Нима учун болаларда круп ривожланади?
Боланинг ҳалқум бўшлиғи катталарникига қараганда анча торроқ, овозли қатламлар остидаги шиллиқ қават бўш ва қон томирларига бой. Вирусли яллиғланиш билан у шиширади, ҳатто энгил қалинлашув ҳам лüменни кескин камайтиради. Ҳаво куч билан ўтади, характерли шовқинли инҳалация пайдо бўлади. Кечаси горизонтал ҳолат, қуруқ ҳаво ва табиий кунлик ўзгаришлар бунга қўшилади, шунинг учун ҳужумлар кўпинча ярим тундан кейин бошланади. Қўзғатувчиси кенг тарқалган респиратор вируслар, шу жумладан параинфлуенза ва грипп вируслари. Ёши билан гıртлак кенгаяди ва беш-олти йилдан кейин круп одатда тўхтайди.
- Болаларда тор ҳалқум ва бўшашган шиллиқ қават
- Субглоттик бўшлиқнинг шишиши
- Вирусли инфекциялар асосий сабаб сифатида
- Кечаси ёмонлашув
- Хавф остидаги ёш: 6 ойдан 5 ёшгача
- Ёши билан тутилишлар тўхтайди
Семптомлар
Одатда ҳужумдан бир ёки икки кун олдин бурун оқиши, йўтал ва энгил иситма пайдо бўлади. Кейин овоз хиралашади, йўтал қўпол бўлиб, қичқиради, худди муҳрнинг овозига ўхшайди. Шиш кучайиши билан шовқинли инҳалация пайдо бўлади: биринчи навбатда фақат йиғлаш ва ташвиш билан, кейин эса дам олишда. Бола қўрқиб кетади, йиғлайди ва бу доирани якунлайди, чунки ташвиш торайишни кучайтиради. Жиддийликнинг муҳим кўрсаткичлари - тинч ҳолатда нафас олаётганда шовқин бор ёки йўқми, интеркостал бўшлиқлар ва стернум устидаги чуқурчалар тортиладими, терининг ранги қандай ва боланинг ичиши ва гапира олиши.
- Овознинг хириллаши
- Қаттиқ қичқирувчи йўтал
- Кечаси ёмонлашадиган шовқинли нафас
- Ҳужумни ёмонлаштирадиган ташвиш ва йиғлаш
- Кўкрак қафасининг мос келадиган жойларини тортиб олиш
- Бир кун олдин бурун ва паст ҳарорат
Шифокор келишидан олдин нима қилиш керак
Биринчи ва энг муҳими, ўзингизни тинчлантириш ва болани тинчлантиришдир: қичқириқ ва йиғлаш гıртлакнинг торайишини оширади. Болани қўлингизга олинг, уни тик тутинг ва хотиржам гапиринг. Салқин, нам ҳавога киришни таъминланг: деразани очинг, балконга чиқинг ёки иссиқ, қуруқ ҳавода намлагични ёқишингиз мумкин. Кичик юдумларда илиқ ичимликлар таклиф қилинг. Фарзандингизга ўтириш осонроқ бўлса, уни ётишга мажбурламанг. Товоқ ва иссиқ буг ъустида буғ инҳалациясини мутлақо қилманг - бу куйиш ва ёмонлашиш хавфини туғдиради. Агар шифокор кўрсатмаса, йўтални бостирувчи воситаларни берманг ёки эритмалар билан небулизер ишлатманг.
- Тинчланинг ва болани тинчлантиринг
- Қўлингизда вертикал ҳолда ушланг
- Совуқ нам ҳаво, шамоллатиш
- Кичик қисмларда илиқ ичимликлар
- Кострюлкалар устида буг ъинҳалияларини ишлатманг
- Агар рецепт бўлмаса, антитуссивларни берманг
- Дам олиш пайтида нафас олиш шовқинли бўлса, тез ёрдам чақиринг
Даволаш
Сохта круп учун асосий дори - бу глюкокортикоид бўлиб, шифокор оғиз орқали, мушак ичига ёки небулизер орқали инҳалацияни буюради. У шиллиқ қаватнинг шишишини тезда бартараф қилади ва бир неча соат ичида вазият яхшиланади. Аниқ торайган ҳолда, шифокор назорати остида шошилинч тиббий ёрдам бўлимида адреналинни инҳалациялаш қўлланилади. Вирусли круп учун антибиотиклар керак эмас ва фақат тасдиқланган бактериал инфекция учун буюрилади. Антитуссив ва экспекторан дорилар курсни яхшиламайди, баъзан эса ёмонлашади. Нафас олишда жиддий қийинчиликларга дуч келган бола кузатув учун касалхонага ётқизилади, чунки аҳволи яна ёмонлашиши мумкин.
- Глюкокортикоидлар шифокор томонидан белгилаб қўйилган
- Кучли сиқилиш учун адреналинни инҳалациялаш, клиникада
- Кўп суюқлик ичинг ва дам олинг
- Ёмон ҳароратга чидамлилик учун антипиретиклар
- Вирусли инфекциялар учун антибиотиклардан сақланиш
- Оғир ҳолатлар ва такрорий ҳужумлар учун касалхонага ётқизиш
Олдини олиш ва у круп бўлмаганда
Махсус профилактика йўқ, аммо одатий чоралар ёрдам беради: қўл ювиш, касал одамлар билан алоқани чеклаш, йиллик гриппга қарши эмлаш, уйда чекишни тўхтатиш, ётоқхонада салқин ва нам ҳавони сақлаш. Агар ҳужумлар тез-тез такрорланса, болани КББ шифокори ва аллергистга кўрсатиш керак. Шуни эсда тутиш керакки, ҳар бир шовқинли нафас ёлғон круп эмас. Бурун оқиши бўлмаган соғлом болада тўсатдан пайдо бўлиши бегона жисмни кўрсатиши мумкин. Юқори ҳарорат, ҳаддан ташқари тупурик, юта олмаслик ва мажбурий ҳолат фавқулодда ёрдам талаб қиладиган эпиглоттитни кўрсатади.
- АРВИ пайтида қўл гигиенаси ва контактни чеклаш
- Йиллик гриппга қарши эмлаш
- Ичкарида чекишни тўхтатинг
- Ётоқ хонасида салқин нам ҳаво
- КББ шифокорининг такрорий ҳужумлар учун текшируви
- Тўсатдан пайдо бўлган бегона жисмнинг шубҳаси
- Эпиглоттит - сув оқиши, юта олмаслик, 103 рақамига қўнғироқ қилинг