Нима бўляпти
Пилорус ошқозондан чиқиш жойидаги мушак ҳалқаси бўлиб, озиқ-овқатнинг ўн икки бармоқли ичакка қисмларга бўлинишини таъминлайди. Пилорик стеноз билан унинг мушак қатлами аста-секин қалинлашади ва лüмен деярли тўлиқ ёпилиш учун тораяди. Ошқозон таркибини, деворининг гипертрофиясини босишга ҳаракат қилади, шунинг учун ингичка болада овқатланишдан кейин қориннинг юқори қисмида перисталтика тўлқинлари баъзан кўринади. Обструкция ўт йўлининг қўшилиш жойидан юқорида жойлашганлиги сабабли, қусиш ҳеч қачон сафрони ўз ичига олмайди - бу муҳим диагностик белгидир. Кусиш билан хлорид кислотаси ва калий йўқолади ва характерли метаболик бузуқлик ривожланади.
- Пилор мушакларининг қалинлашиши ва ошқозон чиқишининг торайиши
- Семптомлар туғилишдан кўра ҳаётнинг 3-6 хафтасида ривожланади
- Сафросиз қусиш
- Озиқлантиришдан кейин кўринадиган ошқозон перисталтикаси
- Қусишда хлор, калий ва кислотанинг йўқолиши
- Ўғил болалар, айниқса, тўнғичлар касал бўлиш эҳтимоли кўпроқ
Семптомлар
Ота-оналар, одатда, регüржитация кундан-кунга кучайиб бораётганини ва гижжага айланаётганини пайқашади, бу эса узоқдан оқимга ташланади. Озиқлантиришдан кейин тез орада пайдо бўлади, қусиш ҳажми катта, баъзан овқатланган нарсанинг ҳажмидан ошади, чунки олдинги вақтдаги сут ошқозонда қолади. Шу билан бирга, чақалоқ очкўзлик билан яна кўкракни олади, чунки у оч қолади. Сийдик чиқариш частотаси аста-секин камаяди, ахлат кам бўлади, тери эластиклигини йўқотади ва летаргия пайдо бўлади. Оғирлиги ўсишни тўхтатади ва кейин туғилгандан пастга тушади.
- Озиқлантиришдан кейин фаввора қусишнинг кучайиши
- Ўциз қусиш, баъзида творог
- Болада доимий очлик ҳисси
- Оғирлик ва вазн йўқотишнинг этишмаслиги
- Камдан-кам сийиш, кам нажас, ич қотиши
- Қуруқ тери ва шиллиқ пардалар, фонтанелнинг орқага тортилиши
- Анксиете, кейин летаргия
Нима билан аралаштириш мумкин
Мунтазам регüржитация кўпчилик чақалоқларда содир бўлади, лекин у оқим эмас, балки кичик ҳажмга эга ва чақалоқ одатдагидек оғирлик касб этади. Гастроезофагиал рефлюкс овқатдан сўнг дарҳол ва ёлғон ҳолатида регüржитацияни келтириб чиқаради, аммо вазн одатда таъсир қилмайди. Ичак инфекцияси диарея ва кўпинча иситма билан бирга келади. Агар қусишда сафро мавжуд бўлса, бу пилорус остидаги обструкцияни кўрсатади ва шошилинч текширувни талаб қилади. Ҳаддан ташқари овқатланиш ва нотўғри овқатланиш техникаси ҳам ортиқча регургитацияга олиб келади, шунинг учун шифокор буни аниқлашга ёрдам беради.
- Физиологик регüржитация - кичик ҳажм, нормал ўсиш
- Гастроезофагиал рефлюкс - вазн йўқотмасдан регüржитация
- Ичак инфекцияси - диарея ва иситма
- Пилор остидаги обструкция - сафро билан қусиш
- Нотўғри овқатланиш туфайли ортиқча овқатланиш ва аерофагия
- Адреногенитал синдром - тузни йўқотиш билан қусиш
Диагностика
Асосий усул ултратовуш бўлиб, унда шифокор мушак қатламининг қалинлигини ва пилоруснинг узунлигини ўлчайди. Бу хавфсиз, нурланишни талаб қилмайди ва аниқ ташхис қўйиш имконини беради. Бундан ташқари, боланинг аҳволи баҳоланади: электролитлар даражаси, биринчи навбатда калий ва хлор, шунингдек қоннинг кислота-ишқор ҳолати аниқланади, чунки ишқорий томонга ўтиш одатий ҳолдир. Бу кўрсаткичлар нафақат ташхис қўйиш, балки операцияга тайёргарлик кўриш учун ҳам муҳимдир: оғир метаболик касалликларга чалинган болани операция қилиш мумкин эмас; улар биринчи навбатда тузатилади.
- Мушаклар қалинлигини ўлчаш билан пилоруснинг ултратовуш текшируви
- Педиатрик жарроҳнинг текшируви ва қорин бўшлиғини палпация қилиш
- Қон электролитлари: калий, натрий, хлор
- Кислота-асос ҳолати ва қон газлари
- Умумий клиник қон текшируви
- Шубҳали ҳолатларда контрастли рентген текшируви
Даволаш ва тикланиш
Пилорик стенозни фақат жарроҳлик йўли билан даволаш мумкин; консерватив усуллар ва аралашмани ўзгартириш муаммони ҳал қилмайди. Бироқ, операция биринчи соатларда шошилинч равишда амалга оширилмайди: биринчи навбатда, суюқликлар томир ичига алмаштирилади ва электролитлар, одатда, бир ёки икки кун ичида созланади. Кейин пилоромиётомия амалга оширилади - ошқозон лüменини очмасдан қалинлашган мушакни ажратиш. Аралашув қисқа ва кўпинча лапароскопик усулда амалга оширилади. Кичкина ҳажмдан бошлаб, бир неча соатдан кейин озиқлантириш қайта тикланади. Жарроҳликдан кейинги дастлабки кунларда кичик регüржитация тез-тез учрайди.
- Инфузион тайёрлаш ва электролитларни тузатиш
- Пилоромиотомия, шу жумладан лапароскопик
- Кичик овқатланишни эрта тиклаш
- Бўшатишдан кейин килограмм ортишини кузатиш
- Релапслар жуда кам учрайди
- Боланинг ривожланиши учун прогноз қулайдир
