Ретинага нима бўлади
Оддий туғилиш вақтида томирлар ретинанинг четига қадар ўсишга вақтлари бор. Агар чақалоқ муддатидан олдин туғилса, ўсиш тўхтайди ва қон таъминоти бўлмаган зона қолади. Бу зона қон томир шаклланишини рағбатлантирадиган моддаларни чиқаради ва ундан ўсадиган тартибсиз томирлар бўлган мил нормал ретинанинг чегарасида пайдо бўлади. Жараён ўз-ўзидан йўқолади ва тўр парда аста-секин этук бўлади ёки ривожланади. Энг ёмон ҳолатда, ўсиб бораётган толали тўқималар қисқаради ва кўзнинг тўр пардасини пастки қатламлардан йиртиб ташлайди.
- 1-босқич - зоналар чегарасида юпқа демаркация чизиғи
- 2-босқич - чизиқ баланд шафтга айланади
- 3-босқич - витреус танасига янги ҳосил бўлган томирларнинг ўсиши
- 4-босқич - қисман ретинал деколма
- 5-босқич - тўлиқ ретинал деколма
- Алоҳида-алоҳида, тез оқимга эга бўлган агрессив орқа шакл ажралиб туради
Ким хавф остида
Асосий омиллар - эрта туғилиш даражаси ва туғилиш вазни: муддат ва вазн қанча паст бўлса, эҳтимоллик шунчалик юқори бўлади. Кислород консентрациясининг ўзгариши билан узоқ муддатли кислородни қўллаб-қувватлаш рол ўйнайди, шунинг учун замонавий бўлимларда у эҳтиёткорлик билан дозаланади ва назорат қилинади. Хавф оғир неонатал даврлар билан ортади: сепсис, интравентрикуляр қон кетишлар, анемия ва қон қуйиш, узоқ муддатли сунъий шамоллатиш, интраутерин ўсишнинг кечикиши ва кўп ҳомиладорлик.
- Ҳомиладорлик муддати 32 ҳафтадан кам
- Туғилган вазни 1500 граммдан кам
- Узоқ муддатли кислородли терапия ва механик вентиляция
- Сепсис ва оғир инфекциялар
- Қон қуйиш, оғир анемия
- Кўп ҳомиладорлик, ҳомила ўсишини чеклаш
Текшириш вақти энг муҳими
Ретинопатия асемптоматик тарзда ривожланади ва ягона ҳимоя - бу қатъий белгиланган вақт оралиғида фундусни мунтазам текшириш. Эрта туғилган чақалоқнинг биринчи текшируви одатда туғилгандан бир неча ҳафта ўтгач белгиланади; аниқ сана ҳомиладорлик ёши ва боланинг аҳволига қараб офталмолог томонидан белгиланади. Кейинги текширувлар ҳар 1-2 ҳафтада такрорланади ва кўпинча агар расм хавотирли бўлса, томирлар ретинанинг четига қадар ўсади. Ҳатто битта ташрифни ўтказиб юбориш хавфли: касаллик бир неча кун ичида оғир босқичга ўтиши мумкин ва даволаниш фақат тор вақт оралиғида самарали бўлади.
- Биринчи текширув неонатолог билан биргаликда офталмолог томонидан белгиланади
- Текширув махсус линзалар орқали ўқувчиларнинг кенгайиши билан амалга оширилади.
- Текширувларни ҳар бир ёки икки ҳафтада такрорланг
- Кузатиш ретинал томирлар тўлиқ этук бўлгунга қадар давом этади.
- Ўтказиб юборилган ташриф болангизнинг кўриш қобилиятини йўқотиши мумкин.
- Имтиҳонлар боланинг хатти-ҳаракати ва реакцияларини баҳолашнинг ўрнини боса олмайди.
Бола қандай текширилади
Текширувдан олдин кўз қорачиғини кенгайтирувчи томчилар ва анестетик томчилар томизилади. Шифокор пешонадаги офталмоскоп ва махсус линзадан фойдаланади ва кўз қовоқларини юмшоқ спекулум билан ушлаб туради. Жараён бир неча дақиқа давом этади ва бола учун ёқимсиз, аммо хавфли эмас; Кўпгина бўлимлар кенг майдонли ретинал камералардан фойдаланади, бу эса фундуснинг расмини тасвир шаклида ёзиб олади ва вақт ўтиши билан уни таққослаш имконини беради. Шифокор зарарланган ҳудудни, босқични ва қон томир фаоллиги белгиларининг мавжудлигини тасвирлайди - даволаш тўғрисидаги қарор тўғридан-тўғри бунга боғлиқ.
- Текширувдан олдин томчилар билан ўқувчиларнинг кенгайиши
- Кўз қопқоғи чайқовчаси билан линзалар орқали фундусни текшириш
- Ретина камераси билан суратга олиш
- Жараённинг зонаси, босқичи ва фаоллигини баҳолаш
- Шаффоф бўлмаган муҳитда кўзнинг ултратовуш текшируви
- Шифокор томонидан белгиланган жадвалга мувофиқ назорат текширувлари
Даволаш ва кузатиш
Энгил босқичлар кўпинча ўз-ўзидан регрессияланади ва кузатиш этарли. Чегара босқичига эришилганда, даволаниш шошилинч равишда, одатда, кейинги бир неча кун ичида амалга оширилади: ретинанинг аваскуляр зонасининг лазерли коагуляцияси амалга оширилади ёки кўз бўшлиғига янги томирларнинг ўсишини бостирадиган препарат киритилади. Ретинанинг ажралиши мураккаб операцияни талаб қилади ва натижа энди кафолатланмайди. Муваффақиятли даволанишдан кейин ҳам бола йиллар давомида офталмологнинг назорати остида қолади: бундай болаларда кўпинча миёпи, страбисмус, амблиёпия ва глаукома ривожланади, уларни вақтида тузатиш керак.
- Прогрессия белгиларисиз 1-2 босқичларни кузатиш
- Остона босқичида ретинанинг лазер коагуляцияси
- Препаратни кўрсатмаларга мувофиқ интравитреал юбориш
- Ретинанинг ажралиши учун жарроҳлик
- Келажакда офталмологнинг йиллик кузатуви
- Миёпи, страбисмус, амблиёпияни ўз вақтида тузатиш
