У нимага ўхшайди ва қаерда пайдо бўлади
Кўпинча ўсимта терининг очиқ жойларида пайдо бўлади. Кўринишнинг бир нечта вариантлари мумкин: зич гўшт ёки қизғиш тугун, зич қобиқ ёки тарози билан қопланган қўпол бляшка ва вақти-вақти билан қобиғи пайдо бўладиган ва яна қон кетадиган қирғоқ бўйлаб кўтарилган яра. Атрофдаги тери кўпинча қуёшнинг шикастланиш белгиларини кўрсатади - доғлар, қўпол жойлар, чуқур ажинлар. Ўсимта йиллар эмас, балки ҳафталар ва ойлар давомида ўсиб боради ва малҳам ва шифобахш воситалар билан ўтмайди.
- Қобиқ билан зич тугун
- Йўқолиб кетмайдиган қўпол бляшка
- Зич қиррали даволамайдиган яра
- Юз, қулоқ, лаб, қўлда локализация
- Ҳафталар ва ойлар давомида ўсиш
- Кичик травмадан қон кетиш
Сабаблари ва прекансероз ҳолатлари
Асосий сабаб - умр бўйи ултрабинафша нурланишининг тўпланган дозаси, шунинг учун касаллик асосан очиқ терига эга бўлган, ташқарида ишлаган кекса одамларга, шунингдек, кўнчилик салонини севувчиларга таъсир қилади. Орган трансплантацияси билан оғриган беморларда ва узоқ муддатли иммунитетни сусайтирувчи дори-дармонларни қабул қиладиган ҳар бир кишида хавф сезиларли даражада юқори. Ўсимта сурункали яра, оқма, эски куйиш чандиғи жойида, шунингдек, прекансероз ўзгаришлар - актиник кератоз ва Бовен касаллиги фонида ривожланиши мумкин. Инсон папилломавируси, айниқса генитал соҳада маълум рол ўйнайди.
- Узоқ муддатли қуёш таъсири ва соларюмлар
- Куйишга мойил бўлган энгил тери
- Актиник кератоз ва Бовен касаллиги
- Трансплантациядан кейин иммуносупрессия
- Сурункали яралар, оқмалар ва чандиқлар
- Арсеник ва нефт маҳсулотлари билан алоқа қилиш
- Инсон папилломавируси
Бошқа тери ўсмаларидан қандай фарқ қилади?
Базал ҳужайрали карсинома йиллар давомида секин ўсиб боради, қон томир нақшли марваридли тугунга ўхшайди ва деярли ҳеч қачон метастаз бермайди. Меланома одатда пигментли лезёндан ривожланади ва шакли, ранги ва ҳажмининг ўзгариши билан баҳоланади. Скуамоз ҳужайрали карсинома кўпинча пигменциз, базал ҳужайрали карсиномага қараганда тезроқ ўсади, ошқозон яраси пайдо бўлишига мойил ва ундан фарқли ўлароқ, лимфа тугунларига тарқалиши мумкин. Алоҳида-алоҳида, кератоакантома мавжуд - скуамоз ҳужайрали карсиномага жуда ўхшаш шаклланиш; гистологиясиз уларни фарқлаш мумкин эмас.
- Базалёма - секин ўсиш, деярли метастазлар йўқ
- Меланома - пигмент шаклланишининг ўзгариши
- Кератоакантома - тез ўсиш, гистология талаб қилинади
- Актиник кератоз - қўпол прекансероз лезёнлар
- Тўғри ташхисни фақат тўқималарни текшириш орқали олиш мумкин.
Диагностика
Шифокор нафақат безовта қилувчи ҳудудни эмас, балки бутун терини текширади ва дерматоскоп остида шаклланишни баҳолайди - бу структурани ва томир нақшини кўриш имконини берувчи орқа ёруғлик билан катталаштирувчи қурилма. Лимфа тугунларининг энг яқин гуруҳларини палпация қилишни унутманг. Ташхис фақат гистологик жиҳатдан тасдиқланади: биопсия ўтказилади ёки шаклланиш дарҳол олиб ташланади ва тўқима текширувга юборилади, бу эрда ўсимта тури, дифференциация даражаси ва уруғланиш чуқурлиги аниқланади. Катта ёки такрорий ўсмалар учун лимфа тугунларининг қўшимча ултратовуш текшируви ва агар керак бўлса, компютер томографияси ўтказилади.
- Бутун терини текшириш ва дерматоскопия
- Минтақавий лимфа тугунларини палпация қилиш
- Гистологик текширув билан биопсия
- Чуқурлик ва фарқланиш даражасини аниқлаш
- Минтақавий лимфа тугунларининг ултратовуш текшируви
- Шубҳали тарқалиш учун компютер томографияси
Даволаш ва кузатиш
Асосий усул - соғлом тўқималарни этказиб бериш ва қирраларнинг мажбурий текшируви билан ўсимтани жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш. Тўқималарни сақлаб қолиш муҳим бўлган юздаги ўсмалар учун қирраларнинг кетма-кет микроскопик назорат қилиш усули қўлланилади. Радиацион терапия жарроҳлик мумкин бўлмаганда ёки такрорланиш хавфи юқори бўлганда қўшимча сифатида қўлланилади. Кичик юзаки лезёнлар ва прекансероз ўзгаришлар маҳаллий дорилар, криёдеструкция ёки фотодинамик терапия билан даволанади. Метастазлар бўлса, дори терапияси киради. Даволанишдан сўнг мунтазам текширувлар талаб қилинади: янги тери ўсмалари хавфи ошади.
- Резекция чегараларини назорат қилиш билан кесиш
- Юз ўсмалари учун микрографик жарроҳлик
- Кўрсаткичларга кўра радиация терапияси
- Прекансероз лезёнларни маҳаллий даволаш
- Таъсирланган лимфа тугунларини метастазлар учун олиб ташлаш
- Ҳар 3-12 ойда дерматолог текшируви
- Умр давомида қуёшдан ҳимоя қилиш
