Бу қандай ўсимта
Ангиофиброма назофаренкс соҳасида, сфенопалатин тешиги яқинида, катта томирлар бурун бўшлиғига кирадиган жойдан ўсишни бошлайди. Фибрöз асос ва кўплаб томир бўшлиқларининг комбинацияси ўсимтанинг асосий хусусиятларини тушунтиради: зичлик, мўл-кўл қон таъминоти ва қон кетиш тенденцияси. Ўсимта қон томирлари деворларига ўсмайди ва бошқа органларга тарқалмайди, балки табиий ёриқлар ва тешиклар орқали тарқалиб, бир-биридан итариб, аста-секин суякни йўқ қилади. Ўсмирлик ва эркак жинси билан кучли боғлиқлиги туфайли гормонал ўзгаришларнинг унинг ўсишига таъсири муҳокама қилинади.
- Яхши, аммо маҳаллий агрессив ўсма
- Назофаренксдан келиб чиқади
- Қон томирларига бой, осон қон кетади
- Метастаз бермайди
- Деярли фақат 10-20 ёшли ўғил болаларда учрайди
Семптомлар
Биринчи бўлиб, бир томондан бурун нафасида қийинчилик пайдо бўлади, бу аста-секин доимий бўлиб, томчилар билан ўтмайди. Кейин бурундан қон кетиш бошланади: дастлаб камдан-кам учрайди, кейин кўп ва тўхтатиш қийин. Назофаренкснинг тиқилиб қолиши туфайли овоз ўзгаради, бурун товуши пайдо бўлади, қулоқ тиқилиб қолади ва эшитиш бир томондан камаяди. Ўсимта тарқалиши билан ёноқнинг шишиши, кўзнинг силжиши, икки марта кўриш, бош оғриғи ва ёноқ соҳасидаги уйқусизлик ривожланади. Такрорий қон йўқотиш анемия, заифлик ва рангпарликка олиб келади.
- Доимий бир томонлама бурун тиқилиши
- Такрорий оғир бурун қон кетиши
- Бурун овози
- Бир қулоқда тиқилиши ва эшитиш қобилиятини йўқотиш
- Ёноқнинг шишиши, юзнинг деформацияси
- Кўз олмасининг чиқиб кетиши, икки томонлама кўриш
- Анемия туфайли заифлик ва рангпарлик
Диагностика
Бурун бўшлиғининг эндоскопияси чоанани қоплайдиган зич, қизғиш-кўк рангли массани кўрсатади. Асосий усул - контрастли компютер томографияси: у контрастнинг характерли интенсив тўпланишини, птерйгопалатин чуқурчаларининг кенгайишини ва суякда тарқалиш чегараларини кўрсатади. Контрастли МРИ юмшоқ тўқималарнинг қисмларини, бош суяги ва орбита асосига муносабатини яхшироқ баҳолайди. Жарроҳликдан олдин озиқлантирувчи томирларни топиш учун ангиография ўтказилади. Амбулатория шароитида биопсия контрендикедир: бу ўсимта билан у ҳаёт учун хавфли қон кетишига олиб келиши мумкин ва томографиядаги расм жуда характерлидир.
- Бурун бўшлиғи ва назофаренкнинг эндоскопияси
- Вена ичига контрастли МССТ
- Контрастли МРИ
- Аралашувдан олдин ангиография
- Анемияни баҳолаш учун СБС
- Ихтисослашган шифохонадан ташқари биопсия қабул қилиниши мумкин эмас
Даволаш
Асосий усул ўсимтани жарроҳлик йўли билан олиб ташлашдир. Операциядан бир ёки икки кун олдин озиқлантирувчи томирларнинг эмболизацияси амалга оширилади: улар катетер орқали ичкаридан ёпилади, бу қон йўқотилишини сезиларли даражада камайтиради. Бугунги кунда кўпчилик ўсмалар юзида кесмаларсиз, бурун орқали эндоскопик усулда олиб ташланади; кенг тарқалган бўлса, комбинацияланган ёндашувлар қўлланилади. Олиб ташлашнинг тўлиқлиги касалликнинг қайтиш эҳтимолини белгиловчи асосий омил ҳисобланади. Бош суяги тагидаги қолдиқ тўқималар учун танланган ҳолларда радиация терапияси қўлланилади. Даволаш фақат ихтисослашган шифохонада амалга оширилади.
- Озиқлантирувчи томирларнинг операциядан олдинги эмболизацияси
- Бурун бўшлиғи орқали эндоскопик олиб ташлаш
- Кенг тарқалган тарқатиш билан бирлаштирилган кириш
- Қон йўқотилишини қоплаш ва анемияни даволаш
- Танланган ҳолатларда радиация терапияси
- Даволаш фақат ихтисослашган марказда
Даволанишдан кейин кузатув
Тўлиқ олиб ташланиши билан ҳам, ўсимта кўпинча дастлабки икки йил ичида қайтиб келиши мумкин, шунинг учун операциядан кейин кузатиш мажбурийдир. Контрастли назорат МРИлари эндоскопик текширувлар билан тўлдирилган шифокор томонидан тузилган жадвалга мувофиқ амалга оширилади. Янгиланган бир томонлама бурун тиқилиши ёки қон кетиши биз билан режалаштирилганидан олдинроқ боғланиш учун сабабдир. Ёши билан, балоғат ёшидан сўнг, бундай ўсманинг ўсиш тенденцияси камаяди. Гемоглобин даражасини тиклаш ва ўсмирнинг этарли овқатланишига алоҳида эътибор берилади.
- Жадвалга мувофиқ контрастли МРИни назорат қилинг
- Доимий эндоскопик текширувлар
- Агар қон кетиш давом эца, дарҳол ташриф буюринг
- Гемоглобинни назорат қилиш ва анемияни даволаш
- Кўпинча бир неча йил давомида кузатув
