Дистрофияларнинг қандай турлари мавжуд?
Кўзнинг тўр пардаси кўзнинг ички қисмини қоплайдиган нозик, ёруғликка сезгир мембранадир. Периферияда у юпқароқ ва қон таъминоти заифлашади, шунинг учун ўзгаришлар тез-тез пайдо бўлади. Дистрофияларнинг баъзи турлари амалда хавфсиздир, бошқалари эса ёрилиш хавфининг ортиши билан боғлиқ, айниқса бу жойларда витреус танаси тўр пардаси билан маҳкам боғланган бўлса. Шифокорлар дистрофия турини, унинг даражасини, танаффуслар мавжудлигини ва тортишиш белгиларини тасвирлайди. Бу хусусиятлар фақат кузатув ёки профилактик лазер билан даволаш тайинланишини аниқлайди.
- Панжара дистрофияси ёрилиш хавфи учун энг муҳим ҳисобланади
- Салянгоз изи дистрофияси
- Аёзга ўхшаш дистрофия
- Тошли тошлар - одатда хавфсиз
- Ретиносчисис - ретинанинг ажралиши
- Ретинанинг ажралмаган ҳолда йиртилиши
Сабаблари ва хавф омиллари
Дистрофияларнинг аниқ сабаблари тўлиқ маълум эмас. Тўр парда ва хороиднинг ирсий структуравий хусусиятлари муҳим рол ўйнайди. Миёпи билан кўз олмаси чўзилади, тўр пардаси чўзилади ва ингичка бўлади, шунинг учун дегенерация ва ёрилиш хавфи юқори бўлади ва у ҳар доим ҳам миёпи даражасига боғлиқ эмас. Дистрофиялар кўпинча тўр пардаси бўлган одамларнинг қариндошларида учрайди. Ўзгаришлар кўз ва бошнинг шикастланиши, яллиғланиш касалликлари, кўз операциялари, шу жумладан катарактни олиб ташлаш натижасида юзага келади. Шишасимон танадаги ёшга боғлиқ ўзгаришлар ретинада тортишни оширади.
- Миёпи
- Ирсий мойиллик
- Бошқа кўзда ёки қариндошларда ретинал ажралиш
- Кўз ва бошнинг шикастланиши
- Кўз операциялари
- Ёшга боғлиқ шишасимон ажралиш
Семптомлар
Периферик дистрофия ёрилишсиз давом этади: кўриш кескинлиги бир хил бўлиб қолади, одам оғриқ ёки ноқулайликни бошдан кечирмайди. Шунинг учун у профилактик текширув вақтида, кўришни лазер билан тузатишдан олдин ёки ҳомиладорлик пайтида аниқланади. Семптомлар асоратлар пайдо бўлганда пайдо бўлади. Ретинанинг йиртиғи кўпинча ёруғлик чақнаши ва кўплаб сузувчиларнинг тўсатдан пайдо бўлиши билан бирга келади. Ажралиш бошланганда, кўриш майдонининг четидан соя, парда ёки парда пайдо бўлади ва тўғри чизиқлар бузилиши мумкин. Ушбу белгилар ўша куни офталмолог томонидан текширувни талаб қилади.
- Кўпинча - асемптоматик
- Бузилиш пайтида ёруғлик милтиллайди
- Янги чивинлар оқими
- Кўз олдида соя ёки парда
- Ажралиш пайтида бузилиш ва кўришнинг пасайиши
Диагностика
Кўз қорачиғининг кенгайишисиз оддий текширув ретинанинг экстремал перифериясини кўришга имкон бермайди. Шунинг учун офталмолог кўз қорачиғини кенгайтирадиган томчиларни томизади ва офталмоскоп ва уч ойнали Голдманн линзалари ёрдамида кўз тубини текширади, баъзида склерага энгил босим ўтказади. Оптик когерент томография кўзнинг тўр пардаси тузилишини ва витреуснинг тортилишини баҳолашга ёрдам беради. Қон кетиши ёки катаракт каби шаффоф бўлмаган воситалар учун кўзнинг ултратовуш текшируви ўтказилади. Миёпи билан оғриган одамларга биринчи ташрифда, кейин эса вақти-вақти билан шифокор томонидан тайинланган ҳолда бундай текширувдан ўтиш тавсия этилади.
- Кўз қорачиғининг кенгайиши билан фундус текшируви
- Уч ойнали линза билан текшириш
- Оптик когерент томография
- Кўзнинг ултратовуш текшируви
- Кўриш кескинлиги ва синиши текшириш
- Кенг майдонли фундус фотосурати
Даволаш ва турмуш тарзи
Кўпгина дистрофиялар фақат мунтазам мониторингни талаб қилади. Юқори хавф бўлса - ёрилишлар, оғир панжара дистрофияси, симптомлар, бошқа кўзнинг ажралиши - профилактик чекловчи лазер коагуляцияси амалга оширилади. Лазер хавфли зона атрофида микроскарларни ҳосил қилади, улар ретинани пастки мембраналар билан маҳкам ёпишади. Жараён амбулатория шароитида томчилар ёрдамида амалга оширилади. Дорилар ва машқлар дистрофияни даволамайди. Хавфли ўзгаришларга дучор бўлган одамлар учун шифокорингиз оғир юкларни кўтариш, сакраш ва алоқа спортларини вақтинча чеклаши мумкин. Ҳомиладор аёллар олдиндан ретинал текширувдан ўтадилар; Дистрофиянинг ўзи кўпинча сезарен учун кўрсатма эмас; этказиб бериш усули акушер-гинеколог томонидан белгиланади.
- Ўқувчиларнинг кенгайиши билан мунтазам текширувлар
- Кўрсаткичлар бўйича лазер коагуляциясини чеклаш
- Кўришни лазер билан тузатишдан олдин ретинани текшириш
- Ҳомиладорлик текшируви
- Шифокор томонидан тавсия этилган жисмоний машқларни чеклаш
- Чақноқлар ва соялар учун шошилинч даволаш
