Увеитнинг қандай турлари мавжуд?
Таснифлаш чороиднинг қайси қисми яллиғланганлигига асосланади. Олдинги увеит - иритис ва иридоциклит - кўпинча пайдо бўлади ва ёрқин аломатлар беради: оғриқ, фотофоби, қизариш. Ўрта увеит асосан сузувчи хиралашган ҳолда намоён бўлади, орқа увеит хороид ва ретинага таъсир қилади ва биринчи навбатда кўришни камайтиради, панувеит барча қисмларга таъсир қилади. Курсга кўра, увеит ўткир, сурункали ва такрорий бўлиши мумкин. Ҳар иккала текширув ҳам, даволаниш ҳам шаклга боғлиқ, шунинг учун бу эрда ўз-ўзидан ташхис қўйиш мумкин эмас.
- Олдинги увеит - иритис, иридоциклит
- Ўрта увеит - шишасимон тананинг яллиғланиши
- Постериор увеит - хориоретинит
- Панувеит - барча бўлимларнинг шикастланиши
- Ўткир, сурункали ва такрорий курс
Умумий касалликларнинг сабаблари ва алоқалари
Тахминан ярмида увеит тизимли касалликлар билан боғлиқ. Классик мисол ҲЛА-Б27 антижени ташувчиларда ўткир олдинги увеит бўлиб, кўпинча анкилозан спондилит ёки реактив артрит билан боғлиқ. Болаларда увеит балоғатга этмаган идёпатик артрит билан юзага келади ва хавфлидир, чунки у деярли шикоятларсиз содир бўлади. Юқумли сабаблар - ҳерпес вируслари, сил, сифилиз, токсоплазмоз. Алоҳида-алоҳида, увеит шикастланиш ва кўз операциясидан кейин ажралиб туради. Кўпинча, текширувдан сўнг, сабаб номаълум бўлиб қолади ва бундай увеит идёпатик деб аталади.
- Анкилозан спондилит ва ҲЛА-Б27
- Вояга этмаган идёпатик артрит
- Саркоидоз
- Беҳчет касаллиги
- Сил, сифилиз, герпес, токсоплазмоз
- Кўзнинг шикастланиши ва операциялари
- Яллиғланишли ичак касалликлари
Семптомлар
Олдинги увеит билан кўз оғрийди, асосан шох парда атрофида қизил рангга айланади, ёруғликка кескин таъсир қилади ва кўриш хиралашади. Касал кўзнинг қорачиғи соғлом кўзга қараганда торроқ бўлиши мумкин ва ёруғликка камроқ таъсир қилади ва битишмалар пайдо бўлганда, шакли ўзгариши мумкин. Постериор увеит одатда оғриқ келтирмайди, лекин сузувчи доғлар, парда ва кўриш кескинлигининг пасайиши пайдо бўлади. Артритли болада увеит кўпинча асемптоматикдир, шунинг учун бундай болалар офталмолог томонидан мунтазам профилактик текширувларга муҳтож.
- Кўзда оғриқ ва оғриқ
- Фотофобия ва лакримация
- Шох парда атрофида қизариш
- Туман ва кўришнинг пасайиши
- Флоатерс
- Кўз қорачиғи шакли ва реакциясининг ўзгариши
Диагностика
Ташхис офталмолог томонидан ёриқ чироқда текшириш вақтида амалга оширилади: олд камерада яллиғланиш ҳужайралари, шох парданинг орқа юзасида чўкмалар ва ириснинг ёпишқоқлиги кўринади. Кўз ичи босимини ўлчаш керак, чунки увеит билан у камайиши ёки ошиши мумкин. Фундус кенгайган кўз қорачиғи билан текширилади; булутли муҳит бўлса, кўзнинг ултратовуш текшируви ёрдам беради. Бунинг сабабини қидириш мақсадли тарзда амалга оширилади: яллиғланишни аниқлаш, сил ва бошқа инфекцияларни текшириш, ревматолог билан маслаҳатлашиш, керак бўлганда, ҲЛА-Б27 териш ва бўғимларнинг рентгенограммаси.
- Ёриқ чироқ биомикроскопияси
- Кўз ичи босимини ўлчаш
- Кўз қорачиғининг кенгайиши билан фундус текшируви
- Б режимида кўзнинг ултратовуш текшируви
- Тўлиқ қон рўйхати, СРП, ревматоид омил
- Сил ва инфекциялар учун тест
- Ревматолог билан маслаҳатлашув
Даволаш ва кузатиш
Олдинги увеитни даволашнинг асоси шифокор томонидан белгиланган схема бўйича глюкокортикостероидлар билан томчилар ва кўз қорачиғини кенгайтирадиган томчилардир: улар спазмдан оғриқни энгиллаштиради ва ìрíсíнинг линзалар билан бирлашишини олдини олади. Жиддий яллиғланиш ҳолатида конъюнктива ёки парабулбар остида инъэкция қўшилади. Агар увеит юқумли бўлса, антивирал ёки антибактериал препаратлар буюрилади ва тизимли касаллик бўлса, ревматолог асосий терапияни танлайди. Биринчи яхшиланишда даволанишни мустақил равишда тўхтатиб бўлмайди: гормонал томчиларни кескин олиб ташлаш кўпинча алевленмени келтириб чиқаради. Кўз ичи босимини кузатиш мажбурийдир.
- Глюкокортикостероидлар шифокорнинг схемасига мувофиқ томчиларда
- Кўз қорачиғини ёпишқоқликка қарши кенгайтирадиган томчилар
- Конюнктива ва парабулбар остида инъэкция
- Аниқланган патогенлар учун инфекцияга қарши даволаш
- Тизимли касалликлар учун асосий терапия
- Кўз ичи босимини кузатиш
- Артритли болалар учун мунтазам текширувлар
