Кўзда нима содир бўлади
Короид склера ва ретинанинг ўртасида жойлашган бўлиб, томирларнинг зич тармоғини ўз ичига олади. Улар орқали патогенлар ёки иммунитет ҳужайралари кўзга кириб, яллиғланишни келтириб чиқариши мумкин. Лезёнда тўқималар шишади, инфилтрацияланади ва фоторецепторларнинг озиқланиши бузилади. Витреус танасида ҳужайралар суспензияси пайдо бўлиб, туман ва сузувчи доғлар таъсирини келтириб чиқаради. Яллиғланиш пасайгандан сўнг, ўчоқ ўчоғида пигментли чандиқ қолади: бу соҳада ретина энди ёруғликни сезмайди ва кўриш соҳасида доимий кўр нуқта қолади.
- Марказий диққат макула соҳасида бўлиб, кўришни энг жиддий тарзда камайтиради
- Перипапиллер - оптик диск атрофида
- Периферик - фундуснинг четида, сезилмасдан пайдо бўлиши мумкин
- Фокал, мултифокал ва диффуз вариантлар
- Яллиғланишнинг натижаси пигментли ретинал чандиқдир
Сабаблари
Энг тез-тез учрайдиган юқумли сабаб токсоплазмоздир, кўпинча туғма: лезён туғилишдан бошлаб мавжуд ва йиллар ўтиб фаоллашади. Туберкулёз, сифилиз, герпес гуруҳи вируслари, иммунитети заиф одамларда ситомегаловирус ва камроқ тез-тез қўзиқорин инфекциялари рол ўйнайди. Иккинчи катта гуруҳ - отоиммüн ва тизимли касалликлар: саркоидоз, Беҳчет касаллиги, анкилозан спондилит. Кўзнинг шикастланиши ва юқори миёпиянинг асоратлари алоҳида кўриб чиқилади. Тахминан баъзи беморларда сабабни аниқлаш мумкин эмас.
- Токсоплазмоз, шу жумладан конженитал
- Сил ва сифилис
- Ҳерпес вируслари, ситомегаловирус
- Саркоидоз, Беҳчет касаллиги, тизимли васкулит
- Кўзнинг шикастланиши ва операциялари
- Юқори миёпи, иммунитетнинг пасайиши
Семптомлар
Шикоятлар эпидемия қаерда жойлашганига боғлиқ. Марказдаги яллиғланиш кўриш кескинлигининг тез пасайишига, кўзнинг тўғри олдида қоронғу нуқта ва чизиқларнинг бузилишига олиб келади: эшик рамкаси эгри кўринади, матндаги ҳарфлар сакраб чиқади. Периферик лезён сизни умуман безовта қилмаслиги мумкин ва текширув пайтида тасодифан аниқланади. Флоатерс деярли ҳар доим мавжуд - витреус танасида тутилган ҳужайралар оқибати. Баъзилар ёруғликнинг милтиллаши, қоронғуда кўришнинг хиралашиши ва рангларни идрок этишнинг ўзгариши ҳақида хабар беради. Қизариш ва оғриқ кўзнинг олд қисмларининг яллиғланишига хосдир.
- Туман ва кўриш кескинлигининг пасайиши
- Кўз олдида сузувчи ва доғлар
- Кўриш соҳасидаги қоронғу нуқта
- Тўғри чизиқларнинг бузилиши
- Ёруғлик чақнашлари
- Тушда кўришнинг ёмонлашиши
Диагностика
Кўз қорачиғининг кенгайиши билан фундусни текшириш мажбурийдир - бу жароҳатлар ва чандиқларни кўришнинг ягона йўли. Оптик когерент томография ретинанинг шишиши ва унинг қатламларининг ҳолатини батафсил кўрсатади ва даволанишни кузатиш учун ишлатилади. Компютер периметри кўриш соҳасидаги йўқотишларни қайд қилади. Кўзнинг ултратовуш текшируви шишасимон тана булутли бўлганда ёрдам беради ва фундусни текшириб бўлмайди. Шу билан бирга, улар сабабни қидирмоқдалар: токсоплазмоз, сифилиз, сил, ОИВ тестлари ва тизимли шикоятлар учун - ревматологик текширув ва кўкрак қафаси рентгенограммаси.
- Кўз қорачиғининг кенгайиши билан офталмоскопия
- Ретинанинг оптик когерент томографияси
- Компютер периметри
- Б режимида кўзнинг ултратовуш текшируви
- Токсоплазмоз, сифилиз, сил, ОИВ учун тестлар
- Кўрсаткичлар бўйича юқумли касаллик бўйича мутахассис ва ревматолог билан маслаҳатлашувлар
Даволаш ва олдини олиш
Тактика сабабга кўра белгиланади, шунинг учун ўз-ўзидан даволаниш қабул қилиниши мумкин эмас: отоиммüн яллиғланишга ёрдам берадиган дорилар юқумли жараённинг боришини кескин ёмонлаштириши мумкин. Токсоплазмоз учун антипаразитик препаратлар, сил ва сифилиз учун - ўзига хос терапия, вирусли табиат учун - антивирал препаратлар буюрилади. Яллиғланишга қарши ва гормонал препаратлар қатъий кўрсатмаларга мувофиқ, томчиларда, кўзнинг яқинидаги инъэкция сифатида ёки тизимли равишда қўлланилади. Кўриш кескинлигини сақлаб қолиш учун марказий зонада фаол яллиғланиш шошилинч даволанади. Қайта тиклашдан кейин даврий текширувлар керак: хориоретинит релапсларга мойил.
- Шифокор томонидан белгиланган сабабни даволаш
- Кўрсатмаларга мувофиқ яллиғланишга қарши ва гормонал терапия
- Кўз яқинидаги дори-дармонларни инъэкция қилиш
- ОКТ ва периметрия ёрдамида мониторинг
- Ретинал асоратларни лазер билан даволаш
- Қайта тиклашдан кейин мунтазам фундус текширувлари
