Нима бўлмоқда ва нима учун
Оптик нерв толалари миелин қобиғи билан қопланган бўлиб, сигнал узатилишини тезлаштиради. Неврит билан иммунитет ҳужайралари бу мембранага ҳужум қилади, ўтказувчанлик бузилади ва тасвир бузилган ва заифлашган мияга этиб боради. Агар яллиғланиш кўз олмасининг орқасида жойлашган бўлса, биринчи кунларда кўзнинг туби нормал кўринади ва шифокор ретробулбар неврит ҳақида гапиради. Отоиммüн ҳужумнинг сабаби тўлиқ маълум эмас, лекин баъзи беморларда у кўп склероз ёки ўзига хос антикорлар ишлаб чиқарилган баъзи касалликлар билан боғлиқ.
- Демиелинация қилувчи неврит, шу жумладан кўп склерозда
- Оптика спектрининг нейромелит касалликлари
- Миелин оқсилига антикорлар билан боғлиқ неврит
- Вирусли ва бактериал инфекцияларда юқумли неврит
- Тизимли отоиммüн касалликларда яллиғланиш
- Синусит ва орбитал яллиғланиш туфайли нервларнинг шикастланиши
Семптомлар
Кўриш одатда бир неча соат ёки кун давомида аста-секин ёмонлашади ва иккинчи ҳафтанинг охирида энг ёмон даражага этади. Шахс туманни, марказда қуюқ ёки кулранг нуқта, рангларнинг ёрқинлиги ва тўйинганлигининг пасайиши, айниқса қизил рангни тасвирлайди. Орбитанинг чуқурлигидаги оғриқлар, ён томонларга қараганида кучайиши характерлидир. Баъзи одамлар кўзларини ҳаракатлантирганда ёруғлик чақнашини, шунингдек, иссиқда, иссиқ душда ёки машқдан кейин лойқа кўришни бошдан кечиришади. Классик неврит билан иккинчи кўз нормал кўради.
- Бир кўзда бир неча соат ёки кун давомида кўришнинг йўқолиши
- Кўзни ҳаракатга келтирганда оғриқ
- Кўриш майдонининг марказидаги нуқта
- Рангларнинг хиралашиши ва хиралашиши
- Кўзларингизни ҳаракатга келтирганингизда ёруғлик милтиллайди
- Ҳаддан ташқари иссиқлик туфайли кўришнинг ёмонлашиши
- Таъсирланган кўзда нурга ўқувчиларнинг реакцияси заифлашади
Диагностика
Офталмолог кўриш кескинлигини, рангни кўришни, ўқувчиларнинг реакциясини баҳолайди ва фундусни текширади; ретробулбар шаклида у ўзгармаган бўлиши мумкин ва бу ташхисни инкор этмайди. Компютер периметри кўриш майдонининг характерли йўқолишини аниқлайди. Мия ва орбиталарнинг контрастли МРИ асосий рол ўйнайди: у асаб яллиғланишини тасдиқлайди ва бир хил даражада муҳим, кўп склероз хавфини аниқлайдиган мия оқ моддасидаги лезёнларни аниқлайди. Атипик расм бўлса, шифокор махсус антикорлар учун тестларни ва инфекцияларни текширишни белгилайди.
- Кескинлик ва рангни кўришни текшириш
- Ўқувчиларнинг реакциясини баҳолаш
- Фундус текшируви
- Компютер периметри
- Контрастли мия ва орбиталарнинг МРИ
- Ретинанинг оптик когерент томографияси
- Атипик ҳолатларда ўзига хос антикорлар учун тестлар
Даволаш
Кўп ҳолларда кўриш даволанмасдан тикланади, аммо сезиларли пасайиш бўлса, шифокор вена ичига юқори дозаларда глюкокортикоидларнинг қисқа курсини буюради: кўришнинг якуний даражаси бироз ўзгарган бўлса-да, тикланишни тезлаштиради. Ушбу ҳолат учун гормон таблеткаларини паст дозаларда қабул қилиш тавсия этилмайди. Оғир шаклларда ва жавоб этишмаслигида плазмаферез қўлланилади. Агар неврит кўп склероз ёки тегишли касалликнинг намоён бўлиши бўлиб чиқса, невролог касалликнинг йўналишини ўзгартирадиган узоқ муддатли терапияни танлайди. Ҳар қандай даволаниш текширувдан сўнг шифокор томонидан белгиланади.
- Кўрсатмаларга кўра қисқа муддатли вена ичига глюкокортикоидлар
- Паст дозаларда планшетли гормонлар қўлланилмайди
- Оғир ҳолатларда плазмаферез
- Асосий касалликни невролог томонидан даволаш
- Вақт ўтиши билан офталмолог томонидан кузатув
- Юқумли табиатнинг инфекциясини даволаш
Прогноз ва кейинги нима
Яхшилаш одатда икки-тўрт ҳафта ичида бошланади ва кўпчилик учун кўриш кескинлиги бир неча ой ичида аввалги даражасига ёки яқинига қайтади. Баъзи одамлар ҳали ҳам қизиб кетганда контрастнинг бироз пасайиши, рангларнинг хиралашиши ёки кўришнинг хиралашишини бошдан кечиришади - бу янги алевленме белгиси эмас. Қайта тиклашдан кейинги асосий вазифа неврологнинг кузатувидир, чунки кўп склероз ривожланиш хавфи МРИда шикастланишлар мавжудлигига боғлиқ. Агар касаллик аниқланса, терапияни эрта бошлаш алевленме частотасини камайтиради.
- Қайта тиклаш одатда 1-3 ой давом этади
- Контраст ва ранг идрокининг мумкин бўлган қолдиқ камайиши
- МРИ назорати билан невролог томонидан кузатув
- Ташхис тасдиқлангандан кейин кўп склерозни эрта даволаш
- Такрорий эпизод шошилинч текширув учун сабабдир
- Иссиқликда кўриш ёмонлашса, қизиб кетишдан сақланинг
