Нима учун яра пайдо бўлади?
Қизилўнгачнинг шиллиқ қавати кислота билан алоқа қилмаслик учун озиқ-овқат ўтиши учун мўлжалланган. Пастки қизилўнгач сфинктери яхши ишламаса, ошқозон таркиби мунтазам равишда кўтарилади ва ҳимоя механизмлари ишламай қолади. Биринчидан, яллиғланиш пайдо бўлади, кейин эрозия ва давом этадиган шикастланиш билан яра пайдо бўлади. Таблеткаларнинг яраси учун алоҳида механизм: этарли миқдорда сувсиз ёки ётган ҳолда олинган капсула ёки таблетка қизилўнгачнинг тор жойларида қолади ва тўғридан-тўғри шиллиқ қаватга консентрланган моддани чиқаради.
- Гастроезофагиал рефлюкс касаллиги
- Диафрагма чурраси
- Таблеткалардан зарар: калий препаратлари, баъзи антибиотиклар, бифосфонатлар
- Заиф иммунитетли одамларда инфекциялар: кандидоз, ҳерпес, ситомегаловирус
- Радиацион терапия ва кимётерапиянинг оқибатлари
- Кимёвий куйиш
- Кислота секрецияси кучайган камдан-кам ҳолатлар
Семптомлар
Энг характерли аломат - бу одинофагия, яъни ютиш пайтидаги оғриқ, стернум орқасида сезилади ва орқа, бўйин ва жағга тарқалиши мумкин. Кўпинча у ётиш ва оғир овқатдан кейин оғирлашадиган юрак уриши, нордон қичишиш ва ёниш ҳисси билан бирга келади. Чуқур нуқсон билан ютиш қийинлашади. Яширин қон кетиш узоқ вақт давомида камқонлик туфайли кучайиб бораётган заифлик ва рангпарликдан бошқа нарса сифатида ўзини намоён қилмайди. Баъзида стернум орқасидаги оғриқ шунчалик аниқки, у юрак оғриғи билан аралашиб кетади.
- Стернум орқасида ютиш пайтида оғриқ
- Ошқозон ёниши ва нордон қичишиш
- Ётганда кучаядиган ёниш ҳисси
- Озиқ-овқатларни ўтказишда қийинчилик
- Яширин қон йўқотиш билан заифлик ва рангпарлик
- Белчинг ва кўнгил айниши
Диагностика
Эндоскопия ярани кўриш, унинг ҳажмини, чуқурлигини ва яқинда қон кетишининг белгиларини баҳолашнинг ягона усули ҳисобланади. Тадқиқот давомида биопсия мажбурий равишда олинади: бу ўсимтани истисно қилиш, шунингдек юқумли ёки эозинофил лезённи аниқлаш имконини беради. Бундан ташқари, анемияни аниқлаш ва Ҳ. пйлори инфекциясини аниқлаш учун умумий қон рўйхати баҳоланади, чунки ошқозонни даволаш касалликнинг боришига таъсир қилади. Агар юқумли табиатга шубҳа бўлса, биопсия намунасининг махсус тадқиқотлари ўтказилади.
- Биопсия билан қизилўнгач ва ошқозоннинг эндоскопияси
- Тўлиқ қон рўйхати, ферритин
- Ҳ. пйлори учун тест
- Инфекцияга шубҳа қилиш учун биопсия намунасини текшириш
- Қизилўнгачнинг рентгенограммаси, агар торайишдан шубҳа қилинган бўлса
- Қийин ҳолатларда кунлик пҲ-метрия
Даволаш
Терапиянинг асоси протон помпаси инҳибитöрлери билан, одатда 8 ҳафта ёки ундан кўпроқ вақт давомида, назорат эндоскопияси билан кучли ва узоқ муддатли кислотани бостиришдир. Шу билан бирга, сабаб йўқ қилинади: бузувчи дори тўхтатилади ёки алмаштирилади, инфекция антифунгал ёки антивирал воситалар билан даволанади ва Ҳ. пйлори аниқланса, йўқ қилиш амалга оширилади. Қон кетишида эндоскопик гемостаз амалга оширилади. Перфорация ёки оғир асоратлар учун жарроҳлик даволаш камдан-кам ҳолларда талаб қилинади. Барча дорилар ва вақт шифокор томонидан белгиланади; курсни ўзингиз тўхтата олмайсиз.
- Узоқ муддатли протон помпаси инҳибитöрлери
- Хавфли дорини тўхтатиш ёки алмаштириш
- Биопсия натижалари асосида инфекцияни даволаш
- Аниқланганда Ҳ. пйлори эрадикацияси
- Эндоскопик қон кетишини назорат қилиш
- Даволанишдан кейин эндоскопияни назорат қилиш
Турмуш тарзи ва олдини олиш
Режимдаги ўзгаришлар даволанишни сезиларли даражада тезлаштиради. Кечки овқатни ётишдан олдин уч соатдан кечиктирмасдан қилишингиз керак, ётоқнинг бошини 15 сантиметрга кўтариб ухлашингиз ва овқатдан кейин қаттиқ камарлардан ва эгилишдан сақланинг. Спиртли ичимликлар, кучли қаҳва, жуда аччиқ ва нордон овқатлар, газланган ичимликларни чекланг. Чекишни ташлаш кислотали рефлюксияни камайтиради. Ҳар қандай таблеткаларни тик турган ҳолда ёки ўтирган ҳолда тўлиқ стакан сув билан ичиш керак ва кейин дарҳол ётманг. Агар сиз ортиқча вазнга эга бўлсангиз, ҳатто ўртача пасайиш ҳам қуйма частотани камайтиради.
- Охирги овқат ётишдан 3 соат олдин
- Кўтарилган бошча
- Чекишни ташлаш ва спиртли ичимликларни чеклаш
- Камроқ баҳаратлı, нордон, газланган
- Таблеткаларни бир стакан сув билан тик ҳолатда олинг
- Агар ортиқча вазн бўлса, тана вазнини йўқотиш