Фолликулитнинг қандай турлари мавжуд?
Фолликулит чуқурлик ва патоген билан ажралиб туради ва даволаш бевосита бунга боғлиқ. Юзаки бўлганлар фолликуланинг оғзига таъсир қилади ва марказда сочли хўппозга ўхшайди. Чуқур бўлганлар бутун фолликулани эгаллаб, қайнаб кетиши мумкин бўлган оғриқли тугунни ҳосил қилади. Энг кенг тарқалган қўзғатувчиси Стапҳйлососсус ауреус, аммо хамиртурушга ўхшаш қўзиқоринлар Малассезиа ва ёмон хлорланган сувда сузишдан кейин псевдомонас фолликулитлари келтириб чиқарадиган қўзиқорин шакллари ҳам топилади. Алоҳида таъкидлаш керакки, сочингизни олиш ва соч олишдан кейин бактериал бўлмаган тирнаш хусусияти.
- Стафилококк - энг кенг тарқалган вариант
- Қўзиқорин (Малассезиа) - орқа ва кўкрак қафасидаги қичийдиган тошмалар
- Псеудомонас - жакузи ва сузиш ҳавзасидан кейин
- Соқолдан кейин тирнаш хусусияти ва ўсган туклар
- Дори-дармонлар - гормонлар ва айрим дорилар фонида
- Бош терисида чандиқ шакллари
Нима учун фолликул яллиғланади?
Бактериялар ичкарига кириши учун оғиз бўшлиғини микротраума ёки блокировка қилиш керак. Соч ўсишига қарши соқол олиш, қаттиқ рўмолча, рюкзак билан ишқалаш, қалин синтетик кийим ва узоқ вақт ўтириш ана шундай шароитларни яратади. Нам ва иссиқ муҳит хавфни оширади: тер ҳимоя қатламини эритади, ички кийим эса терининг қуришини олдини олади. Қўшимча омиллар орасида ортиқча вазн, қандли диабет, антибиотиклар ва гормонал дориларни узоқ муддат қўллаш, шунингдек, тешикларни ёпиштирувчи қалин кремлар ва ёғлар мавжуд.
- Соқол олиш, сочларни олиб ташлаш, ўсган туклар
- Терлаш ва иссиқликнинг кучайиши
- Қаттиқ синтетик кийим
- Қандли диабет ва семириш
- Антибиотикларни ва тизимли гормонларни узоқ муддатли қўллаш
- Теридаги ёғли косметика ва ёғлар
Семптомлар
Дöкüнтüлер соч бор жойда жойлашган: оёқ ва бикини зонасида, эркакларда юз ва бўйин, орқа, кўкрак, элка ва думба. Одатда бу пушти асосда бир нечта кичик пустулалар, ўртача қичима ва озгина оғриқли. Очилгандан сўнг, қобиқ қолади, кейин эса вақтинчалик қоронғу жой. Агар фолликулит қўзиқорин бўлса, тошма кўпроқ бир хил, жуда қичимали, иссиқда ёмонлашади ва антибактериал воситаларга жавоб бермайди. Чуқур шаклда зонклама оғриғи билан зич, оғриқли тугун ҳосил бўлади.
- Марказда сочли пустула
- Қичишиш ва энгил оғриқ
- Элементларни очгандан кейин қобиқлар
- Соғайган тошма жойида қора доғлар
- Орқа ва кўкракдаги қўзиқорин тошмаси
- Чуқур шаклга эга зич оғриқли тугун
Сўров
Дерматологнинг текшируви, агар керак бўлса, дерматоскопия билан, одатда этарли. Чиқариш маданияти қўзғатувчини аниқлаш ва сезгирлик асосида дори танлаш учун доимий ва кенг тарқалган тошмалар учун буюрилади. Агар расм қўзиқорин табиатини кўрсаца, қириб ташлаш олинади. Такрорий эпизодлар бўлган катталар учун қон глюкоза ва глюкозаланган гемоглобин текширилади ва агар тошма кучли бўлса, тўлиқ қон миқдори баҳоланади. Агар бош териси таъсирланса ва чандиқлар шаклланиши билан сочлар тушиб қолса, тричолог томонидан алоҳида текширув талаб қилинади.
- Текширув ва дерматоскопия
- Сезувчанликни аниқлаш билан тушириш маданияти
- Қўзиқоринлар учун қириб ташлаш
- Қон глюкоза ва глюкозаланган гемоглобин
- Умумий жараён учун умумий қон тести
- Бошнинг шикастланиши учун тричолог билан маслаҳатлашинг
Даволаш ва олдини олиш
Юмшоқ фолликулит кўпинча бир ҳафта ичида ўз-ўзидан ўтиб кетади, агар сиз таъсирланган жойни соқол олишни тўхтацангиз ва уни антисептик билан даволанг. Агар бу этарли бўлмаса, дерматолог ташқи антибактериал воситаларни, қўзиқорин шакли учун эса антифунгал препаратлар ва шампунларни белгилайди. Тизимли дорилар фақат кенг тарқалган ёки чуқур жараён учун керак. Олдини олиш даволашдан кўра муҳимроқдир: соч чизиғи бўйлаб янги пичоқ билан тараш, процедурадан кейин терини намлаш, бўш, нафас оладиган кийим, спортдан кейин дарҳол душ олиш. Тез-тез релапслар бўлса, эпиласённинг муқобил усулларини муҳокама қилишга арзийди.
- Яраларни антисептик даволаш
- Шифокор томонидан тайинланган ташқи антибактериал ёки антифунгал воситалар
- Соч олиш ва соч олишдан вақтинча бош тортиш
- Соч ўсиши йўналиши бўйича тоза пичоқ билан тараш
- Пахтадан тикилган юмшоқ кийим, машғулотдан кейин душ
- Релапслар пайтида қон шакарини ва вазнни назорат қилиш