Болада қизилча қандай пайдо бўлади
Инфекциядан биринчи белгиларгача ўртача 14-21 кун ўтади. Бу вақт давомида бола бутунлай соғлом кўринади, аммо тошма юқумли бўлишидан бир неча кун олдин - шунинг учун инфекция болалар гуруҳларида жуда осон тарқалади. У ҳаво томчилари, гаплашиш, йўталиш ва ҳапşıрма орқали юқади.
- Дастлабки давр қисқа ва заиф: энгил заифлик, бурун оқиши, томоқнинг энгил қизариши, ҳарорат одатда 38 даражадан ошмайди.
- Лимфа тугунлари катталашади, биринчи навбатда оксипитал ва орқа бачадон бўйни - улар кўпинча қулоқлар орқасида ва бошнинг орқа қисмида тошма пайдо бўлишидан олдин сезилиши мумкин.
- Тошма кичик, оч пушти, текис ёки бироз кўтарилган, элементлар бир-бири билан бирлашмайди.
- Дарҳол деярли бутун танада пайдо бўлади - одатда бир кун ичида: юз, гавда, қўл ва оёқларнинг экстансор сиртлари, думба.
- 2-3 кун давом этади ва изсиз йўқолади: пеелингсиз ва пигментациясиз
- Умумий саломатлик жуда оз зарар кўради - кўп болалар ўйнашда давом этадилар ва деярли касал бўлмайдилар
- Ўсмирлар ва катталарда курс янада оғирроқ: юқори ҳарорат, тез-тез қўшма оғриқлар, кўпроқ заифлик
- Юқумлилик тошма пайдо бўлишидан тахминан 7 кун олдин ва пайдо бўлганидан кейин 7 кунгача давом этади
Қизамиқни қизамиқ ва бошқа тошмалардан қандай ажратиш мумкин
Боладаги тошма ота-оналар учун ташвишланишнинг энг кўп учрайдиган сабаби ва айни пайтда энг ишончсиз белгидир: ҳатто шифокорлар ҳам тошма пайдо бўлишига қараб хато қилишади. Дöкüнтüнüн бошқа кўринишлар билан комбинациясига ва уларнинг пайдо бўлиш тартибига эътибор қаратишингиз керак.
- Қизамиқ: бир неча кун давомида юқори иситма, қаттиқ йўтал, бурун оқиши ва тошма пайдо бўлишидан олдин қизил, сувли кўзлар; тошма катта, бириккан, уч кун ичида юқоридан пастга тушади, кейин пигментация ва пеелинг қолдиради.
- Қизилча: бошланғич даври деярли йўқ, ҳарорат паст, тошма майда, бирлашмаган, ҳамма жойда бир вақтнинг ўзида пайдо бўлади, изсиз йўқолади, оксипитал лимфа тугунлари характерлидир.
- Скарлатина: қизил фонда ёрқин тошма, бурмаларда қалинлашади, оғиз атрофида оч учбурчак, томоқ оғриғи ва қип-қизил тил, кейин кафтларда катта пўстлоқ.
- Тўсатдан экзантема: бошқа белгиларсиз уч кунлик юқори иситма, кейин ҳарорат пасаяди ва тошма пайдо бўлади - аллақачон нормал саломатлик фонида.
- Аллергик тошмалар: одатда қичима, турли ўлчамдаги элементлар, кун давомида ўзгариб туради, оксипитал лимфа тугунлари катталашмайди.
- Менингококк инфекцияси: шиша билан босилганда тошмалар оқариб кетмайди, қон кетиши ва юлдузчага ўхшайди, аҳволи тез ёмонлашади - бу фавқулодда ҳолат.
Асосий хавф: ҳомиладорлик пайтида қизилча
Қизилча вируси плацентага кириб, энг заиф даврда боланинг органларининг шаклланишини бузади. Натижада пайдо бўлган ҳолат конженитал қизилча синдроми деб аталади ва унинг хавфи бевосита инфекция содир бўлган ҳомиладорлик босқичига боғлиқ.
- Биринчи 8-10 ҳафтада инфекция - ҳомилага зарар этказиш хавфи энг юқори, кўпинча бир вақтнинг ўзида бир нечта органларга таъсир қилади.
- 11-16 хафтада хавф сезиларли даражада паст бўлади, лекин кўпинча эшитиш қобилиятининг бузилиши шаклида сақланиб қолади.
- 20 ҳафтадан кейин малформациялар хавфи минимал бўлади
- Синдромнинг классик триадаси: туғма карлик, катаракт ва бошқа кўзнинг шикастланиши, туғма юрак касаллиги.
- Мумкин бўлган кам вазн, жигар ва талоқнинг шикастланиши, паст тромбоцитлар сони, ривожланиш кечикиши, мия шикастланиши
- Туғма қизилча билан оғриган бола туғилгандан кейин кўп ойлар давомида вирус манбаи бўлиб қолади
- Дастлабки босқичларда инфекция кўпинча аборт ва интраутерин ҳомила ўлимига олиб келади.
Ташхис қандай тасдиқланади?
- Осмотр врача с оценкой характера сыпи, состояния горла, глаз и обязательным прощупыванием затылочных и заднешейных лимфоузлов.
- Уточнение прививочного анамнеза и контактов за последние три недели — это часто важнее, чем сама картина сыпи.
- Антитела ИгМ к вирусу краснухи — появляются при свежем заражении и подтверждают текущую инфекцию.
- Антитела ИгГ — показывают наличие защиты: после перенесённой болезни или после прививки. Именно этот анализ сдают при планировании беременности.
- Определение авидности ИгГ — помогает понять, была инфекция давно или недавно; это ключевой вопрос при обследовании беременной.
- Общий анализ крови — обычно снижены лейкоциты, могут появляться плазматические клетки; вспомогательный, но полезный признак.
- При выявлении инфекции у беременной — консультация акушера-гинеколога и инфекциониста для оценки срока, риска и дальнейшей тактики.
Даволаш ва парвариш
Қизилча вирусини ўлдирадиган дори йўқ ва бу керак эмас: тана ўз-ўзидан курашади. Даволаш болани қулай қилиш ва бошқаларнинг, айниқса ҳомиладор аёлларнинг инфекциясини олдини олишдан иборат.
- Уй режими, тинч фаолият; агар бола ўзини яхши ҳис қилса, қаттиқ ётоқда дам олиш шарт эмас
- Кўп миқдорда кичик қисмларда ичинг; иштаҳага кўра овқат, мажбурлашсиз
- Антипиретик фақат ўзингизни ёмон ҳис қилганингизда, термометрдаги рақам учун эмас
- Дöкüнтü ҳеч нарса билан булғанмайди: у қичимайди, даволанишни талаб қилмайди ва ўз-ўзидан кетади
- Ҳавони вентиляция қилиш ва намлаш; юришлар - соғлиғингиз нормал ҳолатга келгандан кейин ва юқумли давр тугагандан сўнг
- Антибиотиклар фойдасиз: улар вирусларга таъсир қилмайди ва фақат тасдиқланган бактериал асорат учун буюрилади.
- Тошма пайдо бўлган пайтдан бошлаб тахминан 7 кун давомида изоляция, ҳомиладор аёллар билан алоқа қилишни тўлиқ истисно қилиш
Болаларда асоратлар кам учрайди, аммо улар мавжуд. Қўшимчаларнинг яллиғланиши энг кўп учрайди - бу ўсмир қизлар ва катталар аёлларга хосдир ва одатда бир-икки ҳафта ичида ўтиб кетади. Касалхонага ётқизишни талаб қиладиган қон кетиши ва мия шикастланиши билан тромбоцитлар сонининг камайиши камроқ учрайди. Шунинг учун ҳам тошма йўқолганидан кейин ҳам болани кузатиш давом этмоқда.
Эмлаш ва ҳомиладорликни режалаштириш
- Вакцина против краснухи входит в состав комбинированной прививки вместе с корью и паротитом и защищает подавляющее большинство привитых после полного курса из двух доз.
- Дети получают её по национальному календарю; если возраст прививки пропущен, вакцинацию проводят позже — наверстать её можно в любом возрасте.
- Женщинам, планирующим беременность, стоит заранее сдать анализ на антитела ИгГ. Если защиты нет — сделать прививку.
- После вакцинации беременность рекомендуют отложить примерно на месяц, а точный срок называет врач.
- Во время беременности эта прививка не делается — она живая. Поэтому вопрос решается до зачатия.
- Кормление грудью прививке не мешает, и молодой матери её можно сделать сразу после родов, если иммунитета не было.
- Мужчинам и другим членам семьи вакцинация тоже нужна: привитое окружение — это защита беременной, которая не может привиться сама.