Кератит нима ва қандай шакллар мавжуд?
Шох парда бир неча қатламлардан иборат ва қон томирларига эга эмас, шунинг учун инфекция тез тарқалади ва ҳимоя механизмлари секинроқ ишлайди. Яллиғланиш фақат юзаки эпителийга таъсир қилиши мумкин, кейин эса у изсиз шифо беради ёки чуқур қатламларга кириб, лойқаликни қолдиради. Оғир ҳолатларда шох парданинг яраси пайдо бўлади, бу кўзни тешилиш билан таҳдид қилади. Шифокорлар кератитни лезённинг сабаби, чуқурлиги ва жойлашишига қараб таснифлашади. Дори воситаларини танлаш бунга боғлиқ, шунинг учун кератитнинг барча турлари учун бир хил томчилар йўқ.
- Бактериал - кўпинча объэктив тақиб юрувчиларда
- Вирусли - герпетик, аденовирус
- Қўзиқорин - ўсимликлар томонидан жароҳатланганидан кейин
- Асантҳамоеба - линзалар сув билан алоқа қилганда
- Юқумли бўлмаган - қуруқ кўз, ултрабинафша куйиш, травма
- Юзаки ва чуқур, шох парданинг яраси
Сабаблари ва хавф омиллари
Контакт линзалар шох парданинг кислород билан таъминланишини бузади ва микроблар учун шароит яратади, айниқса уларда ухласангиз, сузсангиз, уларни муслук суви билан ювсангиз ёки кутилганидан кўпроқ вақт давомида кийсангиз. Ҳерпес симплех вируси биринчи инфекциядан кейин танада қолади ва стресс, совуқ ёки ултрабинафша нурланиш туфайли такрорий кератитга олиб келиши мумкин. Қум, металл талаş, тирноқ ва шохлардан шох пардага микротраумлар инфекцияга йўл очади. Пайвандлаш ва ҳимоясиз ёрқин қуёш шох парда куйишига олиб келади. Қуруқ кўзлар, кўз қовоқларининг тўлиқ ёпилмаслиги ва шох парданинг сезгирлигининг пасайиши ҳам яллиғланишга ёрдам беради.
- Контакт линзалари билан ухлаш ва чўмилиш
- Линзалар ва идишларнинг ёмон гигиенаси
- Ҳерпетик инфекция
- Жароҳатлар ва бегона жисмлар
- Хавфсизлик кўзойнагисиз пайвандлаш ва УВ
- Қуруқ кўз синдроми, кўз қовоқларининг тўлиқ ёпилмаслиги
- Гормонал томчиларни ўз-ўзини бошқариш
Семптомлар
Кератит одатда кўзда қум ёки қолдиқ ҳисси билан бошланади, бу тезда оғриққа айланади. Кўз қизариб кетади, айниқса шох парда атрофида кўп миқдорда лакримация ва кучли фотофоби бор, бу кўзни очишни қийинлаштиради. Кўриш хиралашади. Шох пардада оқ рангли нуқта сезилиши мумкин. Бактериал кератит билан йирингли оқим мавжуд; ҳерпетик кератит билан шох парданинг сезгирлиги пасайганлиги сабабли оғриқ баъзан заифроқ бўлади. Пайвандлаш куйиши ишдан кейин бир неча соат ўтгач ўткир оғриқ ва лакримация сифатида намоён бўлади.
- Оғриқ ва бегона жисм ҳисси
- Шох парда атрофида қизариш
- Фотофобия
- Йиртилиш
- Лойқа кўриш
- Шох пардада оқ нуқта
- Кўз қовоқларининг спазми
Диагностика
Офталмолог кўзни ёриқ чироқда текширади ва шох парданинг шикастланган жойларини бўяйдиган флüоресан бўёғини томизади. Қусурнинг шакли ва чуқурлиги сабабни кўрсатишга ёрдам беради: масалан, далланадиган нақш ҳерпесга хосдир. Агар бактериал, замбуруғли ёки акантамоеба инфекциясига шубҳа қилинган бўлса, дори воситаларига сезгирликни аниқлаш учун микроскоп ва маданият учун шох пардадан қирқиш олинади, баъзида контакт линзалари ва идиш текширилади. ПСР вирусли кератитни ташхислаш учун ишлатилади. Шифокор, шунингдек, шох парданинг сезгирлигини текширади ва кўз ичи босимини ўлчайди.
- Ёриқ чироқ биомикроскопияси
- Флоресан билан бўяш
- Микроскоп ва маданият учун шох пардани қириб ташлаш
- Контакт линзалари ва контейнердан маданият
- Ҳерпес вируслари учун ПСР
- Кўрсаткичлар бўйича шох парданинг конфокал микроскопияси
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш фақат патогенга қараб офталмолог томонидан белгиланади. Бактериал кератит учун антибактериал томчиларни тез-тез инстилация қилиш, ҳерпес учун - антивирал препаратлар, қўзиқорин ва акантамоеба учун - махсус узоқ курслар қўлланилади. Даволаш пайтида контакт линзалари бутунлай тўхтатилади. Шифокор рецептисиз гормонал томчилар хавфли: ҳерпес ва қўзиқорин инфекциялари бўлса, улар шох парданинг тешилишига олиб келиши мумкин. Чуқур чандиқлар ва тешилиш хавфи бўлса, шох парда трансплантацияси амалга оширилади. Олдини олиш учун линзаларни кийиш қоидаларига риоя қилиш ва ишлаётганда кўзингизни ҳимоя қилиш муҳимдир.
- Қайта тикланмагунча контакт линзаларидан сақланинг
- Белгиланганидек антибактериал, антивирал ёки антифунгал томчилар
- Шох парданинг бегона жисмини олиб ташлаш
- Немлендириси томчилар ва ёруғликдан ҳимоя қилиш
- Яралар ва тешилишлар учун кератопластика
- Линзалар билан ухламанг ёки сузманг
- Пайвандлаш ва металл билан ишлаш учун ҳимоя кўзойнаклари
