Ретинада нима содир бўлади
Ретинал томирлар одатда тўқималардан суюқлик ва оқсилларнинг ўтишига йўл қўймайдиган зич тўсиқ билан ажралиб туради. Ушбу тўсиқ шикастланганда, плазма чиқиб кетади ва кўзнинг тўр пардаси қатламлари орасида тўпланиб, асал чуқурига ўхшаш кичик бўшлиқларни ҳосил қилади. Макула бир ярим-икки марта қалинлашади, фоторецепторлар орасидаги масофа ўзгаради ва мия бузилган тасвирни олади. Ҳужайралар тирик бўлса-да, тикланиш мумкин, аммо узоқ муддатли шишиш билан улар аста-секин ўлишади ва суюқлик бутунлай йўқ қилинганидан кейин ҳам кўриш қайтмайди.
- Кистик шиш - кўзнинг тўр пардаси қатламларида суюқлик бўшлиқлари
- Диффуз шиш - макуланинг бир хил қалинлашиши
- Нейроепителиал ажралиш - кўзнинг тўр пардаси остидаги суюқлик
- Витреус томонидан чўзилганида тортишиш билан шиш
- Узоқ муддатли шишиб кетиш ҳужайранинг қайтарилмас ўлимига олиб келади
Сабаблари
Энг кўп учрайдиган сабаб диабетдир: юқори шакар даражаси билан ретинал капиллярларнинг деворлари шикастланади ва суюқлик оқиши бошланади. Иккинчи муҳим омил - ретинал вена тромбози, қоннинг чиқиши бузилганда ва капиллярларда босим кучаяди. Кўпинча катаракт операциясидан кейин шиш пайдо бўлади, одатда операциядан бир неча ҳафта ўтгач. Бошқа сабаблар - увеит, нам ёшга боғлиқ макула дегенерацияси, ретинада шишасимон таранглик, ирсий дистрофиялар ва баъзи дориларнинг ён таъсири.
- Диабетик ретинопатия
- Ретинал вена тромбози
- Катаракт операциясидан кейинги ҳолат
- Увеит ва кўзнинг яллиғланиш касалликлари
- Нам макула дегенерацияси
- Витреомакуляр тракция, ирсий дистрофиялар
Семптомлар
Шикоятлар, айниқса, кўриш марказига тегишли. Матн хиралашади, ҳарфлар бир-бирининг устига ўрмаланади ва узоқдаги одамларнинг юзларини таниб олиш қийинроқ. Метаморфопси жуда характерлидир: деразадаги панжаралар, эшик рамкалари, китобдаги чизиқлар эгри ёки синган кўринади. Баъзи беморлар объэктлар бир кўзда бошқасига қараганда кичикроқ кўринишини таъкидлашади. Ранглар хиралашади ва сиз булутли ойнадан қараётгандек бўласиз. Оғриқ йўқ, кўз ташқи томондан тинч, периферик кўриш нормал бўлиб қолади.
- Лойқа марказий кўриш
- Тўғри чизиқларнинг эгрилиги
- Марказда кулранг ёки қора нуқта
- Объэктларнинг ўлчамини идрок этишни ўзгартириш
- Хира ранглар
- Ўқиш ва кичик қисмлар билан ишлашда қийинчилик
Диагностика
Асосий усул - оптик когерент томография: у кўзнинг тўр пардасини қатлам билан кўрсатади, макула қалинлигини микрометрларда ўлчайди ва суюқлик билан бўшлиқларни аниқлайди. Даволашнинг самарасини баҳолайдиган ОКТ ҳисобланади. Фундусни кенгайган ўқувчи билан текшириш сабабни кўришга ёрдам беради: қон кетишлар, ўзгарган томирлар, янги ҳосил бўлган томирлар. Флоресан ангиографияси томирларнинг суюқлик оқаётган жойини аниқ кўрсатади. Оддий Амслер тести беморнинг ўзи уйда чизиқлар эгрилигини кузатиш имконини беради. Қанд миқдори ва қон босимингизни текшириб кўринг.
- Ретинанинг оптик когерент томографияси
- Кўз қорачиғининг кенгайиши билан фундус текшируви
- Ўз-ўзини назорат қилиш учун Амслер тести
- Кўрсаткичлар бўйича флоресан ангиография
- Компютер периметри
- Гликатланган гемоглобин, қон глюкоза, қон босимини назорат қилиш
Даволаш
Макула шишини замонавий даволаш прогнозни ўзгартирди: илгари кўришнинг доимий пасайишига олиб келган нарса энди кўп ҳолларда қайтарилади. Асосий усул - қон томир ўсиш омилини блоклайдиган дориларнинг интравитреал инъэкциялари; улар курсда, мунтазам ОКТ мониторинги билан бошқарилади. Этарли таъсир ёки яллиғланиш табиати бўлса, узоқ муддатли гормонал имплантлар қўлланилади. Лазерли даволаш диабетик шишнинг маълум шакллари учун қўлланилади. Катаракт операциясидан кейин шишиш одатда яллиғланишга қарши томчиларга яхши жавоб беради. Агар кўзнинг тўр пардаси витреус танаси томонидан тортилса, витректомия амалга оширилади. Шу билан бирга, диабет ва гипертензияни даволаш керак.
- Шифокор томонидан тайинланган интравитреал инъэкция
- Шишнинг яллиғланиш табиати учун гормонал имплантлар
- Муайян шакллар учун лазер коагуляцияси
- Катаракт операциясидан кейин яллиғланишга қарши томчилар
- Витреус таранглиги учун витректомия
- Шакар, қон босими ва холестеринни қаттиқ назорат қилиш
