Бошқа сариқликлардан қандай ажратиш мумкин
Сариқликнинг уч тури мавжуд. Гепатит бўлса, масалан, гепатит билан, жигар ҳужайраларининг ўзи азобланади ва заифлик, кўнгил айниши ва юқори АЛТ ва АСТ даражаси биринчи ўринга чиқади. Гемолитик билан қизил қон таначалари йўқ қилинади, тери сарғаяди, аммо сийдик ва нажас одатдаги ранг бўлиб қолади ва қонда билвосита билирубин устунлик қилади. Механик сийдикнинг қорайиши, энгил нажас, терининг қичиши ва юқори гидроксиди фосфатаза ва ГГТ билан бирга бевосита билирубиннинг устунлиги билан тавсифланади. Охир-оқибат, блокнинг даражаси терининг кўриниши билан эмас, балки ултратовуш ва томография билан аниқланади.
- Механик: қоронғу сийдик, энгил нажас, қичишиш
- Жигар: заифлик, кўнгил айниши, юқори АЛТ ва АСТ
- Гемолитик: сийдик ва ахлатнинг нормал ранги
- Асосий таҳлил - билирубин фракциялари
- Ултратовушда кенгайган каналлар тўсиқни кўрсатади
Сабаблари
Энг кўп учрайдиган яхши сабаб - ўт пуфагидан умумий каналга ўтган тош. Сурункали панкреатит, паразитар касалликлар ва канал кисталарида операциядан ва яллиғланишдан сўнг цисатрисиал торайишлар, ошқозон ости безининг катталашган боши томонидан канални сиқиш камроқ тарқалган. Хатарли сабаблар орасида ошқозон ости бези бошининг саратони, ўт йўллари ва катта ўн икки бармоқли ичак папилласининг ўсмалари, жигар тўқималарининг лимфа тугунларига метастазлар этакчи ўринни эгаллайди. Муҳим хусусият: ўсма сариқлиги кўпинча аста-секин ва оғриқсиз ривожланади, тош билан эса одатда оғриқ хуружидан олдин бўлади.
- Умумий ўт йўлидаги тош
- Каналларнинг чандиқли торайиши
- Каналларни сиқиш билан сурункали панкреатит
- Панкреатик бош саратони
- Сафро йўллари ва папилланинг ўсмалари
- Паразитар касалликлар
- Сафро йўлларининг кисталари
Нима учун сафро турғунлиги хавфли?
Сафро ёғларнинг ҳазм бўлиши ва ёғда эрийдиган витаминлар, жумладан, қон ивишида иштирок этадиган К витаминининг сўрилиши учун зарурдир. Шунинг учун узоқ муддатли сариқлик билан коагуляция бузилади ва қон кетиш тенденцияси пайдо бўлади. Сафро таркибий қисмларининг тўпланиши жигар ҳужайраларига зарар этказади ва вақт ўтиши билан жигар этишмовчилиги ривожланади ва тўлиқ блокировка қилинган тақдирда сафро сиррози. Турғунлик инфекция ва холангит ривожланиши учун шароит яратади. Буйраклар ҳам азобланади. Шунинг учун обструктив сариқлик билан биринчи навбатда сафро чиқиши тикланади ва шундан кейингина сабабни радикал даволаш амалга оширилади.
- Ёғлар ва витаминларнинг малабсорбцияси
- К витамини этишмовчилиги туфайли қон кетиши
- Жигар ҳужайраларининг шикастланиши
- Холангит ва сепсис хавфи
- Узоқ муддатли сариқлик туфайли буйрак шикастланиши
- Сурункали блокадада билиар сирознинг ривожланиши
Сўров
Қон биокимёсида умумий ва бевосита билирубин, гидроксиди фосфатаза, ГГТ, АЛТ ва АСТ, албумин ва коагуляция кўрсаткичлари аниқланади. Аввал ултратовуш текшируви ўтказилади: интраҳепатик каналларнинг кенгайиши сариқликнинг механик хусусиятини тасдиқлайди ва блокировка даражасини кўрсатади. Магнит-резонанс холангиография каналларнинг аралашувисиз батафсил тасвирини беради. Агар ўсмага шубҳа бўлса ва жараённинг даражасини баҳолаш учун контрастли компютер томографияси керак. Баъзида биопсия қилиш имконияти билан эндоскопик ултратовуш қўлланилади. Вирусли гепатитни истисно қилиш керак.
- Билирубин фракциялари, гидроксиди фосфатаза, ГГТ
- Коагулограмма ва албумин
- Жигар ва ўт йўлларининг ултратовуш текшируви
- Магнит-резонанс холангиография
- Контрастли компютер томографияси
- Биопсия билан эндоскопик ултратовуш
- Вирусли гепатит белгилари
Даволаш
Асосий вазифа сафро йўлларини туширишдир. Тош бўлса, эндоскопик аралашув амалга оширилади: каналнинг оғзи кесилади ва тош чиқарилади, агар керак бўлса, эзилади. Ўсимта торайган тақдирда, чиқишни тиклайдиган стент ўрнатилади ва эндоскопик кириш имкони бўлмаса, ултратовуш ва рентген назорати остида тери ости дренажи амалга оширилади. Шу билан бирга, қон ивиши тузатилади, эритмалар киритилади ва инфекция белгилари учун антибиотиклар буюрилади. Билирубин камайганидан сўнг, радикал даволаш масаласи ҳал қилинади: ўт пуфагини тошлар учун олиб ташлаш ёки ўсимта учун жарроҳлик.
- Каналдан тошни эндоскопик олиб ташлаш
- Ўсимта торайиши учун стент қўйиш
- Ўт йўлларининг перкутан дренажи
- Коагуляция ва сув балансини тузатиш
- Холангит белгилари учун антибиотиклар
- Билирубинни камайтиргандан кейин радикал жарроҳлик
- Белгиланган вақтда стентни кузатиш ва алмаштириш
