Асосий сабаблар
Биринчи ўринда вирусли ёки бактериал характердаги ўткир гастроентерит: қусиш тўсатдан бошланади, кўпинча кечаси, бўшашган ахлат билан бирга келади. Ёш болаларда қусиш кўпинча юқори иситма билан ҳар қандай инфекция, жумладан қулоқ инфекциялари, пневмония ва сийдик йўллари инфекциялари билан бирга келади. Алоҳида гуруҳ жарроҳлик сабабларидан иборат: аппендицит, ичак тутилиши, инвагинация, чақалоқларда пилорик стеноз. Шунингдек, гижжалар асетон синдроми, заҳарланиш, ҳаракат касаллиги, мигрен ва бош травмасı туфайли юзага келади.
- Ўткир гастроентерит
- Юқори иситма билан касалланган инфекциялар
- Апандисит ва ичак тутилиши
- Болаларда инвагинация
- Чақалоқларда пилорик стеноз
- Асетонемия синдроми
- Заҳарланиш ва дори-дармонларни қабул қилиш
- Бош жароҳати ва ҳаракат касаллиги
Ота-оналар учун нимани кўриш керак
Фақат қусишнинг частотаси эмас, балки унинг табиати ва унга ҳамроҳ бўлган аломатлар ҳам муҳимдир. Сафро билан яшил қусиш ва кучли крамп оғриғи дарҳол эътибор талаб қилади. Қон ёки қаҳва майдаланган таркибни қусиш ҳам фавқулодда ҳолат ҳисобланади. Диареясиз қусиш, аммо кучли бош оғриғи ва фотофоби билан менингитни истисно қилишга олиб келади. Сувсизланиш белгиларини баҳоланг: қуруқ лаблар ва тил, йиғлаётганда кўз ёшлари йўқлиги, камдан-кам сийиш, летаргия, чақалоқдаги чўкиб кетган фонтанел.
- Кусишнинг частотаси ва ҳажми
- Ранг ва ифлосликлар: сафро, қон, қаҳва майдонлари
- Диарея мавжудлиги ёки йўқлиги
- Қорин оғриғи ва унинг табиати
- Бош оғриғи ва фотофоби
- Сувсизланиш белгилари
- Кунига сийиш сони
Қандай қилиб тўғри эритиш керак
Фарзандингизга бир вақтнинг ўзида катта миқдорда берманг: кенгайган ошқозон кўпроқ қусиш билан жавоб беради. Қоида оддий - тез-тез ва аста-секин: ҳар 5-10 дақиқада бир чой қошиқ, суюқлик сақланиб қолса, қисмни аста-секин оширинг. Энг яхши ечим ҳам сув, ҳам тузларни тўлдирадиган дорихона оғиз регидрацияси эритмасидир. Кусиш эпизодидан кейин 10-15 дақиқа пауза қилинг ва давом этинг. Эмизиш тўхтатилмайди, эмизиш тез-тез ва камроқ вақт давомида қўлланилади. Муваффақият кўрсаткичи боланинг сийишни бошлашидир.
- Ҳар 5-10 дақиқада 1 чой қошиқ
- Оғиз орқали регидратация учун дорихона эритмаси
- Кусиш эпизодидан кейин 10-15 дақиқа пауза қилинг
- Агар сиз ичишдан бош торцангиз, игна ёки қошиқсиз шприц
- Тез-тез ва қисқароқ вақт давомида эмизишни давом этинг
- Шарбат ва газланган ичимликлар берманг
- Ландмарк - сийдик чиқаришни тиклаш
Кусишдан кейин овқатланиш
Рўза танаффуси фақат қусиш тўхтагунча бир неча соат керак бўлади. Кейин улар кичик қисмларда оддий таомни таклиф қилишади: кракерлар, печене, сув билан юпқа бўтқа, картошка пюреси, банан, пиширилган олма. Ёг ъ, қовурилган, ширин ва тўлиқ сут бир неча кун давомида ажратилади. Ўзингизни овқат эйишга мажбурламанг: иштаҳа ўзини тиклайди. Агар гижжалар асетон синдроми билан боғлиқ бўлса, аксинча, ширин ичимликлар ва углеводли овқатлар муҳим аҳамиятга эга. Рационни аста-секин кенгайтиринг, кунига битта маҳсулот қўшинг.
- Кусиш тўхтагунча овқатланишда қисқа пауза
- Кракерлар, сувли пюреси, картошка пюреси, банан
- Ёғли овқатлар, қовурилган овқатлар ва сутни чеклаш
- Озиқлантиришга мажбурламанг
- Асетон синдроми учун ширин ичимликлар
- Рационни босқичма-босқич кенгайтириш
- Бир неча кун ичида одатдаги овқатланишга қайтинг
Даволаш ва шифокор керак бўлганда
Антиеметик препаратлар болаларга фақат шифокор томонидан ва кўрсатмаларга мувофиқ белгиланади: ўз-ўзини бошқариш жарроҳлик патологиясини маскалаши мумкин. Сорбентлар ва пробиётиклар ёрдамчи рол ўйнайди ва ичимлик сувини алмаштирмайди. Вирусли гастроентерит учун антибиотиклар фойдасиз. Шифокор текшируви бир ёшгача бўлган барча болалар учун, бир кундан ортиқ қусиш, ҳар қандай ташвиш берувчи белгилар ва ноаниқ сабабларга кўра зарур. Агар бола суюқликни ушлаб тура олмаса ёки аллақачон сувсизланган бўлса, клиникада томир ичига регидратация керак.
- Антиеметиклар - фақат шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек
- Сорбентлар ва пробиётиклар ёрдамчи моддалар сифатида
- Вирусли инфекциялар учун антибиотиклар керак эмас
- Ҳаётнинг биринчи йилидаги болаларни мажбурий текшириш
- Агар қусиш 24 соатдан ортиқ давом эца, шифокорга ташриф буюринг
- Сувсизланиш учун томир ичига регидратация
- Операцияга шубҳа қилинган ҳолда шошилинч касалхонага ётқизиш