Нега нафас олиш шовқинли?
Янги туғилган чақалоқда ҳалқумга кириш тўқималари юмшоқ ва эгилувчан бўлади. Нафас олиш пайтида ҳаво йўлларида салбий босим ҳосил бўлади ва эгилувчан тузилмалар ичкарига тортилади, лüменни торайтиради. Ҳаво сиқилишдан тебраниш билан ўтади - характерли товуш шундай пайдо бўлади. Шунинг учун шовқин асосан илҳом пайтида эшитилади, бола йиғлаганда, ташвишланса ёки чалқанча ётганда кучаяди, қорнида ётганда ва тинч ҳолатда ухлаётганда камаяди. Хафтага мустаҳкамланганда, лüмен йиқилиб кетишни тўхтатади ва стридор йўқолади.
- Ҳалқумга кириш хафтагаларининг юмшоқлиги
- Нафас олиш пайтида тузилмаларнинг орқага тортилиши
- Йиғлаш ва овқатлантириш билан кучаяди
- Қорин бўшлиғида ва дам олишда камайтиринг
- Ҳаётнинг биринчи ҳафталарида пайдо бўлиши
- 12-18 ойгача аста-секин йўқолади
Стридорнинг бошқа сабаблари
Гарчи ларингомалазия энг кенг тарқалган ҳолат бўлса-да, шовқинли нафас олиш бошқа сабабларга кўра бўлиши мумкин, шунинг учун ҳар доим текширув зарур. Буларга субглоттик бўшлиқнинг туғма торайиши, овоз бўшлиғининг парезлари, ҳалқумнинг кисталари ва гемангиомалари, трахеяни сиқиб чиқарадиган қон томир ҳалқалари, шунингдек, трахеомалазия киради. Алоҳида-алоҳида, ўткир шароитлар мавжуд: қичқириқли йўтал ва овознинг овози билан круп, аллергия туфайли гıртлакнинг шишиши ва бегона жисмнинг кириб келиши, шовқинли нафас олиш тўсатдан илгари соғлом болада пайдо бўлади. Бундай ҳолатлар дарҳол эътиборни талаб қилади.
- Ларингомалазия энг кенг тарқалган сабабдир
- Трахеомалазия
- Туғма субглоттик стеноз
- Овоз парези
- Ҳалқум кисталари ва гемангиомалари
- Қон томир ҳалқаси
- Ўткир круп ва бегона жисм шошилинч сабаблар сифатида
Ота-оналар учун нимани кўриш керак
Асосий кўрсатма товушнинг баландлиги эмас, балки боланинг фаровонлигидир. Кучли эмизадиган, нормал вазн ортиб бораётган ва яхши ухлаётган тинч чақалоқ, ҳатто нафас олиш шовқинли бўлса ҳам, одатда фақат кузатишни талаб қилади. Озиқлантириш вақтидаги қийинчиликлар сизни огоҳлантириши керак: чақалоқ бир неча юдум олади ва нафас олиш учун синади, овқатланаётганда терлайди, тупуради, овқатланиш жуда узоқ вақт талаб этади. Нафас олиш ишининг кучайиши белгилари - стернум ва интеркостал бўшлиқлар устидаги чуқурчанинг орқага тортилиши, бурун қанотларининг шишиши - шифокор билан маслаҳатлашишни талаб қилади.
- Ёшга қараб килограмм ортиши
- Нафас қисилиши учун узилишларсиз сўриш қобилияти
- Нафас олишда чекинишлар йўқ
- Оддий тери ва лаб ранги
- Нафас олишда паузалар билан тез-тез уйғонмасдан тинч уйқу
- Шовқин динамикаси: камайиши ёки ортиши
Сўров
Бирламчи баҳолаш педиатр томонидан амалга оширилади: нафас олишни тинглайди, нафас олиш ёки экшаласён пайтида шовқин эшитиладими ёки йўқлигини аниқлайди, нафас олиш мушакларининг ишини, қоннинг кислород билан тўйинганлигини ва килограмм ортишини баҳолайди. Ларингомалазияни тасдиқлашнинг асосий усули мослашувчан ларингоскопия бўлиб, унда бурун орқали юпқа эндоскоп ўтказилади ва нафас олиш пайтида ларингеал тузилмаларнинг ҳаракати кузатилади. Текширув бир неча дақиқа давом этади ва беҳушликсиз амалга оширилади. Агар ҳалқум остидаги лезён шубҳа қилинган бўлса ёки аломатлар оғир бўлса, ҳаво йўлларининг қўшимча эндоскопик текшируви ва бошқа тасвирлаш усуллари амалга оширилади.
- Педиатрнинг текшируви ва килограмм ортишини баҳолаш
- Пулс оксиметрияси
- Бурун орқали мослашувчан ларингоскопия
- Озиқлантиришни баҳолаш
- Оғир шакллар учун қўшимча эндоскопик текширув
- Қаттиқ рефлюкс учун гастроентеролог билан маслаҳатлашинг
Нима қилиш керак ва қачон жарроҳлик керак
Кўпгина болалар учун кузатув этарли: шифокор вазн ортиши ва нафас олишни назорат қилади ва ота-оналар зудлик билан қачон мурожаат қилишлари учун аниқ мезонларни олишади. Озиқлантириш техникасини танлаш ёрдам беради: кўпроқ вертикал ҳолат, паузалар, кичикроқ қисмларда тез-тез овқатланиш. Кўпгина болаларда ларингомалазия гастроезофагиал рефлюкс билан бирга бўлганлиги сабабли, бу ҳалқумдаги шишишни кучайтиради, шифокор рефлюксни даволашни буюриши мумкин. Ўсишнинг кечикиши, апнеа эпизодлари ва кислороднинг пасайиши билан оғир шакл жарроҳлик тузатишни талаб қилади - супраглоттопластика, одатда яхши натижа беради.
- Энгил ҳолатларда мониторинг ва вазнни назорат қилиш
- Кўпроқ тик ҳолатидадир, қисман озиқлантириш
- Гастроезофагиал рефлюксияни шифокор томонидан белгилаб қўйилган ҳолда даволаш
- Агар керак бўлса, пулс оксиметри
- Оғир ҳолатларда супраглоттопластика
- Нафас олишда сияноз ва паузаларни дарҳол даволаш