Бу нима ва кисталарнинг қандай турлари мавжуд?
Максиллер синуснинг шиллиқ қаватида секреция чиқарадиган кўплаб майда безлар мавжуд. Агар шиш ёки яллиғланиш туфайли безнинг чиқариш канали тиқилиб қолса, секреция тўпланади ва тутилиш кистаси ҳосил бўлади - булар энг кенг тарқалган. Бундан ташқари, шиллиқ қават остида суюқлик тўпланишидан келиб чиқадиган псевдокистлар ва юқори тишларнинг илдизлари билан боғлиқ бўлган одонтоген кисталар мавжуд. Мукосела алоҳида ажралиб туради - унинг деворларини чўзиш билан бутун синусни секреция билан тўлдириш; бу ҳолат жарроҳлик даволашни талаб қилади.
- Ретенсион киста - шиллиқ қаватнинг тиқилиб қолиши
- Псевдокист - шиллиқ қават остида суюқлик тўпланиши
- Одонтоген кист - касал тиш билан боғлиқ
- Мукосел - бутун синусни тўлдириш ва кенгайтириш
- Ягона ва кўп, бир томонлама ва икки томонлама кисталар
Сабаблари ва хавф омиллари
Муайян одамда кистанинг аниқ сабаби одатда номаълум. Шиллиқ қаватнинг шишишининг такрорий эпизодлари без каналларининг тиқилиб қолишига олиб келади, деб ишонилади. Шунинг учун кисталар кўпинча сурункали ринит, аллергия, тез-тез синусит ва синус вентиляциясини қийинлаштирадиган анатомик хусусиятларга эга бўлган одамларда топилади. Юқори тишлар алоҳида рол ўйнайди: илдизларда яллиғланиш, пломба моддасини олиб ташлаш билан канални даволаш ёки тиш чиқариш синуснинг пастки қисмига таъсир қилиши мумкин. Кист овқатланиш билан боғлиқ эмас ва бошқа одамларга узатилмайди.
- Сурункали ва аллергик ринит
- Такрорий синусит
- Девиацияланган септум ва тор синус анастомози
- Юқори тишларнинг илдизларининг яллиғланиши
- Юқори тишларни стоматологик даволаш
- Чекиш ва ҳавонинг ифлосланиши
Семптомлар
Кўпгина ҳолларда, кист ҳеч қандай ҳис-туйғуларга олиб келмайди ва расмда топилма бўлиб қолади. Аломатлар синуснинг муҳим қисмини эгаллаганида ёки чиқиш жойида жойлашганида ва чиқиб кетишига тўсқинлик қилганда пайдо бўлади. Кейин ёноқ соҳасида ва кўз остида оғирлик ёки босиш оғриғи бўлиши мумкин, букиш ва шўнғиш билан кучаяди, буруннинг ярми билан нафас олиш қийинлашади ва томоқнинг орқа деворидан шилимшиқ оқади. Баъзида кист ўз-ўзидан очилади ва бурундан сариқ суюқлик оқади. Кўпинча, кист билан боғлиқ шикоятлар аслида ринит ёки мигрен туфайли юзага келади.
- Кўпинча - асемптоматик
- Ёноқ ҳудудида босим ёки зерикарли оғриқ
- Буруннинг ярмининг тиқилиши
- Балғамнинг томоққа тушиши
- Самолётда ёки шўнғин пайтида босим ўзгариши пайтида оғриқ
- Бир томондан такрорий синусит
- Бурундан оқаётган сариқ суюқлик эпизодлари
Диагностика
Кистни аниқлашнинг асосий усули паранасал синусларнинг компютер томографиясидир: расмда синус деворида силлиқ контурли думалоқ шаклланиш кўрсатилган. КТ сизга анастомознинг ҳажмини, жойлашишини, ҳолатини ва тишларнинг илдизлари билан боғланишини баҳолашга имкон беради. КББ шифокори оғиш септум, полиплар ва сурункали яллиғланиш белгиларини аниқлаш учун бурун бўшлиғини эндоскопик текшириш билан тадқиқотни тўлдиради. Агар расм ноаниқ бўлса, кистни полип ёки ўсимтадан ажратишга ёрдам берадиган МРИ буюрилади. Агар одонтоген сабабга шубҳа бўлса, тиш шифокори билан маслаҳатлашиш ва стоматологик фотосурат керак.
- Паранасал синусларнинг компютер томографияси
- Бурун бўшлиғини эндоскопик текшириш
- МРИ - шубҳали КТ маълумотлари билан
- Агар тишга шубҳа бўлса, тиш рентгенограммаси ёки жағнинг компютер томографияси
- Биргаликда ринит учун аллергологик текширув
Даволаш
Асемптоматик кичик кист одатда оддийгина кузатилади: баъзида у қисқаради ёки ўз-ўзидан йўқолади. Дори-дармонлар ва чайқашлар кистни бартараф этмайди, балки у билан бирга келадиган яллиғланишга ёрдам беради. Олиб ташлаш учун кўрсатмалар оғир шикоятлар, катта кист, анастомоз блокадаси, такрорий синусит, ўсмага шубҳа, шунингдек, синусни кўтариш ёки юқори тишларнинг имплантациясини режалаштиришдир. Замонавий усул - бурун орқали эндоскопик жарроҳлик: кист табиий ёки катталаштирилган анастомоз орқали юзида кесмаларсиз чиқарилади. Синуснинг тешилиши кистни йўқ қилмайди, чунки унинг мембранаси қолади.
- Асемптоматик кист учун назорат КТ текшируви билан кузатиш
- Ринит ва синуситни шифокор тайинлаган ҳолда даволаш
- Табиий анастомоз орқали эндоскопик максиллер синусотомия
- Микрогайморотомия - синуснинг олд девори орқали кириш
- Қўзғатувчи тишни одонтоген кист билан даволаш
