Қандай таниб олиш керак
Белгилари қон йўқотиш даражаси ва тезлигига боғлиқ. Қизил рангли қусиш қизилўнгач ёки ошқозондан фаол қон кетишини кўрсатади ва қаҳва майдонларининг ранги таркибидаги қон хлорид кислотаси таъсирида аллақачон ўзгарганлигини англатади. Қора суюқ порлоқ нажас юқори бўлимлардан қон кетиш бошланганидан бир неча соат ўтгач пайдо бўлади. Нажасдаги қизил қон кўпинча пастки қисмларни кўрсатади, аммо жуда катта юқори қон кетиши билан у ҳам ўзгармас бўлиши мумкин. Қон йўқотишнинг умумий белгилари заифлик, бош айланиши, тиннитус, ташналик, рангпарлик, тез пулс ва қон босимининг пасайиши ҳисобланади.
- Қизил қонни қусиш - фаол қон кетиш
- Қаҳва қолдиқлари рангини қусиш - қон кислота билан ўзгаради
- Қора қатронли нажаслар - юқори қисмлар
- Нажасдаги қизил қон - кўпинча пастки бўлимларда
- Заифлик, бош айланиши, рангпарлик, тез пулс
- Яширин қон кетиш фақат анемия билан намоён бўлади
Сабаблари
Юқори қон кетишининг энг кенг тарқалган сабаби ошқозон ва ўн икки бармоқли ичак яраси бўлиб, кўпинча Ҳ. пйлори инфекцияси ва стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дорилар гуруҳидан оғриқ қолдирувчи воситаларни қабул қилиш билан боғлиқ. Хавфли вариант - жигар сиррози билан қизилўнгачнинг кенгайган томирларидан қон кетиш: у массив бўлиши мумкин. Бундан ташқари, шиллиқ қаватнинг эрозияси, кучли қусишдан кейин қизилўнгач шиллиқ қаватининг ёрилиши ва ўсмалар мавжуд. Пастки бўлимларда қон кетиши кўпинча дивертикуллар, ангиодисплазия, яллиғланишли ичак касалликлари, полиплар ва ўсмалар, шунингдек, ҳемороид ва анал ёриқлар туфайли юзага келади.
- Ошқозон ва ўн икки бармоқли ичак яралари
- Сироз билан қизилўнгачнинг кенгайган томирлари
- Дори-дармонларни қўллаш туфайли шиллиқ қаватнинг эрозияси
- Кусишдан кейин қизилўнгач шиллиқ қаватининг ёрилиши
- Йўғон ичакнинг дивертикуллари
- Полиплар ва ичак ўсмалари
- Геморрой ва анал ёриқлари
Тез ёрдам келишидан олдин нима қилиш керак
Асосий қоида - 103 рақамига қўнғироқ қилиш ва одамни қўйиш. Оёқлар бироз кўтарилади ва қусиш бўлса, бош ён томонга бурилади. Сиз ўзингизнинг хоҳишингиз билан овқат эйишингиз ёки ичишингиз, оғриқ қолдирувчи воситалар ва гемостатик дориларни қабул қила олмайсиз, ошқозонингизни юволмайсиз, ҳўқна беролмайсиз ёки ошқозонингизга иситиш ёстиғини қўллай олмайсиз. Қориннинг юқори қисмида совуққа рухсат берилади. Шифокор учун маълумот тўплаш жуда муҳим: одам қандай дориларни, айниқса қонни суюлтирувчи ва оғриқ қолдирувчи воситаларни қабул қилади, ошқозон яраси ёки жигар касаллиги борми, семптомлар қачон ва қандай бошланган. Сиз ўзингиз касалхонага боролмайсиз.
- Дарҳол 103 рақамига қўнғироқ қилинг
- Ётинг, оёқларини кўтаринг, бошингизни бир томонга буринг
- Еманг ва ичманг
- Дори-дармонларни ўзингиз қабул қилманг
- Ошқозонни иситманг ёки ошқозонни ювманг
- Қабул қилинган дорилар рўйхатини тайёрланг
Ташхис қўйинг ва қон кетишини тўхтатинг
Касалхонада, биринчи навбатда, вазиятнинг оғирлиги баҳоланади, қон тестлари ўтказилади ва қон гуруҳи аниқланади, эритмаларни томир ичига юбориш бошланади. Манбани излашнинг асосий усули гастроскопия бўлиб, у дастлабки босқичларда амалга оширилади. Шунингдек, у қон кетишини тўхтатишга имкон беради: томирни қисиш, уни коагуляция қилиш, ярани тешиш ёки қизилўнгачнинг кенгайган томирларига лигатурларни қўллаш. Агар манба топилмаса, колоноскопия ўтказилади ва қон кетиш давом эца, контраст ёки ангиография билан компютер томографияси ўтказилади. Эндоскопик усуллар самарасиз бўлса ёки қон кетиш такрорланганда жарроҳлик талаб этилади.
- Жиддийликни баҳолаш, тестлар, қон гуруҳи
- Агар керак бўлса, томир ичига суюқлик ва трансфüзён
- Қон кетишини назорат қилиш билан эрта гастроскопия
- Паст қон кетиш учун колоноскопия
- Контрастли ва ангиография билан компютер томографияси
- Бошқа усуллар самарасиз бўлса, жарроҳлик
Такрорий қон кетишининг олдини олиш
Қон кетишини тўхтатгандан сўнг, асосий вазифа сабабни бартараф этишдир. Ошқозон яраси учун протон помпаси инҳибитöрлери ва Ҳ. пйлори билан даволаш эрадикацияни мажбурий назорат қилиш билан белгиланади. Оғриқ қолдирувчи ёки қонни суюлтирувчи воситаларни олишга мажбур бўлган одамлар учун шифокор шиллиқ қаватни ҳимоя қилишни танлайди ва режимни кўриб чиқади. Жигар сиррози бўлса, қизилўнгач томирларидан қон кетишининг олдини олади, шу жумладан дори-дармонлар ва қайта боғлаш. Анемияни темир препаратлари билан даволаш керак. Қон кетиш эпизодидан кейин сиз оғриқ қолдирувчи воситаларни мустақил равишда қабул қилишни давом эттирмаслигингиз керак.
- Ошқозон ярасини даволаш ва Ҳ. пйлори йўқ қилиш
- Оғриқ қолдирувчи ва антикоагулянтларни кўриб чиқиш
- Агар керак бўлса, шиллиқ қаватни ҳимоя қилинг, терапияни давом эттиринг
- Сирозда қон кетишининг олдини олиш
- Темир танқислиги анемиясини даволаш
- Белгиланган вақтда гастроскопияни назорат қилинг