Инфекция ички қулоққа қандай киради?
Лабиринт ўрта қулоқдан овал ва юмалоқ деразаларнинг юпқа пардалари, бош суяги бўшлиғидан эса суяк девори ва ички эшитиш йўли билан ажралиб туради. Йирингли отитис медиа билан токсинлар ва микроблар бу тузилмалар орқали кириб, биринчи навбатда сероз, кейин эса йирингли яллиғланишни келтириб чиқаради. Холестеатома билан сурункали отитда суяк вайрон бўлиши мумкин ва тўғридан-тўғри алоқа ҳосил бўлади. Вируслар қон оқими орқали лабиринтга киради. Яллиғланиш ҳиссий ҳужайраларга зарар этказади, агар улар ўлса, эшитиш ва вестибуляр функциялар тўлиқ тикланмайди.
- Отит оммавий ахборот воситаларида тимпаноген йўл
- Холестеатома туфайли суякларни йўқ қилиш
- Менингитда менингоген йўл
- Вирусли инфекцияларда гематоген йўл
- Сероз ва йирингли шакллар
- Чекланган ва диффуз лабиринтит
- Нозик ҳужайраларга зарар этказиш
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб - ўрта қулоқнинг яллиғланиши, айниқса даволанмаган ёки сурункали. Лабиринтнинг суяк деворини бузадиган холестеатома хавфини сезиларли даражада оширади. Вирусли шакллар ўтмишдаги инфекциялар, жумладан, грипп, қизамиқ ва паротит билан боғлиқ, шунинг учун эмлаш профилактик аҳамиятга эга. Баъзи вариантлар темпорал суяк, қулоқ операциялари ва менингит фонида жароҳатлардан кейин пайдо бўлади. Қандли диабет ва иммунитети пасайган одамларда касаллик оғирроқ кечади.
- Ўткир йирингли отитис медиа
- Сурункали отит ва холестеатома
- Вирусли инфекциялар, шу жумладан паротит ва қизамиқ
- Темпорал суякларнинг шикастланиши
- Қулоқ операциялари
- Менингит
- Қандли диабет ва иммунитет танқислиги
Семптомлар
Касаллик вестибуляр ва эшитиш бузилишларининг комбинацияси сифатида намоён бўлади. Жиддий айланиш бош айланиши кўнгил айниши ва қусиш билан юзага келади, бу бошнинг ҳаракатлари билан кучаяди, беқарорлик пайдо бўлади ва одам ён томонга оғади. Шу билан бирга, таъсирланган қулоқда эшитиш камаяди, шовқин ва тиқилиш пайдо бўлади. Йирингли шакл билан қулоқ оғриғи, йиринглаш ва юқори иситма кузатилади, вазият тезда ёмонлашади. Юз ассиметриясининг кўриниши, кучли бош оғриғи ёки чалкашлик яллиғланишнинг тарқалишини кўрсатади.
- Кўнгил айниши ва қайт қилиш билан ротацион вертиго
- Бир қулоқда эшитиш ҳалокати
- Қулоқдаги шовқин ва тиқилиши
- Юришда беқарорлик ва оғиш
- Кўзнинг мажбурий ҳаракатлари
- Қулоқ оғриғи ва йирингли шаклда йиринглаш
- Иситма ва заифлик
Диагностика
Шифокор қулоқни текширади, қулоқ пардаси ҳолатини, йирингнинг мавжудлигини ва сурункали жараённинг белгиларини баҳолайди. Эшитиш қобилиятини текшириш керак, чунки лабиринтитни вестибуляр нейронитдан ажратиб турадиган нарса унинг камайиши. Темпорал суякларнинг компютер томографияси суяк тузилмаларининг ҳолатини, холестеатомани ва лабиринт деворини йўқ қилишни кўрсатади ва ички қулоққа қаратилган МРИ яллиғланиш ўзгаришларини ва асоратларни аниқлайди. Қон томирлари ва интракраниал асоратларни истисно қилиш учун неврологик текширув зарур.
- Отоскопия ва КББ шифокорининг текшируви
- Эшитиш тести
- Нистагмус ва вестибуляр тестларни баҳолаш
- Темпорал суякларнинг компютер томографияси
- МРИ ички қулоққа қаратилган
- Умумий қон текшируви
- Неврологик текширув
Даволаш ва олдини олиш
Йирингли шакл бўлса, даволаш шифохонада амалга оширилади: антибиотиклар буюрилади, ўрта қулоқдан йирингни дренажлаш таъминланади ва холестеатома билан сурункали отит медиаси бўлса, жароҳатни олиб ташлаш учун операция ўтказилади. Вирусли лабиринтит учун симптоматик дорилар ва шифокорнинг қарорига кўра, глюкокортикостероидлар қўлланилади. Бош айланишини бостирадиган дорилар фақат қисқа курс учун қўлланилади. Ўткир намоён бўлгандан кейин вестибуляр машқлар буюрилади. Эшитиш қобилиятининг доимий йўқолиши учун эшитиш воситалари муҳокама қилинади.
- Йирингли шакл учун касалхонага ётқизиш
- Антибактериал терапия ва ўрта қулоқни дренажлаш
- Холестеатома учун жарроҳлик
- Глюкокортикостероидлар шифокор томонидан белгиланади
- Вертигога қарши дориларнинг қисқа курси
- Вестибуляр реабилитация
- Эшитиш қобилиятини доимий йўқотиш учун эшитиш қобилиятини алмаштириш
- Отитни тўлиқ даволаш ва эмлаш
