Нима учун пайдо бўлади
Асосий сабаб - сафро чиқишига тўсқинлик қилиш. Кўпинча, бу ўт пуфагидан умумий ўт йўлига кирган тошдир. Камроқ ҳолларда, операция ва жароҳатлардан сўнг каналлар тораяди, ошқозон ости бези бошидаги ўсма ёки каналларнинг ўзи томонидан тиқилиб қолади ёки паразитар касалликлар туфайли тиқилиб қолади. Алоҳида ҳолат - илгари ўрнатилган стентнинг нотўғри ишлаши. Турғун сафрода ичак бактериялари кўпаяди ва кўтарилиш йўли орқали каналларга киради. Юқори қон босими микроблар ва уларнинг токсинлари қон оқимига киришига имкон беради, бу эса вазиятнинг жуда тез ёмонлашишига олиб келиши мумкин.
- Умумий ўт йўлидаги тош
- Операциядан кейин каналларнинг торайиши
- Каналлар ва ошқозон ости безининг шиши
- Стентнинг нотўғри ишлаши
- Ўт йўлларининг паразитар касалликлари
- Каналлар тузилишидаги аномалиялар
Семптомлар
Классик комбинация - ўнг ҳипокондриюмда оғриқ, титроқ ва сариқлик билан иситма. Бу ҳар бир одамда учрамайди, шунинг учун белгилардан бирининг йўқлиги ташхисни истисно қилмайди. Кўпинча кўнгил айниш, заифлик, сийдикнинг қорайиши ва нажаснинг ёруғлиги ва қичишиши кузатилади. Кекса одамларда расм хиралашган: ҳарорат паст, оғриқ ўртача, заифлик, тартибсизлик ва қон босимининг пасайиши биринчи ўринга чиқади. Летаргия кўриниши ва босимнинг пасайиши ҳаётга таҳдид соладиган оғир курсни англатади ва бу ҳолатда дарҳол касалхонага ётқизиш талаб этилади.
- Ўнг ҳипокондриюмда оғриқ
- Совуқ билан юқори ҳарорат
- Тери ва склеранинг сарғайиши
- Қоронғи сийдик, энгил ахлат
- Қичишган тери
- Оғир ҳолатларда чалкашлик ва қон босимининг пасайиши
Диагностика
Қон тестлари лейкоцитлар ва С-реактив оқсилнинг кўпайишини ва биокимёда - билирубин, гидроксиди фосфатаза ва ГГТ нинг кўпайишини аниқлайди, бу сафро чиқиши бузилишига хосдир. Аввал ултратовуш текшируви ўтказилади: у каналларнинг кенгайишини, сийдик пуфагидаги тошларни ва баъзан канални кўрсатади. Тўғрироқ инвазив бўлмаган усул магнит-резонанс холангиография бўлиб, у тошлар ва торайишларни аниқ кўради. Агар ўсимта ёки асоратлардан шубҳа қилинган бўлса, компютер томографияси буюрилади. Қон маданияти антибиотикни танлашга ёрдам беради. Бугунги кунда эндоскопик ретроград холангиография асосан терапевтик процедура сифатида қўлланилади.
- Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил
- Билирубин, гидроксиди фосфатаза, ГГТ, АЛТ ва АСТ
- Жигар ва ўт йўлларининг ултратовуш текшируви
- Магнит-резонанс холангиография
- Шубҳали ўсма учун компютер томографияси
- Қон маданияти
Даволаш
Даволаш дарҳол томир ичига суюқлик юбориш, оғриқни йўқотиш ва кенг спектрли антибиотиклар билан бошланади, кейинчалик улар маданият натижаларига кўра тузатилади. Асосий босқич - сафро оқимини тиклаш. Кўпинча эндоскопик усулда амалга оширилади: асбоб оғиз орқали киритилади, каналнинг тешиги кесилади, тош чиқарилади ёки дренаж ёки стент ўрнатилади. Эндоскопик кириш имкони бўлмаса, ултратовуш ёки рентген назорати остида тери ости дренажи қўлланилади. Очиқ жарроҳлик камроқ қўлланилади. Яллиғланиш пасайгандан сўнг, агар сабаб тош бўлса, ўт пуфагини олиб ташлаш масаласи ҳал қилинади.
- Касалхонага ётқизиш ва интравенöз эритмалар
- Кенг спектрли антибиотиклар
- Эндоскопик тошни олиб ташлаш ва каналларни дренажлаш
- Торайиш ва ўсмалар учун стентлаш
- Эндоскопия мумкин бўлмаса, тери орқали дренажлаш
- Тикланишдан кейин ўт пуфагини танлаш
Такрорий эпизодларнинг олдини олиш
Асосий чора - сафро турғунлиги сабабини бартараф этишдир. Холангит билан оғриган холелитиёз бўлса, одатда тошлар каналга қайта кирмаслиги учун ўт пуфагини олиб ташлаш тавсия этилади. Каналлар стриктураси бўлса, стентни белгиланган вақтда режалаштирилган алмаштириш билан стентлаш талаб қилиниши мумкин - уларни ўтказиб юбориш мумкин эмас, чунки тиқилиб қолган стентнинг ўзи яллиғланишни келтириб чиқаради. Дренаж ўрнатилган одамлар учун парвариш қилиш қоидаларига риоя қилиш муҳимдир. Совуқ ва сариқлик билан ҳар қандай янги иситма учун сиз эрталабгача кутмасдан дарҳол ёрдам сўрашингиз керак.
- Тошлар учун ўт пуфагини олиб ташлаш
- Стентни ўз вақтида алмаштириш
- Дренажни тўғри парвариш қилиш
- Канал стриктурасини кузатиш
- Сариқлик билан такрорланувчи иситмани дарҳол даволаш
- Белгиланган вақтда қон биокимёсини кузатиш