Экзема нима ва у атопик дерматитдан қандай фарқ қилади?
&қуот;Эгзема&қуот; сўзи нафақат битта касалликни, балки терининг яллиғланиш реакциясининг бир турини ҳам тасвирлайди. Барча вариантларда умумий нарса бор: тери тўсиғи шикастланган. Одатда, стратум сорнеум ғишт каби ишлайди, бу эрда ҳужайралар ғиштдир ва улар орасидаги липидлар оҳакдир. Эгзема билан &қуот;эритма&қуот; этарли эмас: сув буғланади, тери қурийди ва ёрилиб кетади ва микро ёриқлар орқали ювиш воситалари, аллергенлар ва бактериялар ичкарига киради. Иммунитет тизими яллиғланиш билан жавоб беради, яллиғланиш қичишишни кучайтиради, чизиш тўсиқни янада кўпроқ йўқ қилади - бу ёвуз доира ёпилади, бу касаллик сурункали ҳолга келади.
Атопик дерматит - бу катта гуруҳнинг алоҳида ҳолати бўлиб, у билан &қуот;умуман экзема&қуот; ўртасидаги чалкашлик доимо юзага келади. Фарқ терминологик эмас, амалийдир: атопик дерматит болаликдан бошланади, ирсий мойиллик билан чамбарчас боғлиқ бўлиб, кўпинча аллергик ринит ёки астма билан кечади ва характерли жойларга эга - тирсаклар ва тиззаларнинг эгилиши, бўйин ва болаларда юз. Идиш ювиш машинаси ёки сартарошнинг қўлида биринчи марта 35 ёшида пайдо бўлган катталардаги экзема одатда атопия билан ҳеч қандай алоқаси йўқ: сув ва тирнаш хусусияти берувчи моддалар билан кундалик алоқа этакчи рол ўйнайди. Барча тактикалар бу қайси вариантга боғлиқ - аллергенни излаш керакми, иш шароитларини ўзгартириш керакми, тестлар умуман керакми.
- Ҳақиқий экзема - кўпинча қўллар ва юзларда кичик пуфакчалар, йиғлаш ва қобиқлар билан носимметрик лезёнлар; доғлар аниқ чегарага эга эмас
- Дишидротик - кафтларда, бармоқлар ва оёқларнинг ён томонларида зич чуқур пуфакчалар, кучли қичишиш, кейин қобиқ ва ёриқлар.
- Контакт - маълум бир моддага реакция: тозалаш воситаси, металл, каучук, косметика; фокус контакт шаклига мос келади
- Микробиал ва тангасимон - юмалоқ жароҳатлар, кўпинча яралар, аşıнмалар, трофик яралар атрофида.
- Себореик - бош терисида, қошларда, бурун қанотларида, қулоқ орқасидаги бурмаларда.
- Варикоз томирлари - сурункали веноз этишмовчилик бўлган оёқларда, терининг шишиши ва қорайиши.
Қўл экземаси: иш, сув ва ювиш воситалари
Қўллар катталардаги энг кенг тарқалган ва энг муаммоли жой бўлиб, кўп ҳолларда сабаб прозаикдир: қўллар тез-тез намланади. Совун ёки жел билан ҳар бир ювиш шох парданинг липидларини ювади ва буғланган сув намликни олиб ташлайди ва терини ювишдан олдин қуруқроқ қилади. Агар бу сменада йигирма марта такрорланса, тўсиқни тиклаш учун вақт йўқ. Шифокорлар буни нам иш деб аташади ва у нафақат сув билан аниқ алоқа қилишни, балки узоқ вақт давомида ўтказмайдиган қўлқоп кийишни ҳам ўз ичига олади, бунинг остида терининг ўз терингиздан намланади.
- Тиббиёт ходимлари, ошпазлар, идишларни ювиш машиналари, фаррошлар, сартарошлар, маникюрчилар, қурувчилар, автомеханиклар энг юқори хавф гуруҳидир.
- Зарарлилик кўрсаткичи: қўллар сменада жами икки соатдан кўпроқ намланади ёки кунига 20 мартадан кўпроқ ювилади.
- Каучук ва латекс қўлқопларнинг ўзлари сабаб бўлиши мумкин: ҳам остида тирнаш хусусияти берувчи, ҳам аллерген сифатида.
- Никел энг кенг тарқалган контакт аллергенларидан биридир: токалар, заргарлик буюмлари, калитлар, тангалар, асбобларнинг металл қисмлари
- Цемент, хром тузлари, соч бўёқлари, эпокси қатронлар, косметикадаги консервантлар одатий касбий аллергенлардир.
- Қишда, кучайиши табиий равишда тез-тез учрайди: совуқ, қуруқ ҳаво ва иситиш терини қўшимча равишда сувсизлантиради.
Амалий хулоса: шартлар ўзгартирилгунга қадар, ҳар қандай малҳам фақат вақтинчалик яхшиланишни таъминлайди. Бирор киши бир вақтнинг ўзида яллиғланишни даволаганда ва уни қўллаб-қувватлайдиган нарсаларни олиб ташласа, у ишлай бошлайди. Қўлингизни иссиқ эмас, балки илиқ сув ва хушбўй ҳидсиз юмшоқ эритма билан ювиш яхшироқдир; бармоқлар орасидаги бўшлиқларни яхшилаб артиб олинг; Ҳар бир ювишдан кейин дарҳол юмшатувчи кремни қўлланг. Юпқа пахта қўлқоплари резина қўлқоп остида кийилади ва қўлқопларнинг ўзи бир вақтнинг ўзида 20-30 дақиқадан кўпроқ вақт давомида кийилмайди. Никоҳ узуги кучайганида олиб ташланади: унинг остида сув ва совун қолдиқлари тўпланади ва бу эрда эпидемия энг узоқ давом этади.
У нимага ўхшайди ва нима учун у жуда қичишади?
Экземанинг кучайиши босқичма-босқич ривожланади ва бу кетма-кетликни тушуниш қўрқмасликка ёрдам беради. Биринчидан, қизариш ва шиш пайдо бўлади, кейин кичик пуфакчалар пайдо бўлади, улар очилиб, ҳўл, порлоқ сирт беради. Аста-секин, йиғлаётган жой қобиқларда қурийди, сўнгра лезён пеелинг ва ёриқлар билан қуруқ фазага ўтади. Сурункали курсда тери қалинлашади, ундаги нақш қўпол ва таъкидланган бўлади - бу ликенификация деб аталади ва бу кўп йиллик тирнаш хусусияти натижасидир.
- Кечқурун ва тунда қичишиш кучаяди, ухлаб қолишингизга тўсқинлик қилади ва сизни уйғотади - бу экзема билан чарчоқнинг асосий сабабларидан биридир.
- Қичишиш қисқа муддатли енгилликни таъминлайди, шундан сўнг қичишиш кучлироқ бўлади: механик тирнаш хусусияти янги яллиғланиш воситачиларининг чиқарилишини келтириб чиқаради.
- Бармоқлар учидаги ёриқлар оғриқли ва ишга халақит беради: тугмани маҳкамлаш, матн териш ёки кичик нарсаларни олиш қийин.
- Узоқ вақт давомида тирноқлар ўзгаради - кўндаланг олуклар ва тартибсизликлар пайдо бўлади.
- Шифолашдан кейин қоронғу ёки аксинча, энгил доғлар чандиқлар эмас, балки вақтинчалик пигментация бузилишидир.
- Уйқу умумий шаклга эга бўлган деярли ҳаммада бузилади ва уйқусизлик, ўз навбатида, қичишишни кучайтиради.
Нега экзема туфайли қичишиш анъанавий антиаллергик таблеткалар томонидан жуда ёмон бартараф этилишини алоҳида айтиб ўтиш керак. Бу эрда қичишиш гистамин билан эмас, балки яллиғланишнинг ўзи ва шикастланган теридаги асаб тугунларининг ишлашидаги ўзгаришлар билан боғлиқ. Шунинг учун таблетка озгина ёрдам беради, аммо яхши яллиғланишга қарши восита ва юмшатувчи кремнинг қалин қатлами сезиларли даражада яхши бўлади. Баъзи биринчи авлод антиаллергик препаратлар тунги вақтда вазиятни энгиллаштиради, аммо уларнинг экземага таъсири туфайли эмас, балки гипноз таъсири туфайли.
Текширув: нима керак ва нима кераксиз
Экзема ташхиси клиник жиҳатдан - тошма пайдо бўлиши, унинг жойлашуви, курси ва тарихи билан амалга оширилади. Эгзема учун универсал қон текшируви йўқ ва даволанишда ҳеч нарсани ўзгартирмайдиган узоқ панелларга пул сарфламаслик учун буни олдиндан билишга арзийди.
- Осмотр дерматолога с подробным разбором: когда началось, где именно, с чем совпало, как менялось, что уже применялось и с каким результатом.
- Соскоб на патогенные грибы — обязателен при поражении кистей и особенно стоп: грибковая инфекция может выглядеть почти так же, а лечится принципиально иначе.
- Посев с очага при подозрении на бактериальное осложнение — гнойные корки, боль, температура.
- Аппликационные, или патч-тесты — наклейки с набором стандартных аллергенов на спину на двое суток; это единственный способ доказать контактную аллергию на никель, консерванты, резину, краски.
- Общий анализ крови и оценка функции щитовидной железы, железа, глюкозы — при упорном течении и распространённом зуде.
- Обследование вен ног при экземе голеней, поскольку без коррекции венозного застоя очаг возвращается снова и снова.
- Биопсия кожи — редко, только когда картина нетипична и нужно исключить другие болезни.
Юмшатувчилар: кам баҳоланадиган асосий даволаш
Юмшатувчилар - юмшатувчи воситалар - даволаш ёки косметикага қўшимча эмас, балки унинг асосидир. Улар этишмаётган липидларни тўлдиради, шох қаватдаги сувни ушлаб туради ва микро ёриқларни жисмонан ёпади. Улардан мунтазам фойдаланиш алевленме частотасини камайтириши ва яллиғланишга қарши дориларга бўлган эҳтиёжни камайтириши исботланган. Муаммо деярли ҳар доим миқдор билан боғлиқ: одамлар кунига бир марта нозик бир қатламни қўллашади ва маҳсулот ишламайди деган хулосага келишади.
- Кенг тарқалган экзема билан оғриган катталар учун кўрсатма ҳафтада тахминан 250-500 граммни ташкил қилади; ҳафтасига камида бир неча ўн грамм қўллар учун
- Кунига камида икки-уч марта ва ҳар доим сув билан алоқа қилгандан кейин, идеал ҳолда, тери ҳали нам бўлган ҳолда ювилганидан кейин уч дақиқа ичида қўлланг.
- Крем соч ўсиши йўналиши бўйича мулойимлик билан, тўлиқ сўрилмагунча ишқаланмасдан қўлланилади - мақсад плёнка қолдириш ва уни &қуот;қуруқ&қуот; қилмасликдир.
- Тери қанчалик қуруқ бўлса, асос шунчалик ёғли бўлади: лосон энгил қуруқлик учун, крем - ўртача қуруқлик учун, малҳам - қаттиқ ва тунги фойдаланиш учун.
- Маҳсулот хушбўй ҳидлар, бўёқлар ва ўсимлик экстрактларидан холи бўлиши керак: бу ароматлар ва консервантлар бўлиб, улар кўпинча аллергенга айланади.
- Юмшатувчи воситалар тери соғлом кўринишда ҳам қўлланилишида давом этади - бу ремиссияни сақлайди
- Совун ишқорсиз юмшоқ маҳсулот билан алмаштирилади; иссиқ сув, рўмолча, скраб ва узоқ ванналар вазиятни ёмонлаштиради
Кремни етарли даражада ишлатаётганингизни текширишнинг осон усули бор: 200-250 миллилитрли банка, агар бутун танада тўғри ишлатилса, уч ойда эмас, тахминан бир ҳафтада тугайди. Агар қувур ўтган йилдан бери ҳаммомда бўлса, бу терининг тикланмаганлигининг асосий сабабидир. Иккинчи одатий эътиборсизлик - тошмалар йўқолиши биланоқ парвариш қилишни тўхтатиш. Тери тўсиғини тиклаш учун қизариш йўқолганидан кўра кўпроқ вақт талаб этилади ва кучайишдан кейинги биринчи ҳафталар энг заиф ҳисобланади.
Гормонал малҳамлар: асосий қўрқувни таҳлил қилиш
Топикал кортикостероидлар тери учун энг кўп ўрганилган яллиғланишга қарши воситалардир ва шу билан бирга энг кўп демонизацияланган. Одамлар уларни рад этадилар, вақтни тўхтатадилар, ўзларини ўтлар билан даволашади ва аллақачон кўпроқ аралашувни талаб қиладиган умумий жараён билан якунланади. Келинг, қўрқув қаердан келиб чиққанлигини ва унда нима ҳақиқат эканлигини аниқлайлик.
Терининг юпқалашиши ҳақиқий ножўя таъсирдир, лекин у кучли дори-дармонларни узоқ муддатли доимий қўллаш билан ривожланади, кўпинча юзнинг, кўз қовоқларининг, бўйин ва бурмаларнинг нозик терисида, ойлар давомида ва шифокор назоратисиз. Лезёнга этарли кучнинг қисқа курси бундай таъсирни бермайди. Бундан ташқари, даволанмаган сурункали яллиғланишнинг ўзи ҳам терини ўзгартиради - у қалинлашади, қўпол бўлади, ёрилиб кетади ва бу ўзгариш анча доимий бўлади.
- Препаратнинг кучи маҳаллийлаштиришга қараб танланади: юз, кўз қовоқлари ва бурмаларда - фақат заиф агентлар ва қисқа курсларда; хурмо ва тагликларда, тери қалинроқ, кучлироқ
- &қуот;Узоқ ва заиф&қуот; ўрнига &қуот;этарлича қисқа ва кучли&қуот; тамойили ишлайди: кучнинг этишмаслиги узоқ муддат фойдаланишга олиб келади ва бу ён таъсирга олиб келадиган йўлдир.
- Бармоқ учи қоидаси ёрдамида дозани ўлчаш қулай: кўрсаткич бармоғининг учидан биринчи бурмагача сиқилган малҳам чизиғи тахминан икки катталар кафти майдонини қоплайди.
- Кучланиш пасайгандан сўнг, улар парваришлаш режимига ўтишади - ҳафтасига икки марта олдинги жароҳатларга қўллаш, бу релапслар частотасини камайтиради.
- Шунингдек, гормонал бўлмаган яллиғланишга қарши топикал маҳсулотлар мавжуд бўлиб, улар айниқса юз, кўз қовоқлари ва бурмалар учун фойдалидир ва терининг ингичкалашига олиб келмайди.
- Гормонал малҳам қўзиқорин ёки қўтирни даволамайди, лекин уларни вақтинча ниқоблайди ва расмни таниб бўлмайдиган қилади - шунинг учун уни текширишдан олдин &қуот;тасодифий&қуот; қўллаш тавсия этилмайди.
Жиддий, доимий касаллик бўлса, арсенал ташқи воситалар билан тугамайди: фототерапия, шунингдек, яллиғланишнинг ўзига хос қисмларига қаратилган замонавий мақсадли воситаларни ўз ичига олган тизимли препаратлар қўлланилади. Бу тарқалиш, зўравонлик ва олдинги даволанишни баҳолашдан кейин шифокорнинг қароридир. Яна бир нарса муҳим: &қуот;йиллар давомида чидаш&қуот; ва &қуот;гормонларни ички қабул қилиш&қуот; ўртасида кенг имкониятлар мавжуд ва аксарият ҳолларда экзема тўғри ташқи даволаниш ва эҳтиёткорлик билан яхши назорат қилинади.