Тери билан нима содир бўлади ва шакллар қандай фарқланади
У Т-лимфоцитлар терининг юқори қатламининг ҳужайраларига ҳужум қиладиган иммунитет реакциясига асосланади. Эпидермис ўлади ва пастки тўқималардан ажралиб, пуфакчалар ва кенг яра юзаларини ҳосил қилади. Шу билан бирга, оғиз, кўз, нафас олиш йўллари ва жинсий аъзоларнинг шиллиқ пардалари таъсирланади. Шикастланган тери орқали суюқлик ва оқсил йўқолади, инфекция осонгина бириктирилади - бу ҳолатнинг оғирлигини аниқлайди. Иккала шакл ҳам бир хил жараённинг вариантлари ҳисобланади ва фақат тарқалишда фарқланади.
- Стивенс-Жонсон синдроми: тана юзасининг ўн фоизигача бўлган ажралиш
- Ўтиш шакли: ўндан ўттиз фоизгача
- Лелл синдроми (токсик эпидермал некролиз): ўттиз фоиздан ортиқ
- Камида иккита шиллиқ қаватнинг иштироки одатий белгидир
- Ҳудуд қанчалик катта бўлса, ҳаёт учун хавф шунчалик юқори бўлади
Реаксияни қўзғатадиган нарса
Аксарият ҳолатлар гиёҳванд моддалар билан боғлиқ бўлиб, реакциялар одатда кўп йиллик фойдаланишдан кейин эмас, балки янги препаратни қабул қилишнинг биринчи ҳафталарида содир бўлади. Хавф дозага боғлиқ эмас: бу дозани ошириб юбориш эмас, балки индивидуал иммунитет реакцияси. Болалар ва ёшларда қўзғатувчи омил кўпинча инфекция ҳисобланади. Худди шу препаратни такроран қўллаш янада оғирроқ эпизодга олиб келиши мумкин, шунинг учун айбдор дорининг номи баёнотга ёзилиши керак.
- Антиконвулсанлар
- Сулфаниламидлар ва баъзи антибиотиклар
- Гутда сийдик кислотаси даражасини пасайтирадиган дорилар
- Ностероид яллиғланишга қарши дорилар
- ИНФЕКЦИОН: микоплазма пневмонияси, герпес симплех вируси
- Баъзида сабабни аниқлаб бўлмайди
Семптомлар: ўз вақтида қандай аниқлаш мумкин
Дöкüнтüден бир-уч кун олдин совуққа ўхшаш белгилар пайдо бўлади: иситма, заифлик, томоқ оғриғи, кўзлар ёниши. Кейин юз ва торсода оғриқли қизил ёки бинафша рангли доғлар пайдо бўлади, кўпинча қоронғу марказга эга. Доғлар бирлашади, улар устида тез очиладиган бўшашган пуфакчалар ҳосил бўлади. Шиллиқ пардалар деярли ҳар доим таъсирланади: лаблар қонли қобиқ билан қопланади, овқатланиш ва ичиш жуда оғриқли бўлади. Янги дори билан боғлиқ тошмалар ва оғиз яраларининг ҳар қандай комбинацияси дарҳол ёрдам сўраш учун сабабдир.
- Тошма олдидан иситма ва дармонсизлик
- Кўзларнинг ёниши ва қизариши, фотофоби
- Теридаги оғриқли доғлар ва пуфакчалар
- Дудоқлардаги қонли қобиқлар, оғизда яралар
- Эрозия туфайли сийиш пайтида оғриқ
- Тегилганда терининг пўстлоғи
Ташхис ва оғирлик даражасини баҳолаш
Ташхис, биринчи навбатда, клиник кўриниш ва дори-дармонлар билан боғлиқ ҳолда амалга оширилади, шунинг учун даволаниш тест натижаларини кутмасдан бошланади. Касалхонада сўнгги икки ой давомида барча дори-дармонлар рўйхати, шу жумладан рецепциз сотиладиганлар батафсил тикланади. Таъсир қилинган ҳудуд куйиш билан бир хил тарзда баҳоланади. Ташхисни тасдиқлаш учун эмас, балки зўравонликни кузатиш учун тестлар керак: суюқлик йўқолиши, буйраклар фаолияти, инфекция белгилари. Шубҳали ҳолатларда тери биопсияси амалга оширилади.
- Ўтган ҳафталардаги батафсил дори тарихи
- Эпидермис ажралиш майдонини баҳолаш
- Тўлиқ қон рўйхати, электролитлар, креатинин, карбамид
- С-реактив оқсил ва маданиятлар, агар инфекцияга шубҳа қилинган бўлса
- Биринчи куни офталмолог томонидан текширув
- Агар расм ноаниқ бўлса, тери биопсияси
Даволаш ва тикланиш
Биринчи ва энг муҳим ҳаракат барча шубҳали дори-дармонларни тўхтатишдир. Кейинги даволаш интенсив терапия бўлимида ёки куйиш бўлимида амалга оширилади: суюқлик йўқотилиши тўлдирилади, оғриқни йўқотиш таъминланади, тана ҳарорати сақланади ва яра сиртлари ёпишқоқ бўлмаган бинтлар билан даволанади. Антибиотиклар одатда профилактика мақсадида буюрилмайди, аммо инфекция белгилари мавжуд бўлса, улар қўлланилади. Тизимли иммуносупрессив дорилар масаласи шифокор томонидан индивидуал равишда ҳал қилинади. Кўзлар алоҳида ғамхўрлик талаб қилади, акс ҳолда доимий излар ва қуруқлик мумкин. Соғайиб кетгандан сўнг, бемор тақиқланган дори номи билан ҳужжат олади.
- Зарарли дори-дармонларни дарҳол тўхтатиш
- Реанимация бўлимида ёки куйиш бўлимида даволаниш
- Инфузион терапия ва оғриқни бошқариш
- Ёпишмайдиган кийимлар билан терини парвариш қилиш
- Кундалик кўзни парвариш қилиш
- Дори ва унинг аналогларини умрбод тақиқлаш