Фронтит нима ва унинг қандай шакллари мавжуд?
Фронтал синуслар фронтал суякдаги жуфт бўшлиқлар бўлиб, бурун бўшлиғи билан тор фронтоназал канал орқали алоқа қилади. Болаларда улар аста-секин шаклланади, шунинг учун фронтал синусит болаларда деярли учрамайди. Яллиғланиш билан шиллиқ қават шишади, секрециянинг чиқиши бузилади ва синусда шиллиқ ёки йиринг тўпланади. Давомийлигига қараб, 12 ҳафтагача давом этадиган ўткир фронтал синусит ва семптомлар узоқроқ давом этадиган сурункали синусит мавжуд. Яллиғланиш кўпинча бир вақтнинг ўзида бир нечта синусларга таъсир қилади: фронтал, этмоид ёки максиллер билан бирга.
- Ўткир вирусли - энг кенг тарқалган шакли
- Ўткир бактериал
- Такрорий - йилига бир нечта эпизодлар
- Сурункали - 12 ҳафтадан ортиқ
- Бир томонлама ва икки томонлама
- Пансинусит - барча синусларнинг яллиғланиши
Сабаблари ва хавф омиллари
Ўткир синуситнинг асосий сабаби юқори нафас йўлларининг вирусли инфекциясидир. Синусдан чиқиш узоқ вақт давомида бузилганда бактериялар қўшилади. Сурункали яллиғланиш анатомик хусусиятлар билан қўллаб-қувватланади: бурун септумининг оғиши, тор фронтоназал канал, кенгайган этмоид суяк ҳужайралари, полиплар. Аллергик ринит, чекиш, шўнғин ва парвоз пайтида босимнинг ўзгариши бунга ёрдам беради. Баъзида фронтал синусит пешона ёки буруннинг шикастланишидан кейин пайдо бўлади. Тананинг ҳимоя кучларининг заифлашиши, масалан, диабет билан оғир касаллик хавфини оширади.
- АРВИ ва грипп
- Бурун септумининг девиацияси
- Бурун полиплари
- Аллергик ринит
- Чекиш ва иккинчи қўл чекиш
- Бурун ва фронтал суякнинг шикастланиши
- Қандли диабет ва бошқа иммунитет танқислиги ҳолатлари
Семптомлар
Оддий симптом - бу оғриқ ва пешонада, қошнинг тепасида ёки кўзнинг ички бурчагида тўлиқлик ҳисси. Оғриқ бошни олдинга эгганда, эрталаб, синус соҳасини босганда кучаяди ва оқинди чиққандан кейин у заифлашиши мумкин. Бурун тиқилиб қолади, оқинди қалин, шилимшиқ ёки йирингли, баъзан томоқнинг орқа девори бўйлаб оқади. Мумкин бўлган ҳид ҳисси, ҳароратнинг ошиши ва заифлик. Сурункали фронтал синусит билан оғриқ зерикарли ва камроқ аниқланади, аммо бурун тиқилиши ва оқинди бир неча ой давом этади.
- Эгилганда кучаядиган пешонадаги оғриқ
- Бурун тиқилиши
- Қалин бурун оқиши
- Ҳид туйғусининг пасайиши
- Ҳароратнинг кўтарилиши
- Пешонага босилганда оғриқ
- Заифлик, ёмон уйқу
Диагностика
Ўткир фронтал синусит ташхиси шикоятлар ва текширувлар асосида амалга оширилади; асоратланмаган ҳолларда қўшимча тадқиқотлар одатда керак эмас. КББ шифокори бурун бўшлиғини текширади, агар керак бўлса, эндоскоп ёрдамида ўрта бурун гўшти соҳасидаги шиш ва оқинди табиатини баҳолайди. Паранасал синусларнинг компютер томографияси, агар асоратларга шубҳа бўлса, узайган ва сурункали курс билан, шунингдек операциядан олдин буюрилади. Рентген нурлари камроқ маълумотга эга. Яллиғланишнинг орбитага ёки бош суяги бўшлиғига тарқаладиган белгилари мавжуд бўлса, шифокор сизни шошилинч равишда КТ ёки МРИга юборади.
- Бурун бўшлиғини текшириш - риноскопия
- Буруннинг эндоскопик текшируви
- Паранасал синусларнинг компютер томографияси
- Синусларнинг рентгенограммаси чекланган маълумотларга эга
- Оғир ёки такрорий ҳолатларда тушириш маданияти
- Шубҳали асоратлар учун бошнинг МРИ
Даволаш ва олдини олиш
Вирусли фронтал синусит учун даволашнинг асоси бурунни шўр сувли эритмалар, глюкокортикостероидлар ва оғриқ қолдирувчи воситалар билан бурун спрейи билан ювишдир. Вазоконстриктор томчилари бир неча кундан ортиқ бўлмаган муддатда қўлланилади. Агар семптомлар 10 кундан ортиқ давом этмаса, вақтинча яхшиланишдан кейин ёмонлашса ёки касаллик оғир бўлса, антибиотиклар шифокор томонидан белгиланади. Сурункали фронтал синусит ва дори воситаларининг самарасизлиги ҳолатларида эндоскопик операция ўтказилади, бу эса фронтоназал анастомозни кенгайтиради. Йирингли жараён давомида шифокорнинг рецептисиз исиниш хавфлидир.
- Бурунни шўр эритмалар билан ювиш
- Бурун глюкокортикостероидлари
- Вазоконстриктор томчилари - қисқа курс
- Оғриқ қолдирувчи ва антипиретиклар
- Антибиотиклар - фақат шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек
- Сурункали синусит учун фронтал синусда эндоскопик жарроҳлик
- Аллергик ринитни даволаш, чекишни ташлаш
