Йўғон ичакда нима содир бўлади
Ярали колитда иммунитет тизими йўғон ичакнинг шиллиқ қаватига ҳужум қилади. Яллиғланиш юзаки, аммо доимий: тўғри ичакда бошланади ва соғлом интервалларсиз юқорига кўтарилади. Шиллиқ қават шишиб кетади, унинг устида қон кетади, эрозия ва яралар пайдо бўлади. Ичак сувни ёмонроқ қабул қилади, шунинг учун тез-тез бўшашган ахлат; тўғри ичакнинг тирнаш хусусияти доимий истакни келтириб чиқаради.
- Üлсератиф проктит - фақат тўғри ичак таъсир қилади
- Чап томонлама колит - талоқ бурчагининг эгилишигача
- Умумий (кенг тарқалган) колит - бутун йўғон ичак
- Фаолият даражаси: энгил, ўртача, оғир
Сабаблари ва хавф омиллари
Крон касаллигида бўлгани каби, сабаб генетик мойиллик, иммунитетнинг бузилиши ва ичак микрофлорасининг ўзгариши билан боғлиқ. Касаллик кўпинча ёш ёшда бошланади. Қизиғи шундаки, чекиш, Крон касаллигидан фарқли ўлароқ, ярали колит хавфини оширмайди, аммо бу чекиш учун сабаб эмас: чекишни ташлашнинг соғлиқ учун фойдаси беқиёс даражада юқори.
- Яқин қариндошларда ИБД
- Ўтган ичак инфекциялари
- Стресс алевленмаларни келтириб чиқариши мумкин
- НСАИДларни қабул қилиш ва даволанишни тўхтатиш ҳужумларнинг кенг тарқалган сабаблари ҳисобланади
Семптомлар
Намойишларнинг зўравонлиги яллиғланиш даражасига боғлиқ. Проктит билан одам фақат нажасда қонни сезиши ва чақириши мумкин; умумий колит, тез-тез ичак ҳаракатлари, иситма ва анемия билан. Нажасдаги қон кўпинча геморрой билан хато қилинади ва текширув кечиктирилади, вақтни беҳуда сарфлайди.
- Қон ва шиллиқ билан тез-тез бўшашган ахлат
- Нотўғри дефекация қилиш истаги, тўлиқ бўлмаган эвакуация ҳисси
- Қориннинг чап томонида крамп оғриғи
- Заифлик, вазн йўқотиш, иситма
- Биргаликда оғриқ, тери ва кўзнинг шикастланиши
Диагностика
Ташхиснинг асоси биопсия билан колоноскопия ҳисобланади: у ташхисни тасдиқлайди ва яллиғланиш даражасини ва фаоллигини аниқлайди. Жиддий ҳужум бўлса, улар деворга зарар бермаслик учун тўғри ичак ва сигмасимон ичакни текшириш билан чекланади. Ичак инфекцияларини, шу жумладан клостридиал инфекцияларни истисно қилишга ишонч ҳосил қилинг. Фекал калпротектин такрорий эндоскопиясиз фаолиятни кузатиш учун ишлатилади.
- Колоноскопия ёки биопсия билан сигмоидоскопия
- Фекал калпротектин
- С. диффисиле инфекциялари ва токсинлар учун нажас тестлари
- Тўлиқ қон рўйхати, СРП, албумин, темир
- Жиддий ҳужум пайтида қорин бўшлиғининг оддий рентгенографияси
Даволаш ва кузатиш
Энгил ва ўртача оғирликдаги асосий дорилар таблеткаларда ва шамлар ёки ҳўқналар шаклида 5-аминосалисил кислотасининг ҳосилаларидир. Кучланиш ҳолатида глюкокортикоидлар қўшилади; тез-тез релапслар ва гормонларга қарамлик бўлса, иммуносупрессантлар ва биологик препаратлар қўшилади. Жиддий ҳужум касалхонада даволанади. Агар дори терапияси ёрдам бермаса ёки асоратлар ривожланса, операция ўтказилади. Узоқ курсга эга бўлган беморлар прекансероз ўзгаришларни эрта аниқлаш учун мунтазам равишда колоноскопиядан ўтадилар.
- Ўзингизни яхши ҳис қилсангиз ҳам парваришлаш терапиясини тўхтатманг
- Калпротектин ва қон тестларини мунтазам текшириб туринг
- Касаллик бошланганидан 8 йил ўтгач скрининг колоноскопия
- Кучланиш ҳолатида - юмшоқ парҳез, этарли миқдорда ичиш
- НСАИДларни ўз-ўзини бошқаришдан сақланинг