Бу қандай ўсимта
Ретина тез бўлинадиган ҳужайралардан ҳосил бўлади. Одатда, уларнинг бўлиниши ўз вақтида тўхтайди, лекин агар тартибга солувчи геннинг иккала нусхаси ҳам шикастланган бўлса, назорат йўқолади ва ҳужайралар кўпайишда давом этиб, ўсимта тугунини ҳосил қилади. У витреус ичида, ретинанинг остида ўсиши ёки бутун юзасига тарқалиши мумкин. Даволашсиз ўсимта кўздан ташқарида оптик асаб бўйлаб ва қон оқими орқали тарқалади. Тахминан учдан бирида иккала кўз ҳам таъсирланади ва у деярли ҳар доим ирсийдир.
- Бир томонлама шакл - кўпинча тасодифий, кейинроқ аниқланади
- Икки томонлама шакл - деярли ҳар доим ирсий
- Ирсий шакл эрта ёшда пайдо бўлади
- Шишасимон ёки ретинанинг остида ўсиши
- Оптик асаб бўйлаб тарқалиш энг хавфли йўналишдир
Ота-оналар эътибор берадиган биринчи белгилар
Энг тез-тез учрайдиган ва энг таниқли аломат - лейкокория: одатдаги қизил порлаш ўрнига, ўқувчи оқ, сарғиш ёки кулранг порлашни беради. Бу, айниқса, бир кўз қорачиғи қизил, иккинчиси оқ бўлган флешли фотосуратларда тез-тез сезилади. Иккинчи энг кенг тарқалган аломат - тўсатдан страбисмус: марказий зонадаги шиш кўзларни аниқ кўришдан маҳрум қилади ва у тўғри позицияни сақлаб қолишни тўхтатади. Камроқ, кўз қизариб кетади, яллиғланган ёки оғриқли кўринади, ўқувчи кенгаяди ва ìрíсí ранги ўзгаради.
- Қизил ўрнига оқ кўз қорачиғининг акси
- Тўсатдан пайдо бўлган страбисмус
- Инфекциясиз кўзнинг қизариши ва шишиши
- Ёруғликка жавоб бермайдиган кенгайган ўқувчи
- Ирис рангининг ўзгариши
- Кейинги босқичларда - кўзнинг чиқиши
Диагностика
Диагностика педиатрик офталмолог томонидан фундусни кенг ўқувчи билан текширишда амалга оширилади; ёш болаларда, беҳушлик остида, чунки иккала кўзнинг тўр пардасининг бутун атрофини диққат билан текшириш керак. Ултратовуш текшируви характерли калций қўшимчалари билан масса шаклланишини кўрсатади. Орбиталар ва миянинг МРИ ўсимта кўздан ташқарига тарқаладими ёки йўқми, оптик асаб таъсирланганми ёки йўқлигини аниқлайди. Агар ретинобластомага шубҳа бўлса, биопсия ўтказилмайди: ҳужайралар тарқалиши туфайли хавфли. Оила генетик маслаҳатдан ўтиши ва боланинг ака-укаларини текшириши керак.
- Кенг кўз қорачиғи билан беҳушлик остида фундусни текшириш
- Кўзнинг ултратовуш текшируви
- Орбита ва миянинг МРИ
- Яйилиш хавфи туфайли биопсияни рад этиш
- Генетика текшируви ва оилавий маслаҳат
- Биродарлар скрининги
Даволаш
Тактика болалар онкологлари ва офталмологлари кенгаши томонидан белгиланади ва бу ўсимтанинг катталигига, унинг жойлашган жойига ва иккала кўзнинг таъсирланганлигига боғлиқ. Замонавий ёндашув ҳаётни, кўзни ва кўришни сақлаб қолишга ҳаракат қилади: биринчи навбатда, кимётерапия тугунни камайтиради, кейин маҳаллий усуллар қўлланилади - лазер коагуляцияси, криётерапия, радиоактив пластинкани тикиш. Катта шиш кўзни тўлдирса ёки оптик асаб бўйлаб тарқалиш билан таҳдид қилса, кўз олиб ташланади ва бу боланинг ҳаётини сақлаб қолади. Олиб ташлангандан сўнг, табиий кўринадиган протез танланади. Даволаш ҳар доим ихтисослаштирилган болалар саратон марказида амалга оширилади.
- Тизимли ёки маҳаллий кимётерапия
- Лазер коагуляцияси ва кичик жароҳатларнинг криётерапияси
- Брахитерапия - радиоактив пластинкани тикиш
- Катта ўсма ва тарқалиш хавфи бўлса, кўзни олиб ташлаш
- Жарроҳликдан кейин кўзни протезлаш
- Анестезия остида мунтазам текширувлар билан узоқ муддатли кузатув
Кузатиш ва ирсият
Муваффақиятли даволанишдан кейин ҳам бола узоқ вақт давомида кузатув остида қолади: фундус текширувлари жадвалга мувофиқ такрорланади, шу билан бирга янги жароҳатлар хавфи сақланиб қолади. Ирсий шаклга эга бўлган болалар умрбод эътиборни талаб қилади, чунки улар ҳаёти давомида, айниқса радиация терапиясидан кейин бошқа ўсмаларга эга бўлиш эҳтимоли кўпроқ. Агар оилада аллақачон ретинобластома касаллиги бўлган бўлса, болалар ҳаётнинг биринчи кунлариданоқ текширилади ва генетик маслаҳат назоратни режалаштиришга ёрдам беради. Ота-оналар учун дарҳол эътибор талаб қиладиган белгиларни билиш муҳимдир.
- Даволанишдан кейин мунтазам фундус текширувлари
- Ирсий шакл учун умрбод кузатиш
- Касаллик тарихи бўлган оилаларда янги туғилган чақалоқларни текшириш
- Ота-оналар учун генетик маслаҳат
- Ҳар қандай янги қийшиқ ва оқ кўз қорачиғини акс эттиришга эътибор
- Белгиланган муддатларда барча болалар учун офталмолог томонидан режалаштирилган текширувлар
