу жумладан носвай ва калянга ҳам тегишли. Спиртли ичимликлар тамаки таъсирини кучайтиради ва бирлашганда, хавф кўп марта ортади. Касбий хавфлар муҳим аҳамиятга эга: асбест, никел, нефт дистиллаш маҳсулотлари, ёғоч ва тўқимачилик чанглари билан алоқа қилиш. Ҳалқумдаги сурункали яллиғланиш ўзгаришлари, саратондан олдинги ҳолатлар, папилломатоз ва кислотали ошқозон таркибининг рефлюксияси хавфни оширади. Чекишни ташлаш вақт ўтиши билан хавфингизни камайтиради, шунинг учун чекишни ташлаш ҳар қандай ёшда фойдалидир.
- Сигарет чекиш, калян, носвой ишлатиш
- Спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Тамаки ва алкоголнинг комбинацияси
- Чанг ва кимёвий моддаларга касбий таъсир қилиш
- Сурункали ларингит ва прекансероз ўзгаришлар
- Ларингеал папилломатоз
- Эркак жинси ва ёши 50 ёшдан ошган
Диагностика
Текширув ларингитни эндоскоп билан текшириш билан бошланади: шифокор шиллиқ қаватдаги ўзгаришларни кўради, бурмаларнинг ҳаракатчанлигини ва жараённинг даражасини баҳолайди. Ташхис фақат гистологик жиҳатдан тасдиқланади, шунинг учун биопсия қилиш керак. Кейинчалик, босқич аниқланади: бўйиннинг компютер томографияси ёки магнит-резонанс томографияси, лимфа тугунларининг ултратовуш текшируви ва ўпканинг текшируви ўтказилади, чунки чекувчиларда ҳамроҳ бўлган ўзгаришлар тез-тез учрайди. Умумий ҳолат, овқатланиш ва ютиш функциясини баҳолаш мажбурийдир, чунки бу даволанишни танлашга таъсир қилади.
- Ҳалқумни эндоскопик текшириш
- Гистологик текширув билан биопсия
- Контрастли бўйиннинг СТ ёки МРИ
- Бўйин лимфа тугунларининг ултратовуш текшируви
- Кўкрак қафасининг компютер томографияси
- Ютиш ва овқатланиш ҳолатини баҳолаш
- Онколог ва радиотерапевт билан маслаҳатлашиш
Даволаш
Даволаш режаси мутахассислар гуруҳи томонидан тузилади ва ўсманинг босқичига, жойлашишига ва беморнинг аҳволига боғлиқ. Дастлабки босқичларда радиация терапияси ёки лазер ёрдамида оғиз орқали эндоскопик жарроҳлик қўлланилади: иккала ёндашув ҳам овозни сақлаб қолади ва яхши натижалар беради. Кенг тарқалган ўсмалар учун комбинацияланган даво қўлланилади, шу жумладан зудлик билан ёки кечиктирилган овоз реабилитацияси билан ҳалқумнинг бир қисмини ёки бутун қисмини олиб ташлаш, шунингдек кеморадиотерапия. Агар гıртлак олиб ташланса, нутқни тиклашнинг замонавий усуллари алоқани тиклашга имкон беради - мутахассислар буни ўргатади.
- Дастлабки босқичларда радиация терапияси
- Эндоскопик лазер жарроҳлик
- Ҳалқумнинг органни сақловчи резекциялари
- Умумий жараён учун ларингектомия
- Кўрсатмаларга мувофиқ кеморадияцион терапия
- Агар таъсирланган бўлса, бўйнидаги лимфа тугунларини олиб ташлаш
- Даволанишдан кейин нутқни тиклаш
- Чекиш ва спиртли ичимликларни тўлиқ тўхтатиш
Кузатиш ва олдини олиш
Даволашни тугатгандан сўнг, мунтазам текширувлар талаб қилинади: биринчи йилларда - тез-тез, кейин камроқ, онкологнинг жадвалига мувофиқ. Мақсад касалликнинг қайтишини ёки янги ўсимтанинг пайдо бўлишини ўз вақтида аниқлашдир, бунинг хавфи чекувчиларда сақланиб қолади. Даволанишдан кейин чекишни давом эттириш натижаларни ёмонлаштиради ва асоратлар эҳтимолини оширади, шунинг учун чиқиш терапиянинг бир қисмидир. Оғиз бўшлиғини парвариш қилиш, яхши овқатланиш, овоз ва ютиш касалликлари учун нутқ терапевти билан машғулотлар ва яқинларингизнинг қўллаб-қувватлаши ҳам муҳимдир. Соғлом одамларнинг олдини олиш тамаки чекишни ташлаш, спиртли ичимликларни меъёрида истеъмол қилиш ва овозни ўз вақтида даволашдан иборат.
- Жадвалга мувофиқ мунтазам текширувлар
- Чекиш ва спиртли ичимликларни тўлиқ тўхтатиш
- Нутқ терапевти ва фониатр билан машғулотлар
- Озиқланиш ва вазнни назорат қилиш
- Оғиз ва тишларни парвариш қилиш
- Агар аломатлар қайца, дарҳол қўнғироқ қилинг
