Озиқ-овқатнинг сўрилиши бузилиши мумкин бўлган жойда
Ассимиляция уч босқичдан ўтади. Биринчидан, озиқ-овқат ошқозон ости бези ферментлари ва сафро билан ичак лüменинде парчаланади. Кейин озуқа моддалари ингичка ичакнинг шиллиқ ҳужайралари орқали ўтади. Ва ниҳоят улар қон ва лимфа ичига киради. Ҳар қандай босқичда бузилиш шунга ўхшаш расмни беради. Ошқозон ости бези этишмовчилиги билан ферментлар этарли эмас, çöляк касаллиги билан вилли шикастланади, Крон касаллиги ва резекциялардан кейин сўрилиш майдони камаяди, жигар ва ўт йўллари касалликлари билан ёғларни сўриш учун этарли сафро йўқ.
- Панкреатик фермент этишмовчилиги
- Жигар ва ўт йўллари касалликларида сафро этишмовчилиги
- Ингичка ичак шиллиқ қаватининг шикастланиши
- Жарроҳликдан кейин ассимиляция майдонини камайтириш
- Лимфатик дренажнинг бузилиши
- Ингичка ичакда бактерияларнинг кўпайиши
Асосий сабаблар
Амалда энг кўп учрайдиган çöляк касаллиги, фермент этишмовчилиги билан сурункали панкреатит, лактаза этишмовчилиги ва бактерияларнинг кўпайиши. Бунинг ортидан Крон касаллиги, ошқозон ва ичаклардаги операцияларнинг оқибатлари, паразитар инфекциялар, биринчи навбатда, лямблиоз ва узоқ муддатли спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш. Ичак лимфа тизимининг касалликлари, амилоидоз ва тизимли бириктирувчи тўқима касалликлари камроқ учрайди. Кекса одамларда Б12 этишмовчилиги ва кўплаб дорилар билан атрофик гастрит ҳисса қўшади.
- Çöляк касаллиги
- Сурункали панкреатит ва фермент этишмовчилиги
- Сроҳн касаллиги ва бошқа яллиғланишли ичак касалликлари
- Ошқозон ва ичакларни резекция қилишдан кейинги ҳолат
- Гиардиасис ва бошқа паразитозлар
- Ингичка ичакда бактерияларнинг кўпайиши
- Жигар ва ўт йўлларининг сурункали касалликлари
Камчиликларнинг белгилари ва белгилари
Ичак томонида ташвишлар кўп миқдорда ёруғлик, ювиш қийин бўлган порлаши билан ёғли нажаслар, шиширади, шовқин ва қорин бўшлиғидаги ноқулайликларни ўз ичига олади. Умумий кўринишлар кўпинча биринчи ўринга чиқади: сақланиб қолган туяди, заифлик, чарчоқ билан вазн йўқотиш. Камчиликлар характерли белгиларни беради: камқонлик билан нафас қисилиши, тирноқларнинг мўртлашиши ва темир этишмаслиги билан соч тўкилиши, Б12 этишмаслиги билан уйқучанлик ва карıнсаланма, Д витамини ва калций этишмовчилиги билан суяк оғриғи, оқсилнинг камайиши билан шишиш, К витамини этишмаслиги билан тиш гўшти қон кетиши.
- Кўп, ёғли, порлоқ ахлат
- Шишиш ва шовқин
- Оддий овқатланиш билан вазн йўқотиш
- Анемия, рангпарлик, нафас қисилиши
- Оёқ-қўлларда уйқусизлик ва карıнсаланма
- Суяк оғриғи ва мушаклар кучсизлиги
- Шишиш ва қон кетишининг кучайиши
Сўров
Сўров оддийдан мураккабгача тузилган. Асосий тестлар - тўлиқ қон рўйхати, албумин, темир ва ферритин, витамин Б12, фолий кислотаси, Д витамини, калций, коагуляция параметрлари, жигар тестлари. Копрограмма ҳазм қилинмаган ёғларни аниқлайди ва нажас эластази ошқозон ости безининг фаолиятини баҳолайди. Çöляк касаллиги учун тестлар ва паразитлар учун нажас тестлари талаб қилинади. Ўн икки бармоқли ичак биопсияси билан эндоскопия шиллиқ қаватнинг шикастланишида шубҳали бўлган асосий қадамдир. Агар керак бўлса, нафас олиш тестлари, ултратовуш ва томография қўшилади.
- Тўлиқ қон рўйхати, албумин, темир, ферритин
- Витамин Б12, фолий кислотаси, Д витамини, калций
- Копрограмма ва фекал эластаз
- Çöляк касаллиги учун тестлар
- Нажасни паразитларга текшириш
- Ингичка ичак биопсияси билан эндоскопия
- Кўрсаткичларга кўра қорин бўшлиғи органларининг ултратовуш ва томографияси
Даволаш
Даволаш ҳар доим икки компонентли. Биринчиси сабабни йўқ қилишдир: çöляк касаллиги учун қатъий глютенсиз диет, ошқозон ости бези этишмовчилиги учун фермент препаратлари, бактерияларнинг кўпайиши учун антибактериал терапия, гиардиасис учун антипаразитик препаратлар, Крон касаллиги учун яллиғланишга қарши терапия. Иккинчиси - камчиликларни тўлдириш: темир препаратлари, витамин Б12, витамин Д ва калций, агар керак бўлса, ёғда эрийдиган витаминлар ва махсус озуқавий аралашмалар. Овқатлар алоҳида танланади, кўпинча фраксиёнел ва тежамкор. Барча дори-дармонлар ва дозалар тест натижаларига кўра шифокор томонидан белгиланади.
- Асосий касалликни даволаш
- Ошқозон ости бези этишмовчилиги учун фермент препаратлари
- Çöляк касаллиги учун глутенсиз диет
- Темир, Б12, Д витамини ва калцийни тўлдиринг
- Этарли протеинли кичик овқатлар
- Вақт ўтиши билан мониторинг таҳлиллари