Болаларда ошқозон яллиғланишининг сабаблари
Болаликда сурункали гастритнинг асосий сабаби Ҳелисобастер пйлори инфекциясидир. Бактерия бир оила ичида умумий идишлар, ўпиш ва ёмон гигиена орқали узатилади ва кўпинча бир нечта оила аъзоларида аниқланади. Иккинчи муҳим сабаб - стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дориларни, айниқса узоқ муддатли ва шифокор рецептисиз фойдаланиш. Камроқ тарқалган - отоиммун ва эозинофил гастрит, Сроҳн касаллигидаги шикастланишлар ва сафрога реакция. Қуруқ овқат, тез овқатланиш ва газланган сувни ўз-ўзидан истеъмол қилиш одатда гастритга олиб келмайди, аммо улар симптомларни кучайтириши ва шиллиқ қаватнинг даволанишига халақит бериши мумкин.
- Ҳелисобастер пйлори инфекцияси
- Оғриқ қолдирувчи ва яллиғланишга қарши дориларни қабул қилиш
- Отоиммüн ва эозинофил гастрит
- Сафронинг ошқозонга қайтарилиши
- Сурункали ичак касалликлари
- Стресс ва тартибсиз овқатланиш оғирлаштирувчи омиллар сифатида
Семптомлар
Кўпинча болалар қориннинг юқори қисмида, овқатдан кейин ёки аксинча, оч қоринга пайдо бўладиган ошқозон чуқурида оғриқ ёки оғирликдан шикоят қиладилар. Кўнгил айниши, белчинг, тез тўйинганлик, иштаҳани йўқотиш, баъзида қусиш пайдо бўлади. Ёш болалар оғриқнинг жойини аниқлай олмайдилар ва шунчаки ошқозонга ишора қиладилар ёки инжиқ бўлиб, овқатланишдан бош тортадилар. Шуни эсда тутиш керакки, шунга ўхшаш шикоятлар функционал диспепсия, констипация, гелминтик инфестациялар, сийдик йўлларининг яллиғланиши ва безовталик бузилишларини ўз ичига олади, шунинг учун шифокорнинг баҳолаши талаб қилинади.
- Қориннинг юқори қисмида оғриқ ва оғирлик
- Оғриқ ва озиқ-овқат истеъмоли ўртасидаги боғлиқлик
- Кўнгил айниши, белчинг, эрта тўйинганлик
- Иштаҳанинг пасайиши
- Баъзида қусиш
- Болаларнинг кайфияти бузилади ва овқат эйишни рад этади
Қандай текшириш керак
Текширув бошқа сабабларни текшириш ва истисно қилиш билан бошланади: анемия ва яллиғланишни аниқлаш учун қон тести, умумий сийдик тести, нажас тести ва агар керак бўлса, қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви. Ошқозоннинг ултратовуш текшируви гастритни баҳоламаслиги ёки тасдиқламаслигини тушуниш керак: у ўт пуфаги, ошқозон ости бези ва буйраклар билан боғлиқ муаммоларни бартараф этиш учун амалга оширилади. Асосий усул гастроскопия бўлиб қолади, унда шифокор шиллиқ қаватни кўради ва биопсия олиши мумкин. Болаларда кўрсатмаларга мувофиқ, кўпинча доривор уйқу билан амалга оширилади. Ҳ. пйлори инфекцияси нафас олиш тести ёки ахлат антижени тести билан аниқланади; Антикорлар учун қон тести даволанишни кузатиш учун мос эмас.
- Педиатрнинг текшируви ва огоҳлантириш белгиларини баҳолаш
- Тўлиқ қон рўйхати, сийдик тести, нажас тести
- Бошқа сабабларни истисно қилиш учун қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви
- Кўрсаткичларга кўра биопсия билан гастроскопия
- Нафас тести ёки ахлатда Ҳ. пйлори антижени
- Даволашни кузатиш учун антикорлар учун қон тестини рад этиш
Даволаш
Ҳ. пйлори инфекцияси тасдиқланса, антибиотиклар ва кислота редукторини ўз ичига олган кўп дори-дармонларни қабул қилиш тартиби белгиланади. Курс тўлиқ якунланади ва назорат тести тугагандан кейин маълум вақт ўтади. Антибиотикларни ўз-ўзидан қабул қилиш мумкин эмас: бу бактериал қаршилик ва даволанишнинг муваффақияцизлигига олиб келади. Оғриқ қолдирувчи воситалар билан боғлиқ гастрит учун препарат тўхтатилади ёки шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда алмаштирилади. Семптоматик равишда кислотани камайтирадиган воситалар курсда ва ёшга қараб дозада қўлланилади. Гастрит учун ферментлар, холеретик, ўсимлик препаратлари ва бифид препаратлари асосий даволаш усули эмас ва ҳар доим ҳам буюрилмайди.
- Врач томонидан тайинланган Ҳ. пйлори йўқ қилиш схемаси
- Курсдан кейинги тест
- Ошқозонни безовта қиладиган дори-дармонларни тўхтатиш ёки алмаштириш
- Кислоталикни камайтирадиган воситалар, курс
- Оила аъзоларини текшириш ва керак бўлганда даволаш
- Антибиотиклар билан ўз-ўзини даволашдан қочиш
Озиқланиш ва режим
Пуреед озиқ-овқат билан қаттиқ диеталар замонавий ёндашув томонидан қўллаб-қувватланмайди, лекин режим ҳақиқатан ҳам муҳимдир. Боланинг мунтазам равишда, кунига 4-5 марта овқатланиши, нонуштани ўтказиб юбормаслик, кечаси ортиқча овқатланмаслик ва овқатни қуруқ газаклар билан алмаштирмаслик яхшидир. Касалликнинг кучайиши даврида ўсмирлар тез-тез ичадиган аччиқ, қизариб пишган, жуда ёғли ичимликлар, газланган ичимликлар, кучли чой, қаҳва ва энергетик ичимликларни чекланг. Психологик томонга эътибор қаратиш лозим: мактаб ўқувчиларида қорин оғриғи кўпинча ташвиш ва академик стресс билан кучаяди. Оддий диетага қайтиш семптомлар йўқолиши билан аста-секин содир бўлади.
- Кунига 4-5 марта мунтазам овқатланиш
- Мажбурий нонушта, кечаси овқат йўқ
- Аччиқ, қовурилган, газланган сув ва энергетик ичимликларни чеклаш
- Рационда этарли миқдорда ичимлик ва сабзавотлар
- Стресс даражасига ва уйқу режимига эътибор беринг
- Кучланишдан кейин диетани босқичма-босқич кенгайтириш
- Оилада инфекция аниқланган тақдирда алоҳида идишлар ва гигиена