Проктология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Криптит - анал криптнинг яллиғланиши, ануснинг деворидаги кичик чўнтак бўлиб, унга анал безларининг каналлари очилади. Анал папиллалар яқин жойда жойлашган бўлиб, улар яллиғланганда улар папиллит деб аталади. Одатда сабаб зич нажас билан травма ёки узоқ давом этган диарея бўлади: таркиби криптда сақланади, каналлар тиқилиб қолади ва инфекция ривожланади. Одамни ёниш, ҳўллаш, бегона жисм ҳисси ва дефекация билан кучаядиган оғриқ безовта қилади. Вазият хавфли эмас, лекин диққатни талаб қилади: яллиғланган криптдан кўпинча хўппоз билан ўткир парапроктит ривожланади, кейин эса фақат жарроҳлик йўли билан даволаш мумкин бўлган ректал оқма.

Нажасдаги қон ташхис эмас, балки овқат ҳазм қилиш трактининг ҳар қандай қисмидан келиб чиқиши мумкин бўлган белгидир. Қон қанчалик ёрқинроқ бўлса, унинг манбаси шунчалик паст бўлади: ҳожатхона қоғозидаги қизил қон кўпинча геморрой ёки анал ёриқлари, йўғон ичак билан қуюқ аралаш қон ва ошқозон ёки ўн икки бармоқли ичак билан қора, қатронли ахлат билан боғлиқ. Агар одам муаммо геморрой эканлигига амин бўлса ҳам, қонни фақат геморройга боғлаш мумкин эмас: полиплар, яллиғланишли ичак касалликлари ва ўсимта худди шу расм остида яширинган бўлиши мумкин. Шунинг учун нажасдаги қоннинг ҳар қандай эпизоди текширув учун сабабдир.

Нажасни ушлаб турмаслик - бу газ, суюқлик ёки шаклланган нажаснинг мажбурий равишда чиқиши. Тутиш учун бутун тизим жавобгардир: иккита анал сфинктер, тос бўшлиғи мушаклари, ректал сезгирлик ва унинг чўзиш қобилияти, шунингдек, ахлатнинг мустаҳкамлиги. Ҳар қандай ҳаволанинг ишламай қолиши бошқарувни йўқотишга олиб келади. Энг кўп учрайдиган сабаблар - туғруқ пайтида ёки операциядан кейин сфинктернинг шикастланиши, ёшга боғлиқ мушакларнинг заифлашиши, диабет ва неврологик касалликлар туфайли нервларнинг шикастланиши ва сурункали диарея. Бу ҳолат ҳаётга катта таъсир қилади, лекин кўп ҳолларда уни даволаш мумкин ва проктолог билан боғланиш керак.

Перианал дерматит - анус атрофидаги терининг яллиғланиши, қичишиш, ёниш, қизариш, йиғлаш ва ёрилиш билан намоён бўлади. Бу ердаги тери юпқа, доимо бурмаларда ва намлик билан алоқада бўлади, шунинг учун у осонликча шикастланади. Камдан-кам ҳолларда битта сабаб бор: тез-тез ичак ҳаракатлари ёки оқиш билан ичак таркибидаги тирнаш хусусияти, совун ва нам салфеткалар билан ҳаддан ташқари гигиена, шунингдек проктологик муаммолар - геморрой, ёриқлар, оқма - кўпинча бирлаштирилади. Алоҳида-алоҳида, қўзиқорин ва бактериал инфекциялар, болаларда гелминтик инфестациялар, тошбақа касаллиги ва диабетес меллитус кўриб чиқилади. Шунинг учун даволаниш малҳам билан эмас, балки сабабни излаш билан бошланади: уни бартараф қилмасдан, қичишиш яна ва яна қайтади.

Тўғри ичак полиплари - ичак лüменине чиқадиган шиллиқ қаватнинг ўсиши. Уларнинг аксарияти узоқ вақт давомида ҳеч қандай аломат бермайди ва эндоскопия пайтида тасодифан топилади. Полипларнинг аҳамияти шундаки, аденоматоз шакллар йўғон ичак саратонининг кашшофлари ҳисобланади: кичик аденомадан хавфли ўсмагача бўлган йўл йиллар давом этади ва уни ўз вақтида олиб ташлаш орқали тўхтатиб қўйиш мумкин. Шунинг учун топилган полип одатда олиб ташланади ва гистологик текширувга юборилади. Олиб ташлангандан сўнг назорат колоноскопияси буюрилади, унинг оралиғи полипларнинг сони, ҳажми ва тузилишига боғлиқ.

Проктит - бу тўғри ичак шиллиқ қаватининг яллиғланиши. Бу ичак ҳаракати пайтида анус, шиллиқ ва қондаги ёниш ва оғриқлар билан намоён бўлади ва жуда характерли аломат - ёлғон чақириқлар, ичак доимий равишда бўшатишни сўраганда, аммо ахлат деярли йўқ. Сабаблари ҳар хил: ичак инфекциялари ва жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар, яллиғланишли ичак касалликлари, тос аъзоларининг радиация терапияси, травма ва қон таъминоти бузилиши. Даволаш бутунлай сабабга боғлиқ, шунинг учун тасодифий шамларни танлашдан кўра, проктолог ва эндоскопия текшируви муҳим аҳамиятга эга. Нажасдаги қон ҳар доим ўсимтани истисно қилишни талаб қилади.

Анал саратон - бу ичакнинг охирги қисмидаги хавфли ўсма, кўпинча скуамоз ҳужайра. У тузилишда ҳам, даволашда ҳам ректал саратондан фарқ қилади. Юқори хавфли инсон папилломавирусини узоқ муддатли ташиш ривожланишда асосий рол ўйнайди, шунинг учун касаллик бачадон бўйни саратони билан бир хил механизмлар билан боғлиқ. Асосий қийинчилик шундаки, биринчи белгилар - ичак ҳаракати пайтида қон, оғриқ, қичишиш, сиқилиш ҳисси - геморройдан деярли фарқ қилмайди ва одамлар йиллар давомида ўзларини даволайдилар. Айни пайтда, кўп ҳолларда ўз вақтида аниқланган ўсимта тўғри ичакни олиб ташламасдан даволанади.

Тўғри ичак саратони - йўғон ичак саратони гуруҳининг бир қисми бўлган йўғон ичакнинг охирги қисмининг хавфли ўсмаси. Аксарият ҳолларда у аденоматоз полипдан ривожланади ва бу йўл йиллар давом этади, шунинг учун касалликнинг олдини олиш мумкин: ўз вақтида олиб ташланган полип ўсимтага айланмайди. Тўғри ичак саратонининг маккорлиги шундаки, одамлар йиллар давомида унинг биринчи белгилари - ахлатда қон, ахлатнинг частотаси ва шаклининг ўзгариши - ҳемороид билан боғлиқ. Катта ёшдаги қоннинг ҳар қандай аралашмаси проктолог ва эндоскопия текширувини талаб қилади ва 45 ёшдан бошлаб ичакларни текшириш ҳатто шикоятларсиз ҳам кўрсатилади.

Мукус ичак шиллиқ қаватининг ҳужайралари томонидан ишлаб чиқарилади: у таркибни мойлайди ва деворни шикастланишдан ҳимоя қилади. Унинг кичик миқдори ҳар доим ахлатда мавжуд, одатда сезилмайди. Бу ҳақда ўйлаш учун сабаб аниқ кўринадиган шилимшиқ: ахлат юзасида шаффоф ёки оқартирилган иплар, ахлатдан ажратилган шилимшиқ, айниқса бу такрорланса. Сабаблари зарарсиз бўлиши мумкин - ич қотиши, диетада хатолар, ҳемороид, ирритабий ичак синдроми. Аммо худди шу расм ичак инфекциялари ва яллиғланишли ичак касалликлари билан содир бўлади. Асосий белгилар қон, иситма, вазн йўқотиш ва шикоятларнинг давомийлиги: улар қанчалик шошилинч текширув кераклигини аниқлайди.

&қуот;Колит&қуот; сўзи йўғон ичакнинг яллиғланишини англатади. Бу битта ташхис эмас, балки турли сабабларга эга бўлган ҳолатларнинг умумий номи: юқумли, иммун, қон томир, доривор, радиация. Сурункали колит симптомлар - қорин оғриғи, беқарор нажас, шиллиқ, баъзан қон - бир неча ҳафтадан кўпроқ давом эца ёки мунтазам равишда такрорланганда дейилади. Кўпинча &қуот;сурункали колит&қуот; йиллар давомида бошқа касалликларни яширади: üлсератиф колит, Сроҳн касаллиги, микроскопик колит, ирритабий ичак синдроми ёки ҳатто шиш. Шунинг учун асосий вазифа &қуот;колитни даволаш&қуот; ни топиш эмас, балки айнан қайси касаллик шикоятларни келтириб чиқараётганини аниқлашдир.