Ҳавола билан нима содир бўлади?
Гапираётганда овоз пардаси ёпилади ва сонияда юзлаб марта тебранади. Ўткир қичқириқ ёки узоқ вақт баланд овозда нутқ билан шиллиқ қаватдаги кичик томирлар шикастланади, шиш ва қон кетиш пайдо бўлади ва бу жойда аста-секин кенг асосда ёки педикулада чиқадиган шаклланиш ҳосил бўлади. Полип бурмаларнинг маҳкам ёпилишига йўл қўймайди, ҳавонинг бир қисми бўш жойдан ўтади ва овоз бўғиқ ва аспирацияланади. Полип тугунлардан фарқ қилади, чунки у одатда битта, каттароқ ва кўпинча битта ҳаддан ташқари юк эпизоди билан боғлиқ.
- Ҳаддан ташқари юк туфайли шиллиқ қават томирларининг шикастланиши
- Шишиш ва тўқималарнинг кўпайиши
- Кенг асосли ёки педункуляр полип
- Кўпинча бир томонлама шаклланиш
- Вокал қатламларнинг тўлиқ ёпилмаслиги
- Нодуллардан фарқи: яккалик ва ўлчам
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб - ортиқча ва нотўғри овозли юк: қичқириқ, баланд овозда узоқ вақт суҳбатлар, жиҳозларсиз қўшиқ айтиш, шовқинли хонада ишлаш. Ларингеал шиллиқ қаватнинг сурункали яллиғланишини сақлайдиган чекиш, хавфни сезиларли даражада оширади. Ошқозоннинг кислотали таркибининг фаренксга қайтарилиши, аллергик ва сурункали ларингит, қуруқ ва чангли ҳаво, шиллиқ қаватга таъсир қилувчи баъзи дори-дармонларни қўллаш ёрдам беради. Вокал касбидаги одамлар учун стресс ва безовта қилувчи омилларнинг комбинацияси айниқса кенг тарқалган.
- Қичқириқ ва узоқ давом этадиган баланд овозли нутқ
- Овозсиз куйлаш
- Чекиш
- Гастроезофагиал рефлюкс
- Сурункали ва аллергик ларингит
- Қуруқ, чанг ёки тутунли ҳаво
- Овоз касблари: ўқитувчилар, сотувчилар, қўшиқчилар
Семптомлар
Асосий шикоят - овознинг хириллаши, у ўтмайди ва совуққа боғлиқ эмас. Овоз жиринглашни йўқотади, қўпол эшитилади, нафас олади, тез чарчайди ва кечқурун ёмонлашади. Инсон баланд овозда гапириш учун зўриқишига тўғри келади, унинг диапазони пасаяди ва қўшиқчилар юқори ноталарга чиқа олмайди. Томоқдаги шиш ёки бегона жисм ҳисси ва йўталиш истаги бўлиши мумкин. Катта полиплар баъзида гапирганда нафас қисилиши ҳиссини келтириб чиқаради. Оғриқ одатий эмас ва унинг пайдо бўлиши шифокордан алоҳида эътибор талаб қилади.
- Доимий хириллаш ва бўғилиш
- Нафасли овоз, оҳангни йўқотиш
- Тез овозли чарчоқ
- Диапазоннинг торайиши, қўшиқ айтиш қийинлиги
- Томоқдаги шиш ва йўталиш ҳисси
- Семптомлар кечқурун кучаяди
- Катта полип билан нафас олиш қийинлишуви
Диагностика
Ташхис ҳалқумни текшириш орқали амалга оширилади. Кўзгу билан билвосита ларингоскопия умумий фикрни беради, лекин аниқроғи, мослашувчан ёки қаттиқ эндоскоп билан эндоскопик текширув: бу шаклланишнинг ўлчамини, шакли ва жойлашишини текшириш, бурмаларнинг ёпилишини ва ҳалқумнинг ҳаракатчанлигини баҳолаш имконини беради. Видеостробоскопия мукозал тебранишларнинг табиатини кўрсатади, бу фониатрик баҳолаш учун муҳимдир. Агар шаклланиш атипик кўринса ёки ташвиш берувчи белгилар мавжуд бўлса, малигн жараённи истисно қилиш учун гистологик текширув билан биопсия ўтказилади.
- КББ шифокорининг текшируви ва билвосита ларингоскопия
- Ҳалқумни эндоскопик текшириш
- Вокал қатламларнинг видео стробоскопияси
- Овоз функциясини баҳолаш
- Атипик расм учун биопсия
- Агар шубҳа бўлса, рефлюкс учун тест
- Бўйин ва лимфа тугунларини текшириш
Даволаш ва олдини олиш
Улар сабабларни бартараф этишдан бошланади: овозли дам олиш, чекишни ташлаш, рефлюкс ва сурункали ларингитни даволаш, ҳавони намлаш ва этарли миқдорда ичиш. Бундай чоралар туфайли кичик янги полип қисқариши мумкин. Агар шаклланиш шаклланган бўлса ва овоз товуши давом эца, у олиб ташланади - одатда эндоскопик усулда, умумий беҳушлик остида, шиллиқ қаватга эҳтиёткорлик билан эътибор қаратилади. Операциядан сўнг, бир неча кун давомида қаттиқ овозли дам олиш керак, сўнгра машғулотларга аста-секин қайтиш, яхшиси фонопедист раҳбарлигида. Одатларни ўзгартирмасдан, полиплар яна пайдо бўлиши мумкин.
- Овозли дам олиш ва юк дозалаш
- Чекишни ташлаш
- Гастроезофагиал рефлюксни даволаш
- Ҳавони намланг ва этарли миқдорда суюқлик ичинг
- Эндоскопик полипни олиб ташлаш
- Жарроҳликдан кейин овозли дам олиш
- Фонопедист ва овозли тренинглар билан дарслар
