ИНФЕКЦИОН қандай пайдо бўлади ва нега ҳерпес қайтиб келади?
Вирус тери ва шиллиқ пардалар билан тўғридан-тўғри алоқа қилиш орқали: ўпиш орқали, умумий идишлар, сочиқлар, лаб бўёғи орқали юқади. Сиз ҳам кўринадиган тошмаларсиз одамдан юқишингиз мумкин, аммо фаол пуфаклар даврида хавф юқори бўлади. Дастлабки инфекциядан сўнг, вирус нерв толаларини сезгир нерв ганглионларига кириб боради ва у эрда ҳаёт учун фаол бўлмаган ҳолатда қолади. Қўзғатувчи омиллар таъсири остида у фаоллашади, асаб бўйлаб тушади ва тахминан бир хил жойда тошмаларни келтириб чиқаради.
- Совуқлар ва иситма билан бошқа инфекциялар
- Гипотермия
- Кучли қуёш ва шамол
- Стресс ва уйқусизлик
- Ҳайз кўриш
- Косметик ва стоматологик жараёнларни ўз ичига олган лаблар шикастланиши
Семптомлар ва босқичлар
Болаларда бирламчи инфекция кўпинча иситма, оғизда яралар ва овқатланишдан бош тортадиган ҳерпетик стоматит сифатида пайдо бўлади. Катталардаги релапслар одатда осонроқ бўлади. Дöкüнтüден бир неча соат олдин огоҳлантирувчи белгилар пайдо бўлади: карıнсаланма, қичишиш ёки ёниш. Кейин қизариб кетган терида шаффоф таркибга эга бўлган кичик пуфакчалар гуруҳи пайдо бўлади. 2-3 кундан кейин улар очилиб, қурийдиган, қобиққа айланадиган ва чандиқсиз даволайдиган оғриқли эрозияларни ҳосил қилади.
- Прекурсорлар: қичишиш, карıнсаланма, ёниш
- Дудакларнинг қизариши ва шишиши
- Гуруҳланган пуфакчалар
- Йиғлаётган эрозия
- Қобиқлар ва шифо
- Баъзида - субмандибуляр лимфа тугунларининг кенгайиши
Мураккабликлар ва кимга ҳерпес айниқса хавфлидир
Соғлом катталарда лаблардаги ҳерпес камдан-кам ҳолларда асоратларга олиб келади. Бироқ, вирус қўл билан кўзларга узатилиши мумкин, бу эрда кўриш учун хавфли ҳерпетик кератит сабаб бўлади. Атопик дерматит билан оғриган одамларда кенг тарқалган экзема герпетик ривожланиши мумкин, бу шошилинч даволанишни талаб қилади. Инфекция янги туғилган чақалоқлар учун айниқса хавфлидир, шунинг учун фаол тошмалар бўлган катталар чақалоқларни ўпмаслиги керак. Ҳерпес иммунитет танқислигида, кимётерапия ва орган трансплантациясидан кейин ҳам оғир.
- Ҳерпетик кератит ва кўзнинг шикастланиши
- Капосининг герпетик экземаси
- Бактериал инфекциянинг бириктирилиши
- Неонатал ҳерпес
- Бармоқлар пуфакчалар билан алоқа қилганда, ҳерпетик панаритиум
Диагностика
Одатдаги ҳолларда ташхис тошмалар пайдо бўлиши ва такрорий эпизодлар тарихи билан амалга оширилади; тестлар керак эмас. Ҳомиладор аёллар ва янги туғилган чақалоқларда атипик расм, оғир ёки узоқ давом этган курс бўлса, лаборатория текшируви талаб қилинади. Энг тўғри усул - весикула ёки эрозия оқимининг таркибини ПСР. Антикорлар учун қон текшируви ўзига хос тошма сабабини эмас, балки фақат вирус билан учрашиш фактини кўрсатади, шунинг учун бу алевленме ташхиси учун жуда маълумотли эмас.
- Дерматолог томонидан текширув
- ҲСВ 1 ва 2 турлари учун қириб ташлаш ёки пуфакчалар таркибини ПСР
- ИгМ ва ИгГ антикорлари - махсус кўрсатмалар учун
- Тез-тез оғир релапслар ҳолатларида иммунитет танқислиги скрининги
- Кўзларнинг қизариши учун офталмолог томонидан текширув
Даволаш ва олдини олиш
Антивирал кремлар ва планшетлар вируснинг кўпайишини бостиради ва биринчи карıнсаланмада бошланган бўлса, энг самарали ҳисобланади. Дори ва режимни шифокор танлайди; тез-тез қайт қилиш билан, йилига олти ёки ундан кўп, узоқ муддатли профилактик даволаниш мумкин. Инфекцияни келтириб чиқармаслик учун қобиқлар йиртилмайди, пуфакчалар тешилмайди. Спиртли ичимликлар ва тиш пастаси билан котеризация шифони тезлаштирмайди ва терини шикастламайди. Тошма даврида гигиена қоидаларига риоя қилиш ва чақалоқлар билан алоқа қилмаслик керак.
- Антивирал препаратлар шифокор томонидан тайинланган маҳаллий ёки оғиз орқали
- Кучланиш даврида сочиқ ва идишларни ажратиб олинг
- Тошмага тегманг ва тез-тез қўлингизни ювинг
- Қуёшдан ҳимояланган лаблар учун балзам
- Болаларда тошмалар бўлса, ўпманг
- Оддий уйқу ва стрессни бошқариш