Нима учун антибиотиклардан кейин ривожланади?
Йўғон ичакда бир-бири билан рақобатлашадиган ва потенциал хавфли микробларнинг ривожланишига тўсқинлик қилувчи юзлаб турдаги бактериялар яшайди. Бошқа органдаги инфекция учун буюрилган антибиотик ҳам ичак флорасига таъсир қилади, унинг хилма-хиллигини кескин камайтиради. Агар ичакларда кўпчилик дори воситаларига чидамли С. диффисиле споралари бўлса, улар униб чиқади ва токсинлар ҳосил қила бошлайди. Кенг спектрли антибиотиклардан фойдаланганда, узоқ курслар ва такрорий рецептлар билан хавф юқори. Касалхонада спорлар билан инфекция ҳам мумкин: улар ташқи муҳитда барқарор ва спиртли антисептиклар томонидан йўқ қилинмайди.
- Оддий микрофлорани антибиотиклар билан бостириш
- С. диффисиле спораларининг униб чиқиши
- Шиллиқ қаватга зарар этказадиган токсинларни ишлаб чиқариш
- Кенг спектрли антибиотиклар билан алоҳида хавф
- Касалхона шароитида спораларнинг узатилиши
- Қўшимча омил - кислоталикни камайтирадиган дорилар
Семптомлар
Асосий симптом - кунига кўп марта такрорланиши мумкин бўлган ва баъзида характерли ёқимсиз ҳидга эга бўлган мўл-кўл, сувли ахлат. Диарея антибиотикни қабул қилиш пайтида ёки у тугаганидан кейин бир неча ҳафта давомида пайдо бўлади. Кўпинча қориннинг пастки қисмида крамп оғриғи, шиширади, иситма ва заифлик билан бирга келади. Оғир ҳолатларда сувсизланиш ривожланади, оқсил даражаси пасаяди, шиш пайдо бўлади ва тестларда оқ қон ҳужайралари кескин ортади. Хавфли асорат йўғон ичакнинг токсик кенгайиши бўлиб, унда диарея тўсатдан тўхташи ва вазият ёмонлашиши мумкин.
- Кўп миқдорда сувли ахлат
- Қорин бўшлиғидаги крамп оғриғи
- Шишиш
- Ҳароратнинг кўтарилиши
- Заифлик ва сувсизланиш
- Ичак ҳаракатининг ёмонлашуви туфайли тўсатдан тўхташи ташвиш берувчи белгидир
Диагностика
Ташхис нажасни С. диффисиле токсинлари ёки унинг генетик материалини текшириш орқали тасдиқланади; таҳлилни фақат диарея борлигида қилиш мантиқан тўғри келади, чунки симптомларсиз ташиш даволанишни талаб қилмайди. Умумий қон тести лейкоцитларнинг кўпайишини кўрсатади, биокимё оқсил, креатинин ва электролитлар даражасини кўрсатади, бу жиддийликни баҳолаш учун муҳимдир. Колоноскопия ҳар доим ҳам амалга оширилмайди: у псевдомембраналарни аниқ кўрсатади, аммо оғир яллиғланишда бу хавф билан боғлиқ. Қаттиқ оғриқ ва шиширади бўлса, ичакнинг кенгайишини истисно қилиш учун қориннинг оддий рентгенограммаси ёки компютер томографияси буюрилади.
- С. диффисиле токсинлари учун нажасни текшириш
- Умумий қон текшируви
- Биокимёвий қон тести ва электролитлар
- Кўрсаткичларга кўра колоноскопия
- Қорин бўшлиғининг асоратлари учун рентген ёки компютер томографияси
- Нажасли калпротектин яллиғланиш белгиси сифатида
Даволаш
Биринчи қадам, агар иложи бўлса, безовта қилувчи антибиотикни тўхтатиш ёки алмаштиришдир. Кейин махсус антибактериал терапия буюрилади, махсус С. диффисиле га қарши қаратилган; Шифокор дори-дармонларни ва давомийлигини оғирлигига қараб танлайди. Оғир ҳолатларда вена ичига суюқлик ва электролитлар йўқотилишини тўлдиришни унутманг. Перисталтикани секинлаштирадиган ва диареяни тўхтатувчи препаратлар контрендикедир: улар ичакдаги токсинларни сақлайди ва асоратлар хавфини оширади. Такрорий релапслар учун ичак микробиотасини трансплантация қилиш қўлланилади. Камдан кам ҳолларда оғир ҳолатларда жарроҳлик талаб этилади.
- Қўзғатувчи антибиотикни тўхтатиш ёки алмаштириш
- С. диффисиле га қарши махсус терапия
- Суюқлик ва электролитларни тўлдиринг
- Ич кетишни тўхтатувчи дориларни тақиқлаш
- Релапслар учун ичак микробиотасини трансплантация қилиш
- Изоляция ва совун билан яхшилаб қўл ювиш
- Асоратларни жарроҳлик даволаш
Олдини олиш ва релапслар
Асосий профилактика чораси антибиотикларни оқилона рецептлашдир: фақат кўрсатмаларга кўра, керакли курсда ва ўз-ўзини узайтирмасдан. Алкоголли қўлларни тозалаш воситалари патоген спораларни ўлдирмайди, шунинг учун қўлларни совун ва сув билан ювиш, айниқса касалхонада ва касалларни парвариш қилишда муҳим аҳамиятга эга. Сиртлар хлор ўз ичига олган маҳсулотлар билан ишлов берилади. Беморларнинг сезиларли қисмида релапслар, одатда, даволаниш тугаганидан кейин биринчи ҳафталарда содир бўлади ва аввалги дори-дармонларни мустақил равишда давом эттиришдан кўра, шифокорга иккинчи марта ташриф буюришни талаб қилади. Пробиётиклар шифокорингиз билан муҳокама қилинади ва асосий даволанишни алмаштирмайди.
- Антибиотикларни кўрсатилгандек қатъий қабул қилинг
- Курсларни мустақил равишда янгиламанг ёки такрорламанг
- Қўлингизни совун ва сув билан ювинг, нафақат дезинфекциялаш воситаси
- Сиртларни хлор ўз ичига олган маҳсулотлар билан ишлов бериш
- Агар диарея қайца, яна шифокор билан маслаҳатлашинг
- Кислоталарни камайтирадиган дориларга бўлган эҳтиёжни муҳокама қилинг