Нима учун қизилўнгач тораяди?
Қизилўнгачнинг шиллиқ қавати ошқозон шиллиқ қавати каби кислотадан ҳимояланмаган. Ошқозон таркибининг узоқ муддатли рефлюксияси билан яллиғланиш ва ошқозон яраси пайдо бўлади, сўнгра уларнинг ўрнида чандиқ тўқималари ўсади, бу эса деворни қаттиқлаштиради. Ушбу вариант пептик стриктура деб аталади ва энг кенг тарқалган. Иккинчи умумий сабаб - кислота ёки гидроксиди тасодифий ёки қасддан қабул қилинганидан кейин кимёвий куйиш: бу ҳолда чандиқлар кенг ва зич. Шиш, радиация терапиясининг таъсири, таблеткаларнинг шикастланиши ва эозинофил эзофагит ҳам лüменни торайтириши мумкин.
- Рефлукс касаллиги туфайли пептик стриктура
- Кислота ёки ишқордан кимёвий куйиш
- Қизилўнгач шиши ёки ташқи сиқилиш
- Радиация терапиясининг кўкрак минтақасига таъсири
- Эозинофил эзофагит
- Операциялар ва эндоскопик аралашувлардан кейин чандиқлар
- Сувсиз олинган таблеткалардан шиллиқ қаватнинг шикастланиши
Семптомлар
Яхши стриктурали дисфагия аста-секин, ойлар давомида кучаяди. Биринчидан, одам гўшт ва қуруқ ноннинг ёмонлашишини сезади ва яхшилаб чайнаш ва ичишни бошлайди. Кейинчалик стернум орқасида шиш ва босим ҳисси, баъзан эса оғриқ пайдо бўлади. Аниқ торайиш билан озиқ-овқат сақланиб қолади ва сўлак билан бирга ҳазм қилинмасдан қайтарилади. Хавфли оқибат - озиқ-овқатнинг нафас олиш йўлларига кириб бориши, йўталиш ва пневмония хавфини келтириб чиқаради. Оғирлик аста-секин камаяди.
- Қаттиқ овқатларни ютишда қийинчилик
- Кўкрак суяги орқасида овқат тўхташ ҳисси
- Ҳар бир луқмани ювиш зарурати
- Ҳазм қилинмаган овқатнинг регургитацияси
- Ютиш пайтида кўкрак оғриғи
- Овқат пайтида йўталиш ва бўғилиш
- Оғирликни йўқотиш
Диагностика
Асосий усул - эндоскопия: шифокор торайиш даражаси ва даражасини, шиллиқ қаватнинг ҳолатини кўради ва ҳар доим малигн шиш ва эозинофил эзофагитни истисно қилиш учун биопсия олади. Қизилўнгачнинг контрастли рентгенограммаси торайиш даражасини ва унинг устидаги қизилўнгач шаклини аниқ кўрсатади, айниқса эндоскоп ўтмаса. Агар ўсимта ёки ташқи сиқилиш шубҳа қилинган бўлса, компютер томографияси буюрилади. Бундан ташқари, камқонлик ва оқсил даражаси баҳоланади, чунки узоқ муддатли тўйиб овқатланмаслик танани йўқ қилади.
- Биопсия билан қизилўнгачнинг эндоскопияси
- Қизилўнгачнинг контрастли рентгенограммаси
- Шубҳали ўсма учун компютер томографияси
- Тўлиқ қон рўйхати, албумин, темир
- Мотилите бузилишига шубҳа қилинган қизилўнгач манометрияси
Даволаш
Асосий усул - бужи ёки балон билан торайган жойни эндоскопик кенгайтириш. Жараён кўпинча диаметрни аста-секин ошириб, интервалгача бир неча марта такрорланиши керак. Шу билан бирга, сабаб йўқ қилинади: пептик стриктура учун протон помпаси ингибиторларидан узоқ муддатли фойдаланиш буюрилади, уларсиз торайиш тезда қайтади. Эозинофил эзофагит учун асосий касаллик даволанади; ўсимта учун жарроҳлик ёки эстродиол даволаш танланади, баъзан эса стент ўрнатилади. Жарроҳлик кенгайтирилмайдиган чандиқлар учун қўлланилади. Тактикани шифокор белгилайди.
- Боугиенаге ёки балон кенгайиши
- Протон помпаси инҳибитöрлери билан узоқ муддатли терапия
- Асосий касалликни даволаш
- Ўсимта торайиши учун стент ўрнатиш
- Кенгайтирилган чандиқлар учун реконструктив жарроҳлик
- Даволаш пайтида юмшоқ, эзилган овқатни истеъмол қилиш
Озиқлантириш ва олдини олиш
Лüмен торайган бўлса-да, оч қолмаслик ёки озиқ-овқатнинг тиқилиб қолишига йўл қўймаслик керак. Овқат эзилади, юмшоқ таомлар тайёрланади, кичик қисмларда истеъмол қилинади, тик ўтирган ҳолда секин ва яхшилаб чайналади. Катта гўшт бўлаклари, қуруқ нон ва ёнғоқлардан сақланинг. Пептик стриктураларнинг олдини олиш - рефлюкс касаллигини ўз вақтида даволаш: кўп йиллар давомида юрак уришига тоқат қилманг, уни сода билан истеъмол қилманг, узоқ муддатли аломатлар бўлса, текширувдан ўтинг. Таблеткалар ҳар доим тўлиқ стакан сув билан олиниши керак ва ётган ҳолда қабул қилинмаслиги керак. Кимёвий моддалар маҳсулотлардан алоҳида ва болалар қўли этмайдиган жойда сақланади.
- Кичик қисмларда юмшоқ, майдаланган овқат
- Яхшилаб чайнаш ва шошилмасдан овқатланиш
- Ётиб овқатланманг ва овқатдан кейин дарҳол ётманг
- Рефлукс касаллигини шифокор билан даволаш
- Таблеткаларни тўлиқ стакан сув билан олинг
- Уй кимёвий моддаларини хавфсиз сақлаш