У қандай ривожланади
Одатда, пастки қизилўнгач сфинктери ошқозон таркибини ушлаб туради. Агар у маҳкам ёпилмаса, кислота ва сафро мунтазам равишда қизилўнгачга кириб, шиллиқ қаватни шикастлайди. Йиллар давомида мавжуд яллиғланиш тўқималарнинг қайта тикланишига олиб келади: кўп қатламли скуамоз эпителий ўрнига ичакларга хос бўлган гоблет ҳужайралари билан силиндрсимон эпителия пайдо бўлади. Бундай метаплазия кислотага яхшироқ қаршилик кўрсатади ва кўпинча юрак уриши заифлашади, бу эса яхшиланиш ҳақида нотўғри таассурот қолдиради. Ҳужайралардаги кейинги ўзгаришлар дисплази деб аталади ва унинг даражаси хавф ва мониторинг тактикасини белгилайди.
- Асос - ошқозон таркибининг узоқ муддатли рефлюксияси
- Скуамоз эпителийни ичак эпителийси билан алмаштириш
- Ошқозон ёниши камайиши мумкин, аммо жараён давом этади
- Кейинги босқич - паст ва юқори даражадаги дисплазия
- Қизилўнгач аденокарсиномасини ривожланиш хавфи
Ким хавф остида
Вазият кўпинча эллик ёшдан ошган эркакларда беш йилдан ортиқ давом этадиган юрак уриши билан ташхисланади. Қорин бўшлиғида ёг ъбирикмалари билан ортиқча вазн, чекиш, диафрагма чурраси ва ирсият - яқин қариндошларда Барретт қизилўнгач ёки қизилўнгач саратони билан касалланиш хавфи ортади. Одатлар рол ўйнайди: кечалари катта овқатлар, кучли спиртли ичимликлар, жуда иссиқ овқатни тез-тез истеъмол қилиш. Шу билан бирга, баъзи беморларда метаплазия тасодифан, сезиларли даражада куйишсиз топилади, чунки рефлюкс яширин бўлиши мумкин.
- 5 йилдан ортиқ давом этадиган юрак уриши
- Эркак жинси ва ёши 50 ёшдан ошган
- Семизлик, айниқса қорин бўшлиғидаги семириш
- Чекиш
- Диафрагма чурраси
- Қариндошларда касаллик ҳолатлари
Қандай аниқлаш мумкин
Ташхис қўйишнинг ягона усули - гастроскопия. Шифокор қизилўнгач ва ошқозоннинг бирлашмасидан юқорига кўтарилган қизғиш шиллиқ қаватнинг характерли тилларини кўради, уларнинг узунлигини ўлчайди ва маълум бир нақш бўйича бир неча нуқтадан биопсия олади. Якуний хулоса морфолог томонидан амалга оширилади: ташхис фақат ичак метаплазияси аниқланганда ва дисплази бор-йўқлигини ва қанчалик даражада эканлигини кўрсатганда тасдиқланади. Яхшироқ визуализация қилиш учун махсус режимларда текшириш ва хромоендоскопия қўлланилади. Режалаштирилган гастроскопиядан олдин шифокор кислотани камайтирадиган дори-дармонларни қабул қилишни созлашни сўраши мумкин.
- Ўтиш зонасини текшириш билан гастроскопия
- Стандарт схема бўйича биопсия
- Метаплазия ва дисплазия ҳақида гистологик хулоса
- Махсус оптик режимларда текшириш
- Ўзгартирилган участканинг узунлигини баҳолаш
Кузатиш
Мунтазам назорат гастроскопияси тактиканинг асоси ҳисобланади, чунки улар даволаш камроқ шикаст ва самарали бўлган босқичда ўзгаришларни аниқлашга имкон беради. Интервал ҳудуднинг катталигига ва дисплазия мавжудлигига қараб шифокор томонидан белгиланади: агар у йўқ бўлса, текширув одатда бир неча йилда бир марта такрорланади, паст даражадаги дисплазия билан - анча тез-тез, юқори даражадаги дисплазия билан эндоскопик даволаш масаласи ҳал қилинади. Битта муассасада кузатилиши ва протоколлар ва гистологик ҳисоботларни сақлаш жуда муҳим: олдинги натижалар билан таққослаш шифокорга сўнгги тавсифдан кўра кўпроқ маълумот беради.
- Биопсия билан режалаштирилган гастроскопия
- Интервал ўзгариш даражасига боғлиқ
- Барча протоколлар ва гистологияни сақланг
- Бир мутахассисга мурожаат қилинг
- Белгиланган муддатларни ўтказиб юборманг
Даволаш
Бунинг асоси - рефлюксни доимий назорат қилиш. Протон помпаси инҳибитöрлери кўпинча узоқ муддатли буюрилади, чунки улар шиллиқ қаватнинг шикастланишини камайтиради. Гиёҳванд моддалар билан боғлиқ бўлмаган чоралар ҳам муҳим эмас: вазн йўқотиш, чекиш ва кучли спиртли ичимликларни ташлаш, охирги овқатни ётишдан уч соат олдин қилиш, ётоқнинг бошини кўтариш, қаттиқ кийим ва ортиқча овқатланишдан қочиш. Юқори даражадаги дисплази ва эрта саратон учун эндоскопик усуллар қўлланилади: шиллиқ қаватнинг ўзгарган майдонини олиб ташлаш ва радиочастота аблацияси. Диафрагманинг қизилўнгач очилишида жарроҳлик операцияси терапия самарасиз бўлганда ва оғир чурра мавжуд бўлганда муҳокама қилинади.
- Узоқ муддатли протон помпаси инҳибитöрлери, шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек
- Оғирликни йўқотиш
- Чекишни ва кучли спиртли ичимликларни ташлаш
- Ётишдан 3 соат олдин овқатланманг, ётоқнинг бошини кўтаринг
- Дисплази бўлган жойларни эндоскопик олиб ташлаш
- Радиочастота абласёну
- Кўрсаткичларга кўра антирефлукс жарроҳлик
